Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Tysiącletnia zagadka. Kim była druga żona Bolesława Chrobrego?

Przez długi czas uważano, że druga żona Chrobrego była córką Gejzy. Na ilustracji: książę Gejza ze swoją żoną Karoldą (domena publiczna).

Przez długi czas uważano, że druga żona Chrobrego była córką Gejzy. Na ilustracji: książę Gejza ze swoją żoną Karoldą (domena publiczna).

„Pojął za żonę Węgierkę, z którą miał syna Bezpryma, lecz i ją również przepędził”. To wszystko, co źródła mówią na temat drugiej małżonki Bolesława Chrobrego. Czyżby właśnie udało się odkryć tożsamość tajemniczej księżniczki?

Cytowana relacja pochodzi z kroniki biskupa Thietmara – jednego z podstawowych źródeł wiedzy o panowaniu pierwszego polskiego króla. Autor wspomniał w swoim obszernym tekście o wszystkich czterech żonach Chrobrego. Dwóm pierwszym poświęcił jednak zaledwie pojedyncze zdania. Były to małżeństwa krótkie i zakończone bezceremonialnym pozbyciem się partnerek.

Szczególnie wiele pytań rodzi drugi z tych związków, zawarty prawdopodobnie w 986 roku. Urodził się z niego pierworodny syn władcy, przez co przepędzenie matki wydaje się wyjątkowo szokujące. Co więcej źródło nie pozwala w jasny sposób wskazać czyją córką była i jak nazywała się nieszczęsna władczyni.

Gąszcz wątpliwości

Formułowano różne koncepcje na ten temat. Najczęściej, w oparciu o sporo późniejsze źródła, wskazywano, że była to córka węgierskiego księcia Gejzy – ojca świętego Stefana. Wyjaśnienie to było jednak wielokrotnie kwestionowane. Wątpił w nie autor Rodowodu pierwszych Piastów Kazimierz Jasiński, a także znany węgierski mediewista, György Györffy. Ten ostatni wskazał, że przecież Thietmar kojarzył postać księcia Gejzy i podał sporo szczegółów na jego temat w innej partii swojej kroniki.

Bolesław Chrobry. Nie miał litości wobec wrogów... i wobec swoich żon (domena publiczna).

Bolesław Chrobry. Nie miał litości wobec wrogów… i wobec swoich żon (domena publiczna).

Jeśli w tym konkretnym przypadku nie potrafił wskazać pochodzenia żony Chrobrego (a zrobił to przy wszystkich pozostałych małżonkach władcy!), to najwidoczniej była ona „latoroślą jednego z Arpadów, którego imienia Thietmar po prostu nie znał”. Rozrośnięte struktury władzy w kraju Węgrów są słabo rozpoznane, podobnie jak genealogia pierwszych Arpadów. W efekcie połowica Chrobrego zadomowiła się w literaturze jako tajemnicza „N.N”.

Pytania i argumenty

Nowe rozwiązanie zagadki zaproponował gdański mediewista i autor wydanej niedawno biografii księcia Bezpryma – profesor Błażej Śliwiński. Połączył on szereg przesłanek, które już wcześniej omawiano w literaturze. Wskazał na interesy Mieszka I około 986 roku (małżeństwo zawarto w okresie wielkiej ekspansji Piastów na południe, kosztem Czechów) oraz sytuację polityczną na Węgrzech w tym czasie.

Czy wiesz, że ...

...jednym z najbardziej intratnych zawodów w średniowiecznej Polsce było aptekarstwo? XIV-wiecznych farmaceutów stać było np. na nieruchomości w mieście czy rozkręcenie dochodowego handlu saletrą.

...jedno z pruskich plemion mordowało nowo narodzone dziewczynki? Galindzi byli bowiem przekonani, że nie opłaca się ich żywić. A matkom, które się temu sprzeciwiały - kazano obcinać piersi.

...za konstrukcję wodociągu między podnóżem Wawelu a zamkiem odpowiadał Jan z Dobruszki? Określano go w źródłach mianem ”magister cannalium” czy „rurmistrzem”. Do jego obowiązków należało również utrzymanie wszystkich instalacji kanalizacyjnych w dobrym stanie.

...sułtan Mehmed II Zdobywca wał się do ataku na Konstantynopol już w wieku 14 lat? Na przeszkodzie tym planom stanął bardziej powściągliwy ojciec. Dopiero po jego śmierci mógł spełnić swoje marzenia o podbojach.

Komentarze (1)

  1. quiyanca Odpowiedz

    Myślę, że można także dodać, że archeolodzy wawelscy odkryli bardzo wczesny szkielet na terenie rotundy czteroapsydowej śś. Feliksa i Adaukta. Szkielet ten został zidentyfikowany jako kobieta pochodzenia madziarskiego, więc jedną z bardzo luźnych hipotez jest taka, że być może żona Bolesława wypędzona z jego dworu zmarła w Krakowie. Wysnuto ją na podstawie tego, że jest to pochówek w zbyt prestiżowym miejscu, żeby mogła to być przypadkowa madziarska kobieta, a żona Chrobrego byłaby dostatecznie ważna, żeby zostać pochowaną na wzgórzu w pobliżu palatium.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.