Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

10 rzeczy, których z pewnością nie wiedziałeś o Bolesławie Chrobrym

Najsłynniejszy wizerunek Bolesława Chrobrego pędzla Jana Matejki (źródło: domena publiczna).Zamordował świętego Wojciecha. Ochrzcił Polskę. I niemal zginął w zamachu. A poza tym… wcale nie nosił przydomka „Chrobry”. 

Wszystkie pozycje w zestawieniu TOP10 jak zawsze zostały oparte na publikowanych przez nas artykułach. Tym razem postanowiliśmy pokazać niezwykłe i mało znane fakty dotyczące naszego pierwszego koronowanego władcy.

Kto by się spodziewał, że Bolesław Chrobry…

10. Rozpoczął prawdziwą chrystianizację Polski

Francuski kronikarz Adémar z Chabannes twierdził, że chrześcijaństwo przybyło do Polski… dopiero wraz ze świętym Wojciechem i że to biskup-tułacz ochrzcił Bolesława Chrobrego. Podobnych przekazów jest znacznie więcej. Księżna lotaryńska Matylda nazwała Chrobrego „źródłem” polskiego chrześcijaństwa. Nawet w epitafium umieszczonym na nagrobku Bolesława podano, że urodził się on „z ojca poganina”.

Wizję Mieszka I jako zaciekłego wroga dawnych bóstw i zdeterminowanego krzewiciela wiary chrześcijańskiej wśród polskiego ludu trzeba włożyć między bajki (źródło: domena publiczna).

Wizję Mieszka I jako zaciekłego wroga dawnych bóstw i zdeterminowanego krzewiciela wiary chrześcijańskiej wśród polskiego ludu trzeba włożyć między bajki (źródło: domena publiczna).

W źródłach tych tkwi sporo prawdy. W 966 roku rzeczywiście nie doszło do chrztu całej Polski, a tylko księcia Mieszka i jego dworu. Nikt nie próbował docierać z wiarą do prostej ludności. Ojciec Bolesława tolerował swobodę religijną swoich poddanych.

Sytuacja zaczęła się zmieniać dopiero za panowania Chrobrego. Władca ten kazał cudzołożników przybijać gwoździami za mosznę do mostów, a ludziom, którzy łamali posty, wybijał zęby. Sprowadził też do Polski grupę eremitów aż z Italii. Robił wszystko, by udowodnić, że to on jest pierwszym prawdziwie chrześcijańskim księciem na wschód od Odry (przeczytaj więcej na ten temat).

9. Wysłał cesarskiego przyjaciela na pewną śmierć

Bolesław dokładał starań, by przypodobać się Ottonowi III. Cesarz był młodzieńcem głęboko religijnym, a nasz przebiegły książę do cna to wyzyskał. Aby zaimponować Ottonowi, przyjął w Polsce z wszelkimi honorami biskupa Wojciecha Sławnikowica. Okazał mu wielką gościnność, ale nie zaproponował mu żadnej ciepłej posadki. Przy pierwszej okazji za to posłał go na straceńczą misję.

Tak męczeństwo Wojciecha wyobrażali sobie twórcy Drzwi Gnieźnieńskich (źródło: domena publiczna).

Tak męczeństwo Wojciecha wyobrażali sobie twórcy Drzwi Gnieźnieńskich (źródło: domena publiczna).

Wojciech miał nawracać Prusów: najbardziej dzikie i bezwzględne spośród plemion, z którymi graniczyła Polska. Skoro Bolesław pokierował biskupa tam, a nie na przykład do Małopolski czy choćby na Pomorze, to musiał liczyć się z tym, że misjonarz nie powróci. Może zresztą po cichu właśnie tego oczekiwał. Dalszy rozwój wypadków pokazuje, że porażka Wojciecha leżała jak najbardziej w interesie polskiego władcy.

Bolesław bez najmniejszej zwłoki zaczął ciągnąć profity z tragedii. Po pierwsze wykupił ciało misjonarza. Mając zwłoki u siebie, książę błyskawicznie stworzył legendę nowego męczennika i patrona chrześcijańskiej Europy. Otton III znał i podziwiał Wojciecha. Na wieść o jego śmierci niemal natychmiast podjął decyzję o wyjeździe do Gniezna. I o sowitym nagrodzeniu Bolesława (przeczytaj więcej na ten temat).

8. Omal nie zginął z rąk siepaczy nasłanych przez macochę

W sierpniu 1002 roku Bolesław przebywał w Merseburgu na spotkaniu z nowym królem Niemiec Henrykiem. Polski książę z niewielkim orszakiem zmierzał właśnie do bram grodu, gdy nagle drogę zagrodziła mu grupa uzbrojonych po zęby zbirów. Bez słowa rzucili się do ataku. Wielu towarzyszy Piasta padło trupem. On sam uratował skórę dzięki zrządzeniu losu – jego przewodnik zdołał zachować zimną krew i poprowadził Słowianina do innej bramy.

Wytrawny polityk i bezwzględny władca. Taki właśnie był Henryk II. Tutaj na miniaturze z XI-wiecznego manuskryptu św. Grzegorza Wielkiego "Moralia in Iob" (źródło: domena publiczna).

Wytrawny polityk i bezwzględny władca. Taki właśnie był Henryk II. Tutaj na miniaturze z XI-wiecznego manuskryptu św. Grzegorza Wielkiego „Moralia in Iob” (źródło: domena publiczna).

Sprawców zamachu nigdy nie wykryto. Wielu historyków uważa, że atak zlecił król Henryk. Takie wytłumaczenie budzi jednak wątpliwości. Tak bardzo niezdarny i ostentacyjny zamach nie byłby w jego stylu. A poza tym w 1002 roku Henryk zwyczajnie nie miał powodów, by zabijać Bolesława.

Istnieje alternatywne wytłumaczenie. Nietrudno wskazać, kto zyskałby najwięcej na przedwczesnym zgonie Chrobrego. O śmierci księcia marzyli jego macocha Oda i jej synowie. Najstarszy z nich, Mieszko, był już dorosłym mężczyzną. Bolesław miał wprawdzie własnych potomków, ale młodocianych. Gdyby zamach się udał, to starsza, odsunięta od dziedziczenia linia mogłaby przejąć władzę w kraju (przeczytaj więcej na ten temat).

7. Osadzał na czeskim tronie zwyrodnialców

Bolesławowi Chrobremu udało się wprowadzić na praski stolec dwóch kandydatów. Nie byli to jednak szlachetni wygnańcy. Nasz władca instalował w Czechach bomby z opóźnionym zapłonem: najpierw alkoholika Władywoja, później psychopatę Bolesława III Rudego.

Bolesław Chrobry nie tylko wbijał słupy graniczne na Łabie i Saali, ale też osadzał na czeskim tronie kolejnych zwyrodnialców… (obraz z Albumu Wileńskiego Jana Kazimierza Wilczyńskiego, domena publiczna).

Bolesław Chrobry nie tylko wbijał słupy graniczne na Łabie i Saali, ale też osadzał na czeskim tronie kolejnych zwyrodnialców… (obraz z Albumu Wileńskiego Jana Kazimierza Wilczyńskiego, domena publiczna).

Chrobry pomógł temu drugiemu odzyskać tron, cynicznie licząc na zaognienie wojny czesko-czeskiej. I nie pomylił się. Krótko potem stawiło się u niego poselstwo czeskich możnych z prośbą o pomoc w walce z psychopatą. Polski książę uwięził krewniaka i oślepił go, po czym wyjechał do Pragi, której mieszkańcy ogłosili go księciem. Skoro przeciwnicy zostali wyeliminowali, to syn Czeszki Dobrawy miał (przynajmniej we własnym mniemaniu) największe prawa do tronu.

W marcu 1003 roku polski książę był prawdziwym zwycięzcą. Monarchia Piastów wchłonęła państwo Przemyślidów. Sukces spektakularny, ale i nietrwały – już w 1004 roku Polacy musieli opuścić Pragę. Chrobry pokazał jednak, że na plecach pretendentów można wdrapać się na tron sąsiedniego kraju (przeczytaj więcej na ten temat).

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Czy wiesz, że ...

...sułtan Mehmed II Zdobywca wał się do ataku na Konstantynopol już w wieku 14 lat? Na przeszkodzie tym planom stanął bardziej powściągliwy ojciec. Dopiero po jego śmierci mógł spełnić swoje marzenia o podbojach.

...Bizantyńczycy przez cały okres istnienia swojego imperium nazywali się „Rzymianami”? Uważali, że po upadku Wiecznego Miasta centrum cesarstwa przeniosło się do Konstantynopola. Nie we wszystkich aspektach dorastali jednak do poziomu swoich poprzedników - zwłaszcza, jeśli chodzi o armię.

... gdy angielski król Jakub I Stuart zaniemógł w 1616 roku, jego nadworny lekarz zaordynował mu specyfik, którego głównym składnikiem była sproszkowana, niepogrzebana ludzka czaszka, pomieszana z białym winem. Nie był to jedyny władca spożywający „dla zdrowia” kanibalistyczne lekarstwa.

Komentarze (15)

  1. Von Otto I Odpowiedz

    Wg Interii …pierwsi władcy Polski to szubrawcy,psychopaci i zabijali ?
    Władcy Niemiec to cnotliwi i pobożni
    mężowie, obrońcy wiary i ect DOBRE
    BO GERMANSKIE …media

  2. Piotr Wojnarowski Odpowiedz

    Nie chcę iśc w szranki z zawodowymi historykami ale z moich informacji wynika że (nawiązując do podpunktów artykułu): 10. Być może rozpoczął faktyczną chrystianizację kraju, bo po czasach Mieszka śladu nie ma. Po kącinach słowiańskich z Arkony też śladu nie ma, ale wiadomo że były. Drewnianych kościółków postawionych przez Mieszka mogło być zero, a, mogło być ich dziesiątki. 9. Nie wymyślił samodzielnie, z premedytacją wykorzystania niewinnej ofiary. Wojciech żył w klasztorze gdzie propagowano ponoć piękno śmierci za wiarę. Dobrze wiedział czym ryzykuje. Wiedział to również cesarz i Bolesław. Dlatego Wojciecha do Prus odprowadziła silna eskorta wojów Bolesława. Żadna sensacja 8. Omal nie zginął z rąk siepaczy, najpewniej Henryka II, któremu nie odpowiadała pozycja Bolesława, siła państwa Polan i status jakiego się dorobił za Ottona III. Możnych niemieckich też to uwierało. 7. Osadzał na tronie ludzi ocenionych subiektywnie przez kroniki. Podobnie jak subiektywnie oceniano Bolesława, stąd przekazy o „brutalnym, tłustym, barbarzyńskim, chytrym, przebiegłym” itd. itp. polskim księciu. Stąd możemy być pewni że był to po prostu mądry włądca, wytrawny gracz i groźny wróg. ^^ 6. Tu polemizować nie będę, 5. To samo. 4. Paskudny gwałt, na który mógł sobie pozwolić. 3. „Lata poniżeń”, czy zwykła walka Radzima o pozycję przy użyciu klątwy? 2. Chrobry cesarzem? Ambicja pełnej suwerenności i władzy monarszej to jedno, ale bez przesady.   1. Nie „Chrobry” a „Wielki”. W sumie „Wielki” brzmiało lepiej,   Jeślim co przekłamał, to zapraszam do do dyskusji, o jednym z największych polskich monarchów (2 miesiące, ale zawsze).

  3. amator Odpowiedz

    Mógłby mi ktoś podać tytuł ciekawej powieści historycznej z okresu panowania Bolesława Chrobrego a jeszcze lepiej Mieszka I . Właśnie czytam powieść Anatolija Gołubiewa „Bolesław Chrobry” i jestem nią zachwycony.

    • Mirek Odpowiedz

      Cykl Piastowski Karola Bunscha. O Mieszku
      i Bolesławie Chrobrym opowiadają trzy pierwsze części: „Dzikowy skarb”, „Ojciec i syn” oraz „Rok tysięczny”. Cykl kończy się na na Łokietku i bitwie pod Płowcami. Polecam.

    • Krzysztof Wosik Odpowiedz

      Drogi amatorze jeszcze jedna pozycja dla Ciebie Saga o Jarlu Broniszu po prostu fenomenalna.Rzecz dzieje się właśnie w roku 1000-cznym. Powiem w skrócie. Miłość, wojna, wikingowie, najazd polskiego Jarla na klasztor w Anglii w obronie swej ukochanej i bogaty opis gnieźnieńskiego zjazdu na końcu bitwa morska w ciesninie Sund i co Ty na to.Pozdrawiam.

  4. sobiepani Odpowiedz

    Bolko to władca z krwi i kości, mądry i wytrawny polityk a nie mamameja na kolanach. Dlatego zbudował silne państwo, z którym i Niemcy musiały sie liczyć.

  5. Cyklon_B Odpowiedz

    Na pieczęciach Bolesława I na pozycji pierwszej jest wymieniana Chrobacja w której panował i to na dodatek cyrylicą pochodzącą z Moraw bo w Krakowie od 874 roku obowiązywał obrządek słowiański ! Nie w smak to było biskupom Gnieźnieńskim którzy wykorzystali kolejność wymienianych krain w których panował Bolesław do zafałszowania historii – tam w oryginale pisze XPO’b.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.