Ciekawostki Historyczne

Władysław IV Waza (1595-1648)

Władysław IV Waza, Feliks Cichocki.fot.domena publiczna

Władysław IV Waza, Feliks Cichocki.

Władysław IV Waza (1595-1648) – elekcyjny król Polski w latach 1632-1648, z dynastii Wazów. Był najstarszym synem Zygmunta III Wazy i Anny Austriaczki. Urodził się 9 czerwca 1595 roku w Łobzowie koło Krakowa.

Już w młodości był wykorzystywany w grach politycznych. Po zajęciu przez polskie wojska Moskwy w 1610 bojarzy powołali go na cara, pod warunkiem zmiany wyznania na prawosławie. Wobec oporu jego ojca warunek ten został odrzucony, a projekt osadzenia polskiego królewicza na moskiewskim tronie upadł. Dwie wyprawy zorganizowane w celu uzyskania moskiewskiej korony – w 1612 i 1617-1618 – skończyły się niepowodzeniem. W 1621 roku Władysław poprowadził polskie wojska pod Chocim, choć powalony chorobą nie wziął udział w walkach.

Cieszył się wśród poddanych dużą popularnością. W 1632 roku, po śmierci ojca, został wybrany na nowego króla w toku jednej z najspokojniejszych i najbardziej zgodnych elekcji w dziejach kraju. Pierwszym wyzwaniem, które czekało na nowego monarchę, była wojna z Moskwą. Rosjanie w 1632 roku zaatakowali Smoleńsk, zorganizowana przez Władysława odsiecz zmusiła ich jednak do kapitulacji. W maju 1634 roku Rzeczpospolita podpisała korzystny dla siebie pokój w Polanowie, król musiał jednak zrzec się pretensji do carskiej korony. Jeszcze w czasie trwania wojny smoleńskiej Polacy odparli także najazd turecko-tatarski. Z kolei w 1635 roku król, zmuszony przez polskich możnych (sam parł do wojny, licząc na odzyskanie szwedzkiego tronu) zawarł 26-letni rozejm ze Szwecją w Sztumskiej Wsi.

Mniej korzystnie układały się w czasie panowania Władysława stosunki z Kozakami. W latach 1635-1638 doszło do kilku powstań, brutalnie stłumionych przez wojska koronne i magnackie. Po dziesięciu latach względnego spokoju, w 1648 roku, wybuchło powstanie Chmielnickiego. Król nie doczekał jego końca – zmarł 20 maja 1648 roku, kilka dni po klęsce Rzeczpospolitej nad Żółtymi Wodami.

Był twórcą polskiej floty wojennej i zaangażowanym mecenasem sztuki. W 1637 roku poślubił austriacką arcyksiężniczkę Cecylię Renatę Habsburg, a po jej śmierci – francuską arystokratkę Ludwikę Marię Gonzagę. Z pierwszą żoną miał syna i córkę, którzy nie dożyli jednak wieku dorosłego. To on, ku czci swojego ojca, wzniósł na placu zamkowym w Warszawie kolumnę Zygmunta.

Dowiedz się więcej o Władysławie IV Wazie:

Nowożytność

Rekordowe terytorium, ale czy rekordowa siła?…

Mówi się, że Polska w XVII wieku sięgała „od morza do morza”. Była wtedy prawdziwą potęgą terytorialną. Ale niestety nie we wszystkich aspektach była tak…

24 kwietnia 2022 | Autorzy: Herbert Gnaś

Nowożytność

Zawodowy bezrobotny? Królewicz na rynku pracy

Byli młodzi, mobilni, dobrze wykształceni, a do tego w ich żyłach płynęła błękitna krew. Wydawałoby się: idealni kandydaci na pracowników! Nic bardziej mylnego. Synowie i…

5 grudnia 2011 | Autorzy: Kamil Janicki

Ciekawe materiały o Władysławie IV Wazie z portalu TwojaHistoria.pl:

Średniowiecze

Kto jest najpopularniejszym polskim władcą? Sprawdzamy…

Którzy władcy budzą największe zainteresowanie, o których chcemy czytać, których sylwetki zgłębiamy? Którzy są najważniejsi dla nas – dzisiejszych Polaków? Przedstawiamy jedyny w swoim rodzaju…

10 października 2017 | Autorzy: Kamil Janicki

Najciekawsze historie wprost na Twoim mailu!

Zapisując się na newsletter zgadzasz się na otrzymywanie informacji z serwisu Lubimyczytac.pl w tym informacji handlowych, oraz informacji dopasowanych do twoich zainteresowań i preferencji. Twój adres email będziemy przetwarzać w celu kierowania do Ciebie treści marketingowych w formie newslettera. Więcej informacji w Polityce Prywatności.