Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Zbuntowane księżniczki. Pięć monarszych córek, których ekscesy zadziwiły świat

W oczach wielu opisane księżniczki zasługiwały na każdą karę. Ilustracja Anne Anderson do baśni "Sześć łabędzi" (źródło: domena publiczna).Masz być dobrą i wierną żoną. Rodzić dzieci, słuchać ojca i męża. Niczego nie pragnąć, prócz tego, co Ci dadzą. Pokolenia księżniczek żyły zgodnie z surowymi wytycznymi. Ale były i takie, które powiedziały: dość! Zobaczcie sami, jaki los sobie zgotowały.

Mężczyźni wyznaczyli im role, a konwenanse – ograniczenia. Krystyna, Marianna, Luiza, Charlotta i Stefania nie chciały się jednak podporządkować. Każda z nich poszła własną drogą. I musiała przyjąć konsekwencje kontrowersyjnych decyzji.

Wolała wolność od korony

8 grudnia 1626 roku król Szwecji Gustaw II Adolf oczekiwał narodzin syna. Na świat przyszła jednak Krystyna. Ojciec zmarł gdy miała pięć lat, zostawiając jej koronę. Zgodnie z jego życzeniem, jedynaczka otrzymała świetne wykształcenie. Jak pisze Linda Rodriguez McRobbie w „Niegrzecznych księżniczkach”:

Jeden z jej nauczycieli uważał ją za dostatecznie pilną uczennicę, by zaraportować w parlamencie, że „nie jest taka jak inne przedstawicielki tej płci” i „jest mężna i rozumna”. Jako dziecko bawiła się głównie żołnierzykami, którymi rozgrywała różne wojenne manewry. Była strzelcem wyborowym, świetną amazonką i potrafiła fechtować.

Królowa Szwecji Krystyna w swoim żywiole. Obraz Sébastiena Bourdona z 1653 roku (źródło: domena publiczna).

Królowa Szwecji Krystyna w swoim żywiole. Obraz Sébastiena Bourdona z 1653 roku (źródło: domena publiczna).

Do pełnoletniości Krystyny w Szwecji rządziła rada regencyjna. Jej członkowie chcieli szybko wydać królową za mąż, jednak postanowiła nigdy nie brać ślubu. Na następcę wyznaczyła kuzyna, Karola Gustawa – tego, który wywołał potop szwedzki.

W 1654 roku Krystyna oddała koronę. Wyjechała z kraju – jak czytamy w „Niegrzecznych księżniczkach”przed końcem uczty na cześć nowego króla. Udała się do Danii, przywdziała męski strój, który miała już nosić do końca życia, ogoliła głowę, założyła męską perukę i przypięła miecz. „Nareszcie wolna!” – miała wykrzyknąć.

Krystyna, do niedawna głowa kościoła narodowego w kraju, gdzie za wyznanie rzymskie karano nawet śmiercią, przeszła na katolicyzm. Jako żywy obraz triumfu papieża została hucznie przyjęta w Rzymie. Gdy jednak rozkazała zabić zdradzieckiego dworzanina, w oczach świata stała się morderczynią. A pod koniec życia uważano ją co najwyżej za ekscentryczną wariatkę.

Nie mogła odpłacić mężowi pięknym za nadobne

Urodzona w 1810 roku Marianna była córką króla Niderlandów. Za młodu zakochała się w wygnanym szwedzkim królewiczu Gustawie. Rodzice woleli ją wydać za pruskiego kuzyna Albrechta.

Królewna zamieszkała w Berlinie i urodziła Albrechtowi piątkę dzieci. Związek ją unieszczęśliwiał, a postępowymi poglądami przerastała otoczenie. Nic dziwnego, że gdy odziedziczyła dobra na Dolnym Śląsku, od razu opuściła drętwy Berlin. Wkrótce mąż zaczął otwarcie ją zdradzać, a związek się rozpadł.

Marianna w wieku 22 lat. Jeszcze nie wiedziała, ile upokorzeń czeka ją w życiu z powodu złamania zasad moralnych swej epoki (obraz Karla Wilhelma Wacha, domena publiczna).

Marianna w wieku 22 lat. Jeszcze nie wiedziała, ile upokorzeń czeka ją w życiu z powodu złamania zasad moralnych swej epoki (obraz Karla Wilhelma Wacha, domena publiczna).

Małżonkowie rozpoczęli starania się o rozwód. Sprawa ciągnęła się latami i przyspieszyła dopiero, gdy trzydziestodziewięcioletnia Marianna zaszła w ciążę z koniuszym, Johannesem van Rossumem. Rozwód orzeczono z winy kobiety, która zhańbiła ród męża. Jako brzemienna z człowiekiem spoza sfery stała się dla monarchów trędowata.

Przez lata Marianna musiała walczyć o alimenty i widzenia z dziećmi. Były szwagier, król Prus, zabronił jej przebywania w swym państwie dłużej niż dwadzieścia cztery godziny. Nie mogła nawet wchodzić głównym wejściem do swego pałacu w Kamieńcu Ząbkowickim.

Dzielna kobieta nabyła majątek w Bílej Vodzie nieopodal Kamieńca, znajdującej się pod panowaniem Habsburgów. Dzięki temu mogła doglądać swych włości. W Stroniu Śląskim założyła kamieniołom, z którego marmur do dziś nosi jej imię.

Artykuł powstał między innymi na podstawie książki Lindy Rodriguez McRobbie pt. "Niegrzeczne księżniczki" (Znak Horyzont 2016).

Artykuł powstał między innymi na podstawie książki Lindy Rodriguez McRobbie pt. „Niegrzeczne księżniczki” (Znak Horyzont 2016).

Jana Wilhelma, dziecko swej miłości, oddała do szkół w Nadrenii. Niestety, synek w wieku 12 lat zmarł na szkarlatynę, co było dla Marianny ciosem. Umarła w 1883 roku. Kazała się pochować obok swego nieślubnego syna i Johannesa van Rossuma, największej miłości swego życia.

Trafiła do psychiatryka przez miłość

Luiza, urodzona w 1858 roku, była najstarszą córką króla Belgii Leopolda II, twórcy bezwzględnego systemu wyzysku kolonialnego w Kongo. W życiu rodzinnym Leopold nie był wiele lepszy. Trzy córki nazywał potworami. Okazywał im niechęć, bo żadna nie była upragnionym synem.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Komentarze (7)

  1. Katarzyna Michalewicz Odpowiedz

    Interesujący i bardzo ciekawy artykuł. Czyta się jednym tchem :-) Najlepiej obrazuje on, że życie w królewskiej rodziny. A urodzenie się w królewskiej rodzinie nie zawsze oznacza szczęśliwej przyszłości. Nawet dziś. Z niecierpliwością czekam na kolejny artykuł!

    • Członek redakcji | Autor publikacji | Agnieszka Wolnicka Odpowiedz

      Bardzo mi miło. Księżniczki Thyry nie umieszczałam w tym zestawieniu, gdyż poza „brzemiennym w skutkach błędem młodości” zapisała się w historii jako dobra, spokojna kobieta. Ale może jeszcze kiedyś o niej napiszę, dziękuję za przypomnienie o jej postaci.

  2. Anonimka Odpowiedz

    Osobiście polecam całą książkę „Niegrzeczne księżniczki” – jest świetna. Czyta się ją rewelacyjnie :D

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.