Damy - empik

Kto oddał ostatni strzał w II wojnie światowej (w Europie)?

Autor: | 9 maja 2016 | 51,006 odsłon

Nie wszędzie w Europie można było świętować zwycięstwo już 8 maja (źródło: domena publiczna).

Nie wszędzie w Europie można było świętować zwycięstwo już 8 maja (źródło: domena publiczna).

Każdy, kto oglądał „Czterech pancernych i psa” wie, że ostatni pocisk wystrzelony na europejskim teatrze wojny zabił kapitana Pawłowa. To jednak tylko film. Jak było naprawdę? Jedno jest pewne – walki nie zakończyły się wraz z kapitulacją Niemiec. I ostatni strzał wcale nie padł 8 maja.

Dwa dni po śmierci Hitlera, 2 maja 1945 r. poddał się Berlin. Mimo katastrofalnej sytuacji najwyższe dowództwo i władze III Rzeszy, z nowym prezydentem Karlem Dönitzem na czele, czekały z ostateczną kapitulacją do 8 maja. Celem było uratowanie jak największej liczby żołnierzy i ludności cywilnej, którzy w masowym exodusie próbowali przedrzeć się na zachód, by poddać się wojskom amerykańskim i brytyjskim.

Charakterystyczny był ruch tak oczekiwanej przez Hitlera 12 Armii gen. Wencka, która zamiast iść na odsiecz Berlina, połączyła się z odciętą na tyłach 1. Frontu Ukraińskiego 9 Armią i torowała jej drogę do Łaby. Oba zgrupowania i towarzyszące im tysiące cywilów przechodziły przez rzekę nawet po zniszczonym moście, a następnie poddały się Amerykanom.

Feldmarszałek Walther Wenck (fot. Schneider/Kunath, Bundesarchiv, Bild 101I-237-1051-15A, CC-BY-SA; koloryzacja: Le DanGereuX).

Generał wojsk pancernych Walther Wenck (fot. Schneider/Kunath, Bundesarchiv, Bild 101I-237-1051-15A, CC-BY-SA; koloryzacja: Le DanGereuX).

8 maja ucichły strzały we Francji. Tego dnia skapitulowały odcięte niemieckie załogi w miastach-twierdzach na atlantyckim wybrzeżu. By całkowicie odzyskać zagarnięte przez Niemców terytoria potrzebna była jednak demonstracja siły.

9 maja, na widok zbliżającej się floty inwazyjnej wspieranej przez lotników z polskiego 307. Dywizjonu, skapitulował garnizon wysp na Kanale La Manche: Guernsey i Jersey. Jako ostatnia skapitulowała wyspa Alderney. Nastąpiło to 16 maja, gdyż wcześniej Niemcy nie mieli po prostu komu przekazać władzy.

Artykuł został zainspirowany książką Nicholasa Besta Nicholasa Besta pt. „5 dni, które wstrząsnęły światem”.

Artykuł został zainspirowany książką Nicholasa Besta pt. „5 dni, które wstrząsnęły światem”.

Wyzwolenie Czech

W maju 1945 r. najpotężniejszym zgrupowaniem niemieckim była Grupa Armii „Środek” feldmarszałka Schörnera. Posiadała ona niespełna 1 000 000 żołnierzy, prawie 2000 pojazdów pancernych i 10 000 dział. Były to potężne siły, jednak w ówczesnej sytuacji jedynym celem Niemców było przedarcie się jak największej liczby żołnierzy na zachód.

Kapitulacja Berlina była sygnałem, po którym w wielu czeskich miastach rozpoczęto atakowanie niemieckich żołnierzy. Główne powstanie wybuchło w Pradze, gdzie mimo początkowych sukcesów, powstańcy przeszli 7 maja do defensywy.

Marszałek Iwan Koniew w wyzwolonej Pradze (fot. Karel Hájek, CC BY-SA 3.0).

Marszałek Iwan Koniew w wyzwolonej Pradze (fot. Karel Hájek, CC BY-SA 3.0).

Radzieckie armie nacierające w kierunku stolicy Czech były zbyt daleko, by wpłynąć na wynik działań, jednak ich zbliżenie spowodowało osłabnięcie niemieckich operacji. W dodatku na stronę powstańców przeszli żołnierze Rosyjskiej Wyzwoleńczej Armii gen. Własowa, walczący dotychczas po niemieckiej stronie. Wehrmacht zdecydował się na rozejm w mieście i wycofywanie w kierunku terenów zajętych przez armię Pattona.

9 maja do Pragi weszły pierwsze radzieckie oddziały pancerne, ale walki na obszarze Czechosłowacji trwały jeszcze dwa dni. Wzięli w nich udział również żołnierze Ludowego Wojska Polskiego, które zakończyło swój szlak bojowy 10 maja wyzwoleniem miejscowości Mielnik. W ciągu tych ostatnich dni po oficjalnej kapitulacji III Rzeszy zginęło kilkudziesięciu polskich żołnierzy, a wielu zostało rannych.

Zmiana frontu, dokonana przez „własowców” i ich dowódcę nic im nie dała. Większość z nich została rozstrzelana (na czele z gen. Własowem) lub zesłana do łagrów.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Strony: 1 2 3

Powiedz innym co myślisz:

Sławomir Mamoń - Absolwent historii na UP w Krakowie, pasjonat historii militarnej późnego antyku i II wojny światowej oraz krucjat; modelarz amator.

Okupacja
Komentarze do artykułu (16)
  1. Litości! Autor zapomniał dodać w tytule artykułu „w Europie”. Bo z tego co pamiętam to II W.Ś. zakończyła się 02.09.1945 r. kapitulacją Japonii. Tak że ten tego,że tak powiem

  2. SWIETNY ARTYKUL ALE PAMIETAJMY O WALKACH W BIESZCZADACH Z BANDAMI UPA KTORYM TO DZIS STAWIA SIE POMNIKI NA UKRAINIE.DLA NAS WOJNA NIE SKONCZYLA SIE W MAJU 1945 ALE DLUGO JESZCZE TRWALA. W AZJI WOJNA DLA NIEKTORYCH TRWALA DO LAT 90-TYCH BO O ILE DOBRZE WIEM OSTATNI ZOLNIERZ JAPONSKI PODDLAL SIE W 1995 ROKU

        • Odnosze wrazenie ze autor odnosi sie z sympatia do Ustaszy a przeciez zapisali sie oni w historia jako najbardziej zbrodnicza organizacja wspierajaca Niemcow,
          Okrucienstwo z jakim zadawali smierc swoim ofiarom przerasta ludzka wyobraznie.Podam ze nie byly odosobnione przypadki przecinania ludzi reczna pila,czy miazdzenia zywych ludzi czolgami .Nie dziwi wiec niechec Serbow do Chorwatow .Chorwacka nienawisc do Serbow ma swe koprzenie w katolicyzmie,bo Serbowie sa prawoslawni.

    • A jakie były straty w Pradze, a jakie w Warszawie? Nie za bardzo rozumiem, czym się tu przechwalać. Życie ludzkie zawsze powinno być najwięsza wartością. Jak sobie pomyslę, ilu ludzi straciło życie w wyniku wojen religijnych, bezmyślnych powstań i w imię „bohaterskich czynów”, to jest mi strasznie źle i smutno. Najbardziej oczywiście żal niewinnych dzieci. :(

Dodaj swój komentarz:

Dodaj komentarz


Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu e-mail, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.
Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.

Nasze wydawnictwo

W mrokach średniowiecza Polską rządziły kobiety. I były piekielnie skuteczne

rycheza

Ich ambicja pozwoliła zbudować imperium. Ich duma unicestwiła królestwo. Bezkompromisowa opowieść przywracająca godność najważniejszym kobietom w dziejach polskiego średniowiecza. Już dzisiaj kup „Damy ze skazą” z autografem autora!

2 listopada 2016 | Czytaj dalej...

Damy ze skazą. Bez nich nie byłoby Polski

zapowiedz2-miniatura

Silne, bezwzględne i żądne władzy. Oto historia kobiet, które nie czekały bezczynnie, co przyniesie los. To właśnie one sprawiły, że początki państwa polskiego wyglądały tak, a nie inaczej. Poznaj „Damy ze skazą”, bohaterki naszej najnowszej książki, którą wydajemy wspólnie ze Znakiem Horyzont.

30 października 2016 | Czytaj dalej...

Epoki

Kategorie

Facebook


Polecamy

Imperium

Czy wiesz że...

Panna-mloda
na ślubie pewnego księcia z różnych przyczyn zginęło aż sześć osób? Korowód nieszczęśliwych wypadków zawierał między innymi hrabiego, który zginął pod kołami powozu nowożeńców.

minia
…na początku okupacji hitlerowskiej przeciętnemu szmalcownikowi wystarczyło zaszantażować jednego Żyda, by zapewnić sobie miesięczne utrzymanie?

Czlonek-fransuskiego-ruchu-oporu-koloryzacja-miniatura
…francuski ruch oporu działał też w… gastronomii? Stołującym się u nich nazistom restauratorzy zamiast szampana i trufli podawali tanie wino musujące i pieczarki.