Ciekawostki Historyczne

Na temat wikingów powstało i przetrwało do naszych czasów mnóstwo legend. Większość mówi o brutalnych najazdach, torturowaniu wrogów i wręcz demonicznych cechach najeźdźców z Północy. Jedno jest pewne: w okresie ich wypraw łupieżczych nie chcielibyście mieszkać blisko wybrzeża...

Kolejna łódź zamajaczyła w oddali, a po niej trzecia i czwarta. Żagle wydymały się na wzmagającym się południowowschodnim wietrze, gdy lekkie łodzie ślizgały się na falach. Edgar zerwał się na równe nogi.
Wikingowie byli złodziejami, gwałcicielami i mordercami. Atakowali wzdłuż wybrzeży i w górze rzek. Palili miasta i wioski, zabierali wszystko, co zdołali unieść, i wyrzynali wszystkich z wyjątkiem młodych mężczyzn i kobiet, których brali jako jeńców i sprzedawali w niewolę. Edgar wahał się przez chwilę. Widział teraz dziesięć łodzi, a to znaczyło, że płynie ku nim co najmniej pięć setek wikińskich wojowników

Tak Ken Follett opisuje widok na chwilę przed najazdem w powieści Niech stanie się światłość . Ale czy wikingowie na pewno byli – jak to określił protagonista – „złodziejami, gwałcicielami i mordercami“? Trudno generalizować, patrząc na historię z perspektywy czasu. Epizody związane z najazdami oczywiście się zdarzały, a ich powodów można się doszukiwać zarówno w zwyczajnej chęci odebrania innym dóbr czy pozyskania niewolników, jak… w głodzie.

Dokładnie tak – w okresach, gdy rodzinne strony „ludów Północy“ obfitowały w żywność, mieszkańcy wybrzeży Wysp i Europy mogli zwykle spać spokojnie, a nawet cieszyć się z wizyt charakterystycznych łodzi. Wikingowie potrafili bowiem również handlować i w czasach pokoju chętnie szukali kupców i sprzedawców za morzem.

Groza zza wielkiej wody

Dużą część sukcesu na wojennej ścieżce wikingowie mogli zawdzięczać złej famie, jaka się za nimi ciągnęła. Powody? Dość prozaiczne. Najeźdźcy z Północy nie znali świętości w rozumieniu europejskim – bez wahania plądrowali klasztory.

Najczęściej przywoływanym przykładem takiej sytuacji, jednocześnie uznawanym za początek epoki wikingów w Brytanii, jest oczywiście najazd na klasztor w Lindisfarne w 793 roku. Przerażeni duchowni nie wiedzieli, co w nich uderzyło, i z marszu przypisali atakującym diabelskie oblicza. Mit rozprzestrzenił się szybko, podchwytywany przez szarych mieszkańców. Niewiele trzeba było czasu, by wszyscy drżeli na samą myśl o ataku.

Gryząca woń palonej strzechy uderzyła go w nos. Rześki południowozachodni wiatr sprawiał, że ogień rozprzestrzeniał się w zastraszającym tempie. Dniało. Ludzie wybiegali z chat, niosąc na rękach niemowlęta, młodsze dzieci i co tylko mieli cennego: narzędzia, kury i skórzane sakiewki z pieniędzmi. Najszybsi biegli już przez pola w stronę lasu. Widząc to, Edgar pomyślał, że dzięki dzwonowi przynajmniej niektórzy zdołają zbiec.

W taki sposób Ken Follett na kartach swojej najnowszej powieści, Niech stanie się światłość, wyobraża sobie chwilę, w której mieszkańcy brytyjskiego Combe zdają sobie sprawę z rozpaczliwej sytuacji, w jakiej się znaleźli. Nie było mowy o walce…

Łatwy cel

Jako łupieżcy wikingowie koncentrowali się na słabo bronionych lokalizacjach. Ich ataki były błyskawiczne, miały na celu zgromadzenie jak największej ilości łupów oraz niewolników. Potem następował odwrót – zanim siły obrońców zdołały się zorganizować. O pościgu większość ówczesnych flot mogła zapomnieć: statki wikingów były niedoścignione.

Przybysze z Północy walczyli lekko uzbrojeni. Zakładali skórzane kaftany bądź – w późniejszym okresie – kolczugi. W dłoniach dzierżyli miecze, topory i włócznie, czasem korzystali z łuków. W formie dodatkowej ochrony niektórzy wojownicy mieli przy sobie charakterystyczną okrągłą tarczę oraz hełm. Sporadycznie zdarzało się, że prowadzili walkę konną.

Tekst stanowi fragment książki Kena Folletta „Niech stanie się światłość", która ukazała się nakładem wydawnictwa Albatros

Inspiracją do napisania artykułu jest książka Kena Folletta „Niech stanie się światłość”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Albatros

Dopiero kiedy Eropejczycy nauczyli się odpierać ataki Wikingów, zaczęło dochodzić do większych bitew. Przykładem może być oczywiście oblężenie Paryża w latach 885–886, gdzie – zdaniem niektórych historyków – atakujących było około 30 000! Niemniej najgroźniejsze i – wydawałoby się – najstraszniejsze były nadal szybkie wypady, uderzające w bezbronne społeczności. Taką właśnie sytuację opisuje Ken Follett w powieści Niech stanie się światłość:

Kilku dzielnych mieszkańców postanowiło stawić opór. Edgar ich nie rozpoznał, stali bowiem odwróceni do niego plecami. Niektórzy byli uzbrojeni w topory i sztylety, jeden miał łuk i strzały. Przez chwilę Edgar gapił się na nich sparaliżowany widokiem ostrych kling tnących ciała, zwierzęcymi wrzaskami rannych, wonią płonącego miasta. Do tej pory oglądał jedynie bójki na pięści między kłócącymi się chłopakami albo pijanymi mężczyznami. To było coś nowego: tryskająca krew, wnętrzności wylewające się z rozprutych brzuchów, krzyki strachu i przerażenia. Zmartwiał ze zgrozy.

Handlarze i rybacy z Combe nie mogli równać się z najeźdźcami, którzy żyli z mordowania. Wystarczyła chwila, by wikingowie wyrżnęli obrońców wioski i ruszyli dalej. Za nimi nadciągali następni.

Inspiracja:

  • Follett, K.
    . Wydawnictwo Albatros, Warszawa, 2020.

Bibliografia:

  • Horspool, D., King Alfred: Burnt Cakes and Other Legends, Harvard University Press, 2006.
  • R. Ferguson, Młot i krzyż. Nowa historia wikingów. Wydawnictwo Dolnośląskie, 2009.
  • A. Forte, R. Oram, F. Pedersen, Państwa wikingów. Podboje – władza – kultura. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.
  • Parker, P., Furia ludzi Północy. Dzieje świata Wikingów. Dom Wydawniczy Rebis, 2016.

KOMENTARZE

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

W tym momencie nie ma komentrzy.

Zobacz również

Średniowiecze

Trzynasta wojowniczka? Arabski pierścień z Birki

Na skandynawskim cmentarzysku odkryto pierścień z wyrytym imieniem Allaha. Artefakt datowany na IX wiek skrywał wiele tajemnic. Czyją własnością był arabski pierścień z Birki i...

8 listopada 2021 | Autorzy: Archeowieści

Średniowiecze

William Wallace, czyli jak waleczne serca...

Dla Szkotów bohater, dla świata postać wypromowana głównie przez kultowy już film Mela Gibsona „Braveheart – Waleczne Serce”. Jak zrodziła się legenda kluczowej postaci wojny...

5 sierpnia 2021 | Autorzy: Bartłomiej Gajek

Średniowiecze

Wpływowe walkirie czy niewolniczki płci –...

Nordyckie sagi, legendy i kroniki kształtują obraz kobiet dalekiej Północy zupełnie odmienny od tego, jaki znamy ze źródeł odnoszących się do czasów antyku czy średniowiecza....

7 marca 2021 | Autorzy: Anna Jankowiak

Średniowiecze

Krwawa masakra, która przesądziła o losach...

Trudno się dziwić, że potomni nadali mu przydomki Bezradny, Nieporadny oraz Gnuśny. Był gotów płacić gigantyczny haracz, byle nie stawać do walki. Doprowadził do krwawej...

15 października 2020 | Autorzy: Maria Procner

Średniowiecze

Potomkowie Mieszka I trzymali w garści...

Zdaniem niektórych wśród koronowanych Polek, to właśnie ona, a nie Elżbieta Rakuszanka, zasłużyła na miano matki królów. Dzięki niej Piastowie zasiedli na tronach Szwecji, Danii,...

17 czerwca 2020 | Autorzy: Maria Procner

Średniowiecze

Ten władca przeszedł do historii jako...

Przeciwstawił się wikingom i zmusił ich do uległości. Nakłonił króla Duńczyków, Guthruma, do przyjęcia chrztu. Wreszcie – zjednoczył swój kraj i położył podwaliny pod rozwój...

25 lutego 2019 | Autorzy: Joanna Kurkiewicz

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Najciekawsze historie wprost na Twoim mailu!

Zapisując się na newsletter zgadzasz się na otrzymywanie informacji z serwisu Lubimyczytac.pl w tym informacji handlowych, oraz informacji dopasowanych do twoich zainteresowań i preferencji. Twój adres email będziemy przetwarzać w celu kierowania do Ciebie treści marketingowych w formie newslettera. Więcej informacji w Polityce Prywatności.