Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Co Josef Mengele robił przed II wojną światową?

Czym zajmował się Josef Mengele zanim wybuchła wojna? Na ilustracji kadr z filmu dokumentalnego "Polowania na nazistów: Joseph Mengele".

Czym zajmował się Josef Mengele zanim wybuchła wojna? Na ilustracji kadr z filmu dokumentalnego „Polowania na nazistów: Joseph Mengele”.

W młodości Anioł Śmierci niespecjalnie interesował się polityką. Jego pasją już w szkole były nauki przyrodnicze. Gdy zdecydował się na studia medyczne, nic nie zapowiadało jego zbrodniczej kariery. Jak to się stało, że marzenia o uzdrawianiu zastąpiły pseudonaukowe teorie o ulepszaniu ras?

W październiku 1930 roku młody, pewny siebie i ambitny Josef Mengele, nie interesując się gwałtownymi zmianami politycznymi w Niemczech, opuścił dom rodzinny i pojechał do stolicy Bawarii – Monachium. Miasto szybko odurzało się rasistowskimi doktrynami partii Adolfa Hitlera (…).

Wkrótce po przybyciu do miasta Josef został przyjęty na wydziały filozofii i medycyny Uniwersytetu Monachijskiego. W momencie rozpoczęcia studiów przez Mengelego naziści byli już drugą co do wielkości partią w parlamencie niemieckim. Podobnie jak wielu innych młodych ludzi, również Josef w końcu nie był w stanie „stać na uboczu w tych niespokojnych politycznie czasach” (…).

W marcu 1931 roku łatwo poddający się wrażeniom Mengele należał już do młodzieżowej przybudówki Stahlhelmu, organizacji byłych żołnierzy, której członkowie maszerowali na uroczystościach publicznych w mundurach polowych. Josefowi podobała się ceremonialność ich paramilitarnego stylu. Mimo iż Stahlhelm był organizacją nacjonalistyczną i ultraprawicową, nie stowarzyszył się jeszcze z partią nazistowską, dla której Mengele żywił coraz większe uznanie.

Pierwsze kroki na uniwersytecie

(…) W Monachium Josef uczestniczył w kursach antropologii i paleontologii, a także medycyny. Wkrótce zdał sobie sprawę, że bardziej niż leczenie ludzkich chorób interesują go kulturowe korzenie i rozwój ludzkości. Medycyna wykładana na niemieckich uniwersytetach odpowiadała zainteresowaniom Mengelego, ponieważ oparto ją na teoriach darwinowskich, bliskich poglądom Hitlera i większości ówczesnych akademików.

Już na początku lat 30. Mengele należał do młodzieżowej przybudówki Stahlhelmu. Zdjęcie poglądowe.

fot.Margret Berken/CC BY-SA 3.0 Już na początku lat 30. Josef Mengele należał do młodzieżowej przybudówki Stahlhelmu. Zdjęcie poglądowe.

Trudno byłoby odpowiedzieć na pytanie o przyczyny skrzywienia młodego, bystrego umysłu Josefa. Być może było to połączenie klimatu politycznego, zainteresowania genetyką i ewolucją oraz coraz bardziej popularnego poglądu, zgodnie z którym ludzie cierpiący na pewne choroby nie powinni się rozmnażać, a nawet żyć. Katalizatorem przemiany Mengelego stał się prawdopodobnie fakt, iż – najpierw w Monachium, a później we Frankfurcie – przyszło mu zetknąć się z głównymi propagatorami teorii „ludzi niezdatnych do życia”.

Jego główną ambicją stało się osiągnięcie sukcesu w tym nowym, modnym obszarze badań. Może właśnie idea mówiąca, że niektórzy ludzie nie zasługują na to, by żyć, idea, która wkrótce miała się doczekać akademickiego uznania, umożliwiła Mengelemu dziesięć lat później eksperymentowanie na więźniach obozów koncentracyjnych tak, jak gdyby byli oni szczurami laboratoryjnymi.

Tajemnicą pozostaje jednak, co pchnęło Josefa do zbrodniczych, nieznanych dotąd aktów przemocy, za które nie wykazał żadnej skruchy w swoim dalszym życiu. „Jego osobowość nie zdradzała w żadnym stopniu zdolności do popełnienia takich czynów”, wspominał profesor Hans Grebe, rówieśnik Mengelego.

Czy wiesz, że ...

...po II wojnie światowej piłkarzom zdarzało się grać mecze w zamian za cebulę i ziemniaki. W PRL-u Zbigniew Boniek, by wyjść na swoje oficjalnie pracował na pięciu etatach.

...w 1919 roku urzędujący prezydent USA Woodrow Wilson miał wylew, który uniemożliwił mu normalne funkcjonowanie na kilka miesięcy? Opinia publiczna nie dowiedziała się o tym, bo stan zdrowia głowy państwa ukrywała Pierwsza Dama, Edith Wilson, z pomocą prywatnego sekretarza prezydenta, Josepha Tumulty'ego.

...w dwudziestoleciu międzywojennym żartowano, że "najbezpieczniejszym miejscem dla komunisty polskiego jest polskie więzienie"? Nienawidzący Komunistycznej Partii Polski Stalin postanowił ją zlikwidować, w wyniku czego zginęli wszyscy czołowi jej przywódcy.

...przed wojną w szpitalu psychiatrycznym w Kobierzynie nie używano kaftanów bezpieczeństwa? Z kolei pasy, służące do przywiązywania pacjentów do łóżek, pojawiły się dopiero przed samym wybuchem wojny.

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.