Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Piłsudski planował napad na bank. W tym skoku WSZYSTKO poszło nie tak, jak powinno

Bank państwa w Kijowie, fotografia sprzed 1900 roku

Bank państwa w Kijowie, fotografia sprzed 1900 roku

Akcja pod Bezdanami, gdzie grupa bojowców z Piłsudskim na czele napadła na pociąg wiozący setki tysięcy rubli, przeszła do historii. To było jednak przedsięwzięcie awaryjne. Wcześniej planowano coś znacznie grubszego.

W 1907 roku dogasała wymierzona w carat rewolucja, a socjalistyczne bojówki na gwałt potrzebowały funduszy. Dotąd organizowano akcje drobne, niezbyt chwalebne. Napadano na kasy powiatowe, z rzadka na pociągi, najczęściej – na składy monopolowe. Przyszła pora na operację z prawdziwego zdarzenia. Piłsudski i jego towarzysze postanowili obrabować bank. I to bank w odległym Kijowie.

Bojowcy zabrali się do rzeczy z prawdziwym rozmachem. Celem była filia banku państwowego, o której dobrze wiedziano, że zawiera bajeczne depozyty. Placówka znajdowała się w centrum miasta, była ściśle chroniona, a w okolicy roiło się od policji. Atak frontalny nie wchodził w rachubę. Trzeba było działać o wiele subtelniej.

Podkop czy infiltracja?

W toku ostrożnych wywiadów udało się ustalić, że bezpośrednio pod bankowym skarbcem znajduje się kotłownia ogrzewająca cały gmach. Zaczęto w związku z tym myśleć o zinfiltrowaniu kadr banku.

Wystarczyłoby przecież załatwić jednemu z bojowców posadę palacza i wyposażyć go w palnik, a ten mógłby powoli, wykorzystując chwile samotności lub nieuwagi innych osób zatrudnionych w banku pracować nad przecięciem kraty w stropie, prowadzącej do pomieszczenia z kosztownościami. Na koniec do placówki przeniknęłaby reszta ekipy.

Od lewej Jadwiga z Eysmonttów Kunicka, Józef Piłsudski, Maria z Koplewskich Piłsudska 1904 (fot. zdjęcie pochodzi z książki Kamila Janickiego „Niepokorne damy”)

Od lewej Jadwiga z Eysmonttów Kunicka, Józef Piłsudski, Maria z Koplewskich Piłsudska 1904 (fot. zdjęcie pochodzi z książki Kamila Janickiego „Niepokorne damy”)

Trudno do końca wyjaśnić dlaczego, ale źródła jasno wskazują, że rewolucjoniści zamierzali… udawać uczestników przyjęcia weselnego, w odpowiednich przebraniach zakraść się do już otwartego skarbca, a następnie podłożyć tam bombę zegarową. Do rzeczy zamierzano się rzecz jasna zabrać „w godzinach, gdy w biurze były pustki”, tak by „cały wieczór pozostał do zlikwidowania zawartości skarbca”.

Alternatywny plan zakładał rozwiązanie dobrze znane z powieści sensacyjnych. Przymierzano się do kupienia posesji położonej w pobliżu banku i do wykonania podkopu, prowadzącego pod sam skarbiec. Przygotowania do każdego z wariantów wymagały sporego nakładu sił i licznej ekipy zaufanych konspiratorów. Stopniowo do Kijowa ściągano więc kolejnych bojowców. Wtedy jednak absolutnie wszystko poszło nie po myśli spiskowców.

Artykuł porusza następujące tematy:

    Czas akcji:

    Miejsce akcji:

    Czy wiesz, że ...

    ...pewna amerykańska kucharka była prawdziwie zabójczą kobietą. Choć sama zdrowa jak rydz, była nosicielką tyfusu. Przenosiła się z domu do domu, zatrudniając się jako kucharka. Niedługo po tym, jak poczęstowała swoich pracodawców swoimi pysznymi potrawami, zaczynali umierać ludzie.

    ...podczas egzekucji przez powieszenie zdarzały się poważne błędy? Jeśli kat użył za krótkiego sznura, śmierć nie przychodziła dostatecznie szybko, gdy za długiego – skazaniec często kończył bez głowy, bo ta urywała się pod jego ciężarem.

    ...najsłynniejszy diament świata, Koh-i-noor, wcale nie spodobał się Brytyjczykom, gdy zobaczyli go po raz pierwszy na wystawie w 1851 roku? Zanim uzyskał nowy szlif, dziennikarze pisali, że „jest w tym kamieniu coś odpychającego, bo im bardziej się go podświetla, tym mniej jest skłonny do pokazywania swojej wspaniałości”. 

    ...współczynnik wsobnego rozmnażania wśród hiszpańskich Habsburgów w ciągu 200 lat wzrósł z 0,025 do 0,254. Na 11 zawartych w tym czasie małżeństw do 9 doszło pomiędzy bliskimi krewnymi! Kazirodztwo nie było jednak jedynym grzechem tej dynastii.

    Komentarze

    brak komentarzy

    Dodaj komentarz

    Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

    Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



    Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

    Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

    Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

    Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

    Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.