Damy - empik

Zamach na Roosevelta. Jak włoski anarchista niemal zmienił historię świata

Autor: | 27 stycznia 2013 | 5,678 odsłon

Franklin D. Roosevelt zapisał się w dziejach USA złotymi zgłoskami, jednak mało kto dzisiaj pamięta, że niewiele brakło, aby w ogóle nie objął swojej funkcji.Kiedy 12 kwietnia 1945 r. schorowany Franklin D. Roosevelt umierał w Warm Springs w stanie Georgia, miał za sobą długie 12 lat sprawowania urzędu prezydenta Stanów Zjednoczonych. Historia mogła się jednak potoczyć zupełnie inaczej. Niewiele brakowało, a nigdy nie objąłby tego stanowiska. 15 lutego 1933 roku dosłownie cudem uniknął śmierci z ręki zamachowca.

Początek lat 30. XX wieku był trudnym okresem dla Amerykanów. Wielki Kryzys dawał się im ostro we znaki, zaś działania na rzecz jego przezwyciężenia podejmowane przez Herberta Hoovera nie przynosiły efektów. Dlatego też, gdy na scenie pojawił Roosevelt z hasłem Nowego Ładu (New Deal), to właśnie jego, 8 listopada 1932 r., elektorzy wybrali na 32. prezydenta USA.

Po wyczerpującej kampanii –  na początku 1933 r. – zwycięzca zdecydował się na zasłużone wakacje. Jak donosił w Polsce „Ilustrowany Kuryer Codzienny”: brał udział w wycieczce rybackiej na pokładzie jachtu „Nourmachal”. Po jej zakończeniu zamierzał wyruszyć do Nowego Jorku, kompletować swą administrację.

Giuseppe Zangara. To on 15 lutego 1933 r. usiłował zamordować Franklina D. Roosevelta.

Giuseppe Zangara. To on 15 lutego 1933 r. usiłował zamordować Franklina D. Roosevelta.

O mały włos a historia potoczyłaby się inaczej

Wszystko szło gładko aż do 15 lutego 1933 r. Właśnie tego dnia jacht z Franklinem D. Rooseveltem dotarł do Miami. Z tej okazji władze miasta postanowiły należycie przyjąć szacownego gościa. Roosevelt w Bayside Park miał wygłosić mowę i wziąć udział w bankiecie na swoją cześć.

Na spotkanie przybyło wielu prominentnych polityków oraz biznesmenów. Rzecz jasna w parku pojawiły się także tłumy mieszkańców Florydy, chcących zobaczyć na własne oczy prezydenta-elekta. Wśród nich był też jednak człowiek, który nie zamierzał oklaskiwać nowej głowy państwa. Miał zupełnie inne plany – chciał zabić prezydenta!

Tym człowiekiem był pochodzący z Włoch anarchista Giuseppe Zangara. O wizycie Rooveselta dowiedział przypadkiem kilka dni wcześniej. Niewiele myśląc kupił w miejscowym lombardzie rewolwer i w środowe popołudnie postarał się podejść jak najbliżej do kabrioletu, z którego przemawiał elekt.

Jako że był mikrej postury – mierzył zaledwie ok. 155 cm – nikt nie zwrócił na niego uwagi i zamachowiec spokojnie ustawił się kilka metrów od swojego celu.

Ranny burmistrz Chicago Anton Cermak. To jego dosięgła jedna z kul przeznaczona dla prezydenta-elekta.

Ranny burmistrz Chicago Anton Cermak. To jego dosięgła jedna z kul przeznaczona dla prezydenta-elekta.

Gdy Roosevelt wysiadł z samochodu, aby przywitać się z zebranymi Zangara błyskawicznie sięgnął po broń i oddał pięć strzałów. Jednak ani jeden z nich nawet nie drasnął głowy państwa! Prezydent-elekt zawdzięczał życie przytomności umysłu Thomasa Armoura oraz Lillian Cross, którzy w ostatniej chwili podbili rękę anarchisty, tym samym ratując Roosevelta od pewnej śmierci.

Zamach na prezydenta, a może na burmistrza?

Niestety, zbłąkane kule raniły pięć osób, w tym dwie ciężko. Jedną z nich był burmistrz Chicago Anton Cermak. Wieloletni przyjaciel Roosevelta oraz nieubłagany wróg chicagowskiej mafii, który jako dziecko wyemigrował z Czech.

Z uwagi na jego zdecydowaną postawę w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej szybko pojawiły się teorie mówiące o tym, że to wcale nie prezydent-elekt był celem zamachu, lecz właśnie Cermak. Zleceniodawcą całego przedsięwzięcia miał być zaś półświatek Wietrznego Miasta.

Federalne Biuro Śledcze podjęło energiczne działania mające na celu ustalenie prawdy. Nie doprowadziły one jednakże do ujawnienia nowych szczegółów. Sam zamachowiec podkreślał, że działał bez niczyjej inspiracji, a jego motywacją była chęć zabijania prezydentów i królów. Jednocześnie nie wykazywał najmniejszej skruchy.

Zdjęcie Giuseppe Zangary z policyjnej kartoteki wykonane po zamchu na Franklina D. Roosevelta.

Zdjęcie Giuseppe Zangary z policyjnej kartoteki wykonane po zamchu na Franklina D. Roosevelta.

W tej sytuacji sąd, który zebrał się ledwie pięć dni po zamachu, skazał go na 80 lat (cztery razy po 20) ciężkiego więzienia za usiłowanie zabójstwa. Zangara nie był zadowolony z takiej kary. Liczył bowiem na wyrok śmierci. Widocznie wolał krzesło elektryczne niż gnicie do końca życia za kratami. Rzecz jasna nie wnosił apelacji. Również prokuratura zadowoliła się werdyktem.

Kolejne więzienie zdjęcie Zangary.

Kolejne więzienie zdjęcie Zangary.

Sytuacja uległa diametralnej zmianie 6 marca 1933 r., gdy w wyniku odniesionych ran zmarł Anton Cermak. Ekspresowo odbyła się kolejna rozprawa. Zamachowiec – teraz już morderca – dostał to na co liczył. 20 marca 1933 r. stracono go w więzieniu stanowym Raiford.

Tymczasem Franklin D. Roosevelt przez kolejne 12 lat pełnił funkcję prezydenta Stanów Zjednoczonych. Na kartach historii zapisał się jako ten, który wyprowadził USA z Wielkiego Kryzysu oraz poprowadził Amerykanów do zwycięstwa w II wojnie światowej. Nam z kolei kojarzy się głównie z uległą polityką wobec Stalina. Ciekawe jak potoczyłyby się losy Ameryki oraz Polski, gdyby jednak 15 lutego 1933 r. kule dosięgły celu?

Źródła:

Kup ciekawą książkę (dużo taniej niż inni):

Powiedz innym co myślisz:

Rafał KuzakRafał Kuzak - Magister historii, fan muzyki rockowej i dobrej książki. Współautor "Wielkiej Księgi Armii Krajowej". Autor ponad stu artykułów poświęconych głównie przedwojennej Polsce i II wojnie światowej. Obecny zastępca redaktora naczelnego „Ciekawostek historycznych”. Więcej informacji o autorze.

Okupacja
Komentarze do artykułu (10)
  1. «Miał zupełnie inne plany – chciał zabić prezydenta!»
    «Jednak ani jeden z nich nawet nie drasnął głowy państwa!»
    «Widocznie wolał krzesło elektryczne niż gnicie do końca życia za kratami»

    Panie, Rafale, bardzo proszę popracować nad stylem własnych tekstów, bo na myśl mi przychodzą onetowe i pudelkowe produkcje.

  2. Owszem, historia mogłaby się potoczyć inaczej, tzn. lepiej. Gdyby na miejscu Roosevelta (a potem zastraszonego nowicjusza Trumana) był jakiś prezydent z jajami jak Reagan, może nie sprzedano by nas w Jałcie. Czytałem kiedyś frojdowate wywody, jakoby Roosevelt (jako kaleka i w związku z tym impotent) skrycie podziwiał Stalina jako prawdziwego samca i tyrana… Czort znajet…

  3. „W tej sytuacji sąd, który zebrał się ledwie pięć dni po zamachu, skazał go na 80 lat (cztery razy po 20) ciężkiego więzienia za usiłowanie zabójstwa. Zangara nie był zadowolony z takiej kary. Liczył bowiem na wyrok śmierci. Widocznie wolał krzesło elektryczne niż gnicie do końca życia za kratami.”

    Pewnie aby to stwierdzić potrzebne by były dodatkowe badania, ale wydaje mi się, że po prostu chciał stać się słynny, chciał oddać życie walcząc w słusznej sprawie (chęć zabijania prezydentów i królów – świadczy o tym, że mógł po prostu być anarchistą) i stworzyć swoją legendę. Ciekawe podobieństwo z Eligiuszem Niewiadomskim. Ten też robił wszystko aby dostać karę śmierci, a nie dożywocie.

Dodaj swój komentarz:

Dodaj komentarz


Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu e-mail, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.
Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.

Nasze wydawnictwo

W mrokach średniowiecza Polską rządziły kobiety. I były piekielnie skuteczne

rycheza

Ich ambicja pozwoliła zbudować imperium. Ich duma unicestwiła królestwo. Bezkompromisowa opowieść przywracająca godność najważniejszym kobietom w dziejach polskiego średniowiecza. Już dzisiaj kup „Damy ze skazą” z autografem autora!

2 listopada 2016 | Czytaj dalej...

Damy ze skazą. Bez nich nie byłoby Polski

zapowiedz2-miniatura

Silne, bezwzględne i żądne władzy. Oto historia kobiet, które nie czekały bezczynnie, co przyniesie los. To właśnie one sprawiły, że początki państwa polskiego wyglądały tak, a nie inaczej. Poznaj „Damy ze skazą”, bohaterki naszej najnowszej książki, którą wydajemy wspólnie ze Znakiem Horyzont.

30 października 2016 | Czytaj dalej...

Epoki

Kategorie

Facebook


Polecamy

Imperium

Czy wiesz że...

Impotent
średniowieczni władcy często nosili bardzo niepochlebne przydomki? Król Kastylii Henryk IV Bezsilny zawdzięczał swe miano zerowemu zainteresowaniu żoną, która narodziny trójki dzieci zawdzięczała zaangażowaniu kochanków…

Dywizjon_303_in_color
brytyjscy piloci myśliwców, by podrywać kobiety, podszywali się pod Polaków? Polscy piloci mieli takie powodzenie u płci pięknej, że ich angielscy koledzy musieli nosić naszywki „Poland” na mundurach, by zdobywać serca dam.

Elzbieta
podejrzewano Elżbietę I o bycie… mężczyzną? Według te teorii pod ciężkim makijażem ukrywała zarost, a olbrzymie kołnierze maskowały jabłko Adama.