Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Zuchwali i nieugięci. Siedem najbardziej spektakularnych akcji żołnierzy wyklętych

Żołnierze wyklęci - najsłynniejsze akcje (fot. domena publiczna).Odbijanie towarzyszy broni z obozów NKWD i ubeckich katowni. Zwycięskie starcia z wielokrotnie liczniejszymi siłami wroga. Czy wreszcie opanowywanie całych miasteczek. Oto siedem akcji żołnierzy podziemia antykomunistycznego, które powinien znać każdy z nas.

1. Rozbicie więzienia w Puławach

Akcja rozbicia sowieckiego więzienia w Puławach przypominała sceny z najlepszych filmów sensacyjnych. Dowodził nią major Marian Bernaciak ps. „Orlik”, oficer Zrzeszenia WiN. 24 kwietnia 1945 r. pod bramę otoczonego murem kolczastym więzienia w Puławach podjechały dwa ciężarowe Studebackery. Wyskoczyło z nich czterech sowieckich żołnierzy eskortujących sześciu poobdzieranych i umorusanych „bandytów”. Był to major „Orlik” i jego partyzanci. W tym samym czasie reszta oddziału, 34 żołnierzy, po kryjomu okrążyła budynek więzienia.

W czasie rozmowy z wartownikami pojawił się oficer NKWD, który zwietrzył podstęp i próbował sięgnąć po broń. Nie zdążył. „Orlik” położył go jednym strzałem, pozostałych rozbrojono. Polacy, nie zawracając sobie głowy ubowcami zabarykadowanymi na piętrze, po kolei uwalniali więźniów.

Podczas odwrotu kapral podchorąży Stanisław Szymański ps. „Igołka”, stojąc na błotniku ciężarówki w mundurze sowieckiego majora, wrzeszczał: Tawariszczi! Poliaki naszych bijut! Uczynił tym na tyle duże zamieszanie, że kiedy na miejsce dotarła wreszcie sowiecka odsiecz, ostrzelała ona zabarykadowanych ubeków!

Marian Bernaciak, ps. „Orlik” (fot. domena publiczna).

Marian Bernaciak, ps. „Orlik” (fot. domena publiczna).

Sukces akcji był ogromny. Uwolniono 107 osadzonych, straty oddziału „Orlika” wyniosły dwóch zabitych i tyle samo rannych. Zginęło pięciu funkcjonariuszy komunistycznej bezpieki i dwóch milicjantów, pięciu innych było rannych.

2. Rozbicie obozu NKWD w Rembertowie

Do podobnej akcji, ale na dużo większą skalę, doszło w nocy z 20 na 21 maja 1945 r. w obozie NKWD w Rembertowie. Istniał on od jesieni 1944 r. i przetrzymywano w nim wielu żołnierzy i działaczy Polskiego Państwa Podziemnego w tym generała Emila Augusta Fieldorfa ps. „Nil”. Informacja o jego pobycie w tym miejscu była prawdopodobną przyczyną ataku. Niestety, jak pisze o „Nilu” Waldemar Kowalski w książce „Bohaterowie z dołów śmierci”:

Czy wiesz, że ...

...o mieszkańcach Mari El, małej autonomicznej republiki na wschodnim krańcu europejskiej części Federacji Rosyjskiej, mówi się, że są ostatnimi autentycznymi poganami w Europie? Co najciekawsze, wierzenia Maryjczyków pozostały od tysiącleci praktycznie nienaruszone.

...najsłynniejszy diament świata, Koh-i-noor, wcale nie spodobał się Brytyjczykom, gdy zobaczyli go po raz pierwszy na wystawie w 1851 roku? Zanim uzyskał nowy szlif, dziennikarze pisali, że „jest w tym kamieniu coś odpychającego, bo im bardziej się go podświetla, tym mniej jest skłonny do pokazywania swojej wspaniałości”. 

...słowo «Polak» i «Polska» w ZSRS lat trzydziestych były synonimami zdrady i wrogości wobec państwa i ustroju sowieckiego”? Ciągłe podkreślanie wrogości wobec sąsiadów z zachodu sprawiło, że po ataku III Rzeszy na Związek Radziecki Stalin i jego świta, chcący nagle zjednać sobie polskich obywateli, znaleźli się w niemałym kłopocie.

...Adolf Eichmann pierwsze powojenne lata spędził na północy Niemiec, gdzie pracował najpierw jako drwal, a później - jako hodowca kur? Sprzedawał jajka nawet mieszkającym w okolicy Żydom... nad czym bardzo ubolewał.

Komentarze (19)

  1. iRonja Odpowiedz

    To, co mnie zawsze irytowało w sposobie narracji nauczycieli historii to ich podkreślenia, że każda walka była jedną z największych bitew jakiegoś okresu, jedną z bitew o największym znaczeniu, albo chociaż jedną z tych, podczas których przeciwnik odniósł największe straty. Domyślam się, że każda bitwa jakieś znaczenie ma, inaczej byłoby bez sensu ją przeprowadzać. Ale przecież nie każda mogła być tą najważniejszą. Przestaję wierzyć takiemu historykowi i traktuję go jako bajkopisarza.
    Tutaj autor pisze podobnie. Rozumiem, że to pewnie są wybrane bitwy, ale nie każda była najważniejsza.

    • Krzysiek Odpowiedz

      Źle kolego czytasz, to nie były najważniejsze bitwy, a najbardziej spektakularne sukcesy a to jest duża różnica ? Cześć i Chwała Bohaterom

      • iRonja Odpowiedz

        Nawet z językowego punktu widzenia taki spojrzenie na sprawę jest błędem. Ale najwyraźniej oddawanie czci bohaterom zwalnia od poprawnego używania języka polskiego.

        • asss

          przepraszam ale albo masz problemy z czytaniem ze zrozumieniem, albo szukasz dziury w całym. Tytuł Siedem najbardziej spektakularnych akcji żołnierzy wyklętych, to nie to samo co Siedem NAJWAŻNIEJSZYCH akcji żołnierzy wyklętych…

  2. Piotr Odpowiedz

    każda w tych bitew byla najwaźiejsza,jesli udalo się wydobyć z łap nkwd i ub chociaż jednego AK-owca i żolnierza podziemia niepodległościowego.Tyle w temacie.

  3. Anonim Odpowiedz

    Hmm…a rozbicie więzienia UB w Krakowie (dzisiejsze Muzeum Archeologiczne) w 1946 r.? Akcja jak z filmów szpiegowskich, bez jednego wystrzału.

  4. Maciej Odpowiedz

    ciekawe że o „wyklętych” jeszcze nietak dawno środowiska
    Wyborczej pisały w najlepszym razie „kontrowersyjni” a znam i określenie „bandyci”…

      • Marek Odpowiedz

        Jeśli tak, to mowa o jakimś marginesie. Ostatnimi czasy wiele osób stara się celowo uwypuklić właśnie zupełny margines tylko w celu oczernienia zasłużonego podziemia antykomunistycznego. Podobne metody stosowała propaganda PRL.

  5. WiN Odpowiedz

    Chciałbym aby uchwalone zostało prawo, że za każdą fałszywą wypowiedź na temat żołnierzy podziemia, AK, WiN i innych jest natychmiastowe pozbawienie obywatelstwa, konfliktami mienia, a w skrajnych przypadkach oczerniania polskich bohaterów, powieszenie, tak jak powinno się postępować ze zdrajcami.

Odpowiedz na „AnonimAnuluj pisanie odpowiedzi

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.