Ciekawostki Historyczne
Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Średniowiecze

07.03.2021 | Autor:

Wpływowe walkirie czy niewolniczki płci – ile tak naprawdę wiemy o kobietach wikingów?

Nordyckie sagi, legendy i kroniki kształtują obraz kobiet dalekiej Północy zupełnie odmienny od tego, jaki znamy ze źródeł odnoszących się do czasów antyku czy średniowiecza. Walkirie, olbrzymki, tarczowniczki, wieszczki – przedstawicielki płci pięknej odgrywały niezwykle ważną rolę w...

Ludzie średniowiecza, delikatnie mówiąc, nie pałali sympatią do węży. Były one symbolem Szatana, piekła, grzechu i śmierci. Z odrazą podchodzili więc do lekarstw ze sproszkowanych gadów.
06.03.2021 | Autor:

Średniowieczne panaceum, czyli cudowne leki z pospolitej gadziny

Gdy św. Franciszka z Asyżu namawiano, by zasięgnął w chorobie porady medyków papieża, miał powiedzieć: „Pan stworzył z ziemi lekarstwa, a człowiek mądry nie będzie nimi gardził”. Zgodnie z tą myślą leczył swoich pacjentów Mikołaj z Polski, który...

Pojedynki w szrankach stały się wręcz nieodzownym elementem życia rycerskiego
03.03.2021 | Autor:

Targowiska próżności. Jak naprawdę wyglądały turnieje rycerskie?

„Z całą siłą zakazujemy tych targów próżności – turniejów, w których rycerze spotykają się i bezmyślnie angażują w popisywanie się sprawnością i siłą, co skutkuje często śmiercią (…). Zagrożenie jest i dla duszy. Jeżeli ktoś w ich czasie...

Opowieści o doniosłych czynach spod znaku miecza i kopii to w większości legendy, ale nie brakuje w nich ziarna prawdy!
27.02.2021 | Autor:

Od zera do bohatera. Błędni rycerze istnieli naprawdę – oto jeden z nich!

Opowieści o doniosłych czynach spod znaku miecza i kopii to w większości legendy, ale nie brakuje w nich ziarna prawdy! Choć w poszukiwaniu heroicznych rycerzy rodem z opowieści arturiańskich trzeba raczej kierować się do świata fantazji, pewne archetypy...

To rycerze decydowali o biegu średniowiecznej historii. Jacy byli naprawdę? Która ich „wersja” jest tą prawdziwą?
20.02.2021 | Autor:

Niedoścignione wzory czy okrutnicy zabijający dla pieniędzy? Kim naprawdę byli średniowieczni rycerze?

Średniowieczny rycerz lubował się w wojaczce. Licząc na łupy do zdobycia, wyruszał do bitwy niczym do walki w turnieju. Nie miał litości dla wrogów i dla pieniędzy był gotowy na wszystko. Z drugiej strony – jego wspaniałe czyny...

Kim była średniowieczna „gigantka” z Ostrowa Lednickiego?
14.02.2021 | Autor:

Wyróżniała się wzrostem i poważnie chorowała. Co wiemy o średniowiecznej „gigantce” z Ostrowa Lednickiego?

Wiadomo, że była nieprzeciętnie wysoka, mogła być też chora psychicznie. Mimo to prawdopodobnie nie wykluczono jej ze społeczności, w której żyła. Jej grób różnił się jednak od innych pochówków. Kim była średniowieczna „gigantka” z Ostrowa Lednickiego? I co...

Osmans empire 1280x720px
13.02.2021 | Autor:

„Potwór Urbana” pod Konstantynopolem

Sułtan doskonale zdawał sobie sprawę z powagi chwili, gdy pchnął do ataku swoje najlepsze oddziały. Janczarzy wdzierali się na umocnienia, gdzie czekały na nich miecze chrześcijańskich obrońców. Wielu ginęło, a jeszcze więcej traciło wzniesione na zgubę Królowej Miast...

W krwawych litewskich najazdach na Polskę brał udział m.in. książę Witold oraz Jagiełło, który później zasiadł na tronie naszego kraju.
04.02.2021 | Autor:

Litewska pożoga – czyli o największym wrogu średniowiecznej Polski

Pojawiali się nagle, wyłaniali z lasów, palili i mordowali, kradli i brali w niewolę całe rodziny, które pędzili na północ, by obsadzać nimi ziemię wzdłuż Niemna. To nie Ruś ani żywioł niemiecki, ani nawet Tatarzy, a Litwini budzili...

Widok na Wzgórze Czcibora z pomnikiem bitwy pod Cedynią. Na pierwszym planie mozaika przedstawiająca przebieg bitwy.
22.01.2021 | Autor:

Bitwa pod Cedynią. Mityczne zwycięstwo Polaków nad Niemcami w 972 roku.

„Tymczasem dostojny margrabia Hodo, zebrawszy wojsko, napadł z nim na Mieszka (…). Na pomoc margrabiemu pośpieszył wraz ze swoimi tylko mój ojciec, graf Zygfryd, podówczas młodzieniec i jeszcze nie żonaty(…). Kiedy w dzień św. Jana Chrzciciela starli się z...

Justynian II dokonał czegoś, co nie udało się żadnemu z jego poprzedników – po okaleczeniu i wygnaniu powrócił do Bizancjum i odzyskał tron.
12.01.2021 | Autor:

Zemsta Obciętonosego. Krwawa gra o tron Cesarstwa Bizantyńskiego

Był cesarzem, lecz został zdradzony i wywleczony z pałacu. Jego doradców spalono żywcem, jemu odcięto nos i język, a następnie zesłano do najbardziej północnej z północnych prowincji imperium. Dekadę później, kiedy już wszyscy o nim zapomnieli, z wielką...

Początek roku nie zawsze przypada 1 stycznia.
01.01.2021 | Autor:

Nowy Rok w marcu? A może we wrześniu? Ery i style rozpoczynania roku w historii

Kalendarz jest narzędziem umownym – podobnie jak czas oraz jego liczenie. Zagadnienia fizyczne zostawmy jednak w spokoju, zajmijmy się tymi historycznymi. Czy Nowy Rok zawsze rozpoczynano pierwszego dnia stycznia?

Ludzkość zna dżumę od tysiącleci, jednak dopiero Tatarzy wpadli na to, by wykorzystać ją w charakterze broni biologicznej (na il. „Triumf Śmierci” Petera Breughela Starszego.
29.12.2020 | Autor:

Najprawdopodobniej pierwszy przypadek użycia broni biologicznej w dziejach, czyli oblężenie Kaffy i początek pandemii

Czy czarną śmierć można wykorzystać jako broń biologiczną? Tak! W Kaffie przekonano się o tym wyjątkowo boleśnie. Spadające zwłoki były dla mieszkańców miasta dopiero początkiem nieszczęść. Jak się wkrótce okazało – nie tylko dla nich…

Barszcz czerwony króluje na wigilijnych stołach Polaków. Ale jak na nie trafił?
24.12.2020 | Autor:

Czerwony król wigilijnego stołu, czyli krótka historia… barszczu

„Barszcz, od najdawniejszych czasów ulubiona w Polsce polewka kwaskowata, gotowana zwykle z kwasu burakowego (zakwaszona ćwikła), lub chlebowego, uważana przez dawnych botaników polskich za lekarstwo” – tak pisał w swojej Encyklopedii staropolskiej Zygmunt Gloger. Dzisiaj ten czerwony król wigilijnego...

Władysław Łokietek w grocie Ojcowa
22.12.2020 | Autor:

Książę „warchoł”, który pobił Krzyżaków. Jak doszło do tego, że Władysław Łokietek został królem?

W ostatnim tomie cyklu piastowskiego „Odrodzone królestwo” Elżbiety Cherezińskiej Władysław Łokietek przygotowuje się do wielkiej wojny z zakonem krzyżackim. Przypomnijmy zatem jak to się stało, że podrzędny książę dostał się na szczyt i wypowiedział wojnę Krzyżakom.

Pod Płowcami zginęła aż jedna trzecia walczących.
19.12.2020 | Autor:

Płowce 1331. Największa bitwa Władysława Łokietka z zakonem krzyżackim

Elżbieta Cherezińska swoją najnowszą książką „Odrodzone królestwo” kończy piastowski cykl pod tym samym tytułem. Rozwijający się konflikt z zakonem krzyżackim nieubłagalnie zmierza do wojny i jej największego starcia. Oto 5 rzeczy, które powinniście wiedzieć o bitwie pod Płowcami.

Przypadłość zwaną współcześnie halitozą leczono na najróżniejsze sposoby, czasem skutecznie, a czasem wręcz przeciwnie...
19.12.2020 | Autor:

Najstarsza miętówka na świecie, czyli tysiące lat walki z nieświeżym oddechem

Zmagania z niewidzialnym wrogiem – brzydkim zapachem z ust – trwają tak długo, jak istnieje ludzka cywilizacja. Przypadłość zwaną współcześnie halitozą leczono na najróżniejsze sposoby, czasem skutecznie, a czasem wręcz przeciwnie…

Łokietek zrywa układy z Krzyżakami w Brześciu Kujawskim,
14.12.2020 | Autor:

Polak, Czech i Krzyżak idą na wojnę, czyli gra o tron Władysława Łokietka

Władysław miał co świętować. Po pasmach niepowodzeń dyplomatycznych wreszcie nadszedł wyczekiwany sukces w kurii awiniońskiej. Papież ukarał butę komtura Lautenburga palącego biskupie wioski podczas odwrotu spod Brześcia i wydał bullę ostro potępiającą Zakon.

Książka ze skóry Johna Horwooda
23.11.2020 | Autor:

Książki oprawione w ludzką skórę – makabra czy… romantyczny gest?

Co byście powiedzieli, gdyby ktoś, chcąc wyrazić swoją miłość, podarował wam cząstkę siebie? Dosłownie! Na przykład w formie romantycznych sonetów elegancko oprawionych w… ludzką skórę. Brzmi jak historia z horroru? Niekoniecznie. Nasi przodkowie żyli w przekonaniu, iż marnowanie...

Templariusze byli jednym z najbardziej tajemniczych zgromadzeń zakonnych doby średniowiecza
20.11.2020 | Autor:

Rycerze Templum. Sekrety najbardziej tajemniczego zakonu rycerskiego w dziejach

„Każdy z was składał ślub ubóstwa, wyrzekając się osobistej własności, ale jako wspólnota zakonna chcecie mieć wszystko” – grzmiał biskup Akki Jacques de Vitry, wzburzony brakiem umiaru w zdobywaniu dóbr świata doczesnego przez Ubogich Rycerzy Chrystusa. Rzeczywiście, majątek...

Czy kobiety w wiekach średnich zarastały brudem? Te pobożne tak!
15.11.2020 | Autor:

Czysta grzesznica i brudna święta. Jak często kąpały się kobiety w średniowieczu?

Czy kobiety w wiekach średnich zarastały brudem? Te pobożne tak! W liście do biskupa Altino Heliodora św. Hieronim zawarł swój słynny komentarz: „Czy twa skóra jest twarda i łuszcząca, ponieważ nie zażywasz już kąpieli? Ten, kto raz dostąpił...

Ludzie w średniowieczu też (czasem) się myli
08.11.2020 | Autor:

Smród, brud i ubóstwo? Bynajmniej! Średniowiecze wcale (aż tak) nie śmierdziało

Średniowiecze powszechnie kojarzy się ze smrodem. Fekalia wylewane na ulice, masowa niechęć do kąpieli i życie na bakier z higieną z pewnością nie sprzyjały nosom ówczesnych ludzi. Jednak sytuacja nie wyglądała aż tak dramatycznie, jak to sobie wyobrażamy....

Historia kawy jest długa i zawiła
08.11.2020 | Autor:

Od diabelskiego do boskiego napoju. Burzliwe dzieje kawy

Kawa ma dzisiaj miliony zwolenników. Wielu ludzi nie wyobraża sobie dnia bez filiżanki tego aromatycznego napoju. Można go pić na rozmaite sposoby: z mlekiem, alkoholem, bitą śmietaną, na gorąco i na zimno. Lista ta jest równie długa i...

Ilustracja do dramatu Adama Mickiewicza „Dziady”
01.11.2020 | Autor:

Dziady – słowiański rytuał spotkania z duchami. Na czym polegał tajemniczy obrzęd?

„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie… co to będzie? Co to będzie?…” – słynny cytat z Mickiewiczowskich „Dziadów” trwale wpisał się do naszej kulturowej świadomości. Co jednak wiemy o przedchrześcijańskim rytuale, którego istotą było spotkanie żywych z umarłymi?

Dawniej leczenie zębów ograniczało się do ich usuwania.
29.10.2020 | Autor:

Boisz się dentysty? Ciesz się, że nie żyjesz w średniowieczu, kiedy wyrwanie zęba kończyło się… śmiercią

Horror? Mało powiedziane! Połamane kości czaszki, krwotoki, sepsa, a nawet śmierć – tak często kończyły się wizyty u średniowiecznych „dentystów”. Trudno się dziwić, że ówcześni ludzie omijali specjalistów od zębów szerokim łukiem…

Klemens VI bez oporów korzystał z przywilejów, jakie dawało mu stanowisko.
19.10.2020 | Autor:

Wino, śpiew i mnóstwo kobiet… To był prawdopodobnie najbardziej rozpustny papież w dziejach

Gdy w 1342 roku Pierre Roger de Beaufort jako Klemens VI zasiadał na tronie Piotrowym, miał podobno powiedzieć do swojej świty: „Przede mną nikt nie wiedział, jak być papieżem”. I rzeczywiście – wkrótce świat naocznie przekonał się, co...