Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Najgorzej zorganizowany przewrót w dziejach. Jak bolszewikom udało się wygrać rewolucję październikową?

Ta rewolucja przez wielu uważana była za wzorcową... Ale czy słusznie?

fot.domena publiczna Ta rewolucja przez wielu uważana była za wzorcową… Ale czy słusznie?

Rewolucja październikowa stała się wzorem dla kolejnych pokoleń buntowników. Próbowano powtórzyć ją w najróżniejszych częściach globu. Według niektórych jej  organizacja pozostawiała jednak wiele do życzenia. Dlaczego więc zakończyła się sukcesem?

„Claude Anet, oficjalny francuski dziennikarz w Petersburgu, był szczerze zdziwiony, że ci absurdalni Rosjanie zrobili rewolucję zupełnie inną od tej, o której czytał w starych książkach” – zapisał Lew Trocki w „Historii rewolucji październikowej”. Bolszewicki przywódca podkreślał, że rano 25 października (7 listopada według kalendarza gregoriańskiego) 1917 roku, tuż po przejęciu władzy przez jego partię, w mieście panowała cisza i porządek. Telefony działały, a żurnalista znad Sekwany mógł spokojnie wyjść z domu i przejść się po mieście.

Wielu historyków, zarówno zwolenników, jak i przeciwników komunizmu, opisywało dokonany przez Lenina i jego towarzyszy przewrót jako wyjątkowo dobrze, wręcz profesjonalnie przygotowany. I przeprowadzony – jak sami zainteresowani pewnie by to ujęli – zgodnie z regułami sztuki. Bo przecież sam Trocki zapewniał, że „powstanie jest sztuką i jak każda sztuka rządzi się swoimi prawami”.

Ten mit „nienagannie zorganizowanej” rewolucji nie wszystkich jednak przekonuje. Jednym z wątpiących jest Victor Sebestyen, autor książki „Lenin. Dyktator”, który twierdzi, że bolszewicy „niemal sfuszerowali swoją rewolucję”. I dodaje: „mogli z łatwością przegrać, gdyby w pewnych kluczowych momentach spotkali się z nieco silniejszym oporem”. Czy rzeczywiście legendarny proletariacki zryw zwyciężył bardziej dzięki szczęściu, niż strategii?

Do utrwalenia przekonania, że rewolucja październikowa była doskonale zorganizowana i przeprowadzona, przyczynił się między innymi jeden z bolszewickich przywódców, Lew Trocki, autor "Historii rewolucji październikowej".

fot.domena publiczna Do utrwalenia przekonania, że rewolucja październikowa była doskonale zorganizowana i przeprowadzona, przyczynił się między innymi jeden z bolszewickich przywódców, Lew Trocki, autor „Historii rewolucji październikowej”.

„Nie byłoby rewolucji…”

Pierwszą porażką bolszewików był niewątpliwie fakt, że ich spisek, jak podkreśla Sebestyen, „był najgorzej chronioną tajemnicą w historii”. Choć Lenin wielokrotnie na łamach swoich pism przekonywał, że działalność rewolucyjna powinna być prowadzona w konspiracji przez niewielką grupę zawodowców, w przypadku jego własnego powstania coś poszło nie tak. Brytyjski historyk opowiada:

Czy wiesz, że ...

...w pewnych polskich kręgach narodowy socjalizm spod znaku Hitlera uważany był za naszą autorską koncepcję? W "Swastyce" z 1933 roku autorzy pisali: Hitler (...) wystąpił ze swoją ideą dopiero w 1919 roku. Do swego „natchnienia” zaczerpnął jednak wzorów (...) w Polsce.

...przed wybuchem I wojny światowej wszystkie strony przygotowywały się do brawurowej ofensywy, która w ciągu najwyżej paru miesięcy zakończy wojnę. Planów defensywnych nie przygotował prawie nikt.

...Marii Skłodowskiej-Curie po I wojnie światowej zabrakło pieniędzy na dalsze badania? Wprawdzie w czasie wojny radiologia udowodniła swoją użyteczność, ale po zawieszeniu broni nikogo nie było stać na zakup rzadkiego i kosztownego radu. 

...słynny gangsterski duet Bonnie & Clyde miał na swoim koncie aż czternaście zabójstw? Owiana miłosną legendą para wcale nie była tak niewinna, jak pokazują hollywoodzkie produkcje...

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.