Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Czy pogańscy Prusowie naprawdę byli barbarzyńcami i prymitywami?

Historyczny obraz Prusów to do dziś zbiór faktów i mitów, relacji i manipulacji. Czy był to prosty pogański lud czy agresywni barbarzyńcy?

fot.domena publiczna Historyczny obraz Prusów to do dziś zbiór faktów i mitów, relacji i manipulacji. Czy był to prosty pogański lud czy agresywni barbarzyńcy?

Mordowali kapłanów, gwałcili zakonnice, niszczyli kościoły. Ale nie tylko. Ponoć wbijali na pal niewinne kobiety, a nawet niemowlęta. Brutalni i prymitywni nie oszczędzali nikogo. Ale czy ta czarna legenda odpowiada historycznej prawdzie?

Żyjący na przełomie XIII i XIV wieku niemiecki kronikarz Piotr z Dusburga, o Prusach pisał w następujący sposób:

(…) wiele razy wtargnęli na ziemie polskie z wielką siłą wojowników i wyrządzili jej bardzo wiele szkód, gdyż po spaleniu budynków dorosłych mężczyzn przebijali mieczem, a kobiety i dzieci uprowadzali w długotrwałą niewolę. A jeśli przypadkiem jakaś ciężarna kobieta z powodu zbliżającego się porodu nie mogła za nimi iść, zabijali ją: wyrywali także niemowlęta z ramion matek i często zabijali wbijając je na pal.

Obraz to, mówiąc dość delikatnie, niezbyt pochlebny. Trudno się jednak dziwić, że w interesie autora Kroniki ziemi pruskiej było przedstawienie tego ludu w jak najgorszym świetle. Piotr z Dusburga należał bowiem do zakonu krzyżackiego, którego celem – oficjalnym – była chrystianizacja Prus. Mniej oficjalnym – zagarnięcie ziem i wyzysk finansowy miejscowej ludności.

Polakom taki przekaz również był na rękę. Wszak trzeba było uzasadnić, dlaczego książę mazowiecki Konrad, w latach 20-tych XIII wieku sprowadził Krzyżaków, którzy przez kilkadziesiąt lat podbijali Prusy. Pogaństwo jak widać nie wystarczyło. Opinia prymitywów i zbrodniarzy wydawała się idealnie dopełniać listę argumentów.

Negatywny obraz Prusów stworzony przez Piotra z Dusburga był na rękę zarówno polskim książętom, jak i Krzyżakom. Na ilustracji po lewej pruscy wojownicy, po prawej - strona tytułowa "Kroniki ziemi pruskiej" z XVII wieku.

fot.domena publiczna Negatywny obraz Prusów stworzony przez Piotra z Dusburga był na rękę zarówno polskim książętom, jak i Krzyżakom. Na ilustracji po lewej pruscy wojownicy, po prawej – strona tytułowa „Kroniki ziemi pruskiej” z XVII wieku.

Wypruwanie flaków i ofiary z ludzi

Akcja misyjna w Prusach nasiliła się na początku XIII wieku. Jednocześnie najazdy na te ziemie zyskiwały rangę krucjaty. Polscy książęta rozpoczęli wyprawy na obszary dzisiejszej Warmii i Mazur, co pociągnęło za sobą w odwecie najazdy pruskie. To posłużyło za kolejny pretekst, tym razem dla Krzyżaków, do stosowania drastycznych metod walki. Prusowie nie pozostali dłużni.

Czy wiesz, że ...

...za konstrukcję wodociągu między podnóżem Wawelu a zamkiem odpowiadał Jan z Dobruszki? Określano go w źródłach mianem ”magister cannalium” czy „rurmistrzem”. Do jego obowiązków należało również utrzymanie wszystkich instalacji kanalizacyjnych w dobrym stanie.

...królowa Jadwiga Andegawenka zazwyczaj wypijała dwa, dwa i pół litra piwa dziennie? Mimo takich ilości spożywanego trunku mieściła się w obowiązującej wówczas polskiej średniej statystycznej.

...piwo w Anglii było tak ważnym trunkiem, że regulacje go dotyczące znalazły się w prawie miejskim? Przykładowo w statutach Worcester określono, że testerami piwa mogą być tylko obywatele okręgu oraz "osoby smutne i dyskretne". Nie wiadomo jednak czy "smutek" odnosił się do nastroju, czy był synonimem pozazawodowej wstrzemięźliwości.

...król Anglii Ryszard Lwie Serce zdobył pieniądze na udział w wyprawie krzyżowej, sprzedając Szkotom… niepodległość? Potężna suma, wypłacona w 1189 roku przez króla szkockiego uwolniła kraj od angielskiego zwierzchnictwa. I pozwoliła angielskiemu monarsze wyruszyć w upragnioną pielgrzymkę.

Komentarze (8)

  1. Jarema Odpowiedz

    Tak naprawdę to po tym ludzie pozostało niewiele albo nic. Kurhany, jakieś kawałki garnków lub grotów i biżuterii. Jaki był ten lud, tego już nie odtworzymy. Prusowie rozpłynęli się w żywiole polskim, litewskim i przede wszystkim niemieckim bo pamiętajmy że np. pod Płowcami 1/3 żołnierzy Zakonu stanowili Prusowie. Ale to co może być zdumiewające to fakt że gdyby ten naród to byli tylko i wyłączne dzikusy to ich nazwa przeszłaby do historii a tak przecież te ziemie do 1945 r. były nazywane Prusami, było Królestwo -Pruskie-, Niemcy z Północy nazywali siebie Prusakami…przecież nie wzieliby nazwy od jakiegoś barbarzyństwa, widocznie Prusowie byli więc narodem o jakimś przyzwoitym poziomie. Tego nie dowiemy się już raczej nigdy bo historie napisali Niemcy, podobnie jak historie Kartaginy Rzym, a podobno Kartagina była wysoko rozwinięta i wiele zdobyczy tej cywilizacji wzięli i przypisali sobie Rzymianie, Cóż, historie napisali ci co wygrali. I szkoda dla nas Polaków to duża że w XII i XIII w upadły państwa Obodrytów, Wieletów i Prusów. że pozwoliliśmy a nawet pomogliśmy ujarzmić te ludy i stworzyć ekspansywne monstrum które jest do dziś dla nas zagrożeniem. Starajmy się przynajmniej zrobić coś dla Łużyczan żeby za kilka pokoleń nie dołączyli do tej samej kategorii co Prusowie.

  2. Jarema Odpowiedz

    Jak się prześledzi drzewa genealogiczne różnych rodów szlacheckich to też pełno jest takich z tatarskim pochodzeniem. Podobno co najmniej milion Polaków to w linii prostej potomkowie Tatarów. Polaków mających w sobie krew pruską jest zapewne więcej. Wskazują na to zresztą wspomniane już herby. Cóż, chyba nikt nie wierzy że wszyscy nasi przodkowie już od Mieszka I to byli Słowianie- Polacy. Jestem po lekturze ,,Krucjaty Połabskiej” i los Prusów jako żywo przypomina mi Obodrytów i Wieletów którzy się zgermanizowali i jedyne co po nich zostało to nazwy i herby.

  3. A... Odpowiedz

    No to może dwie takie ciekawe informacje.
    Obecnie część historyków za eskalację konfliktu z Prusami i osadzenie, sprowadzenie krzyżaków, głównie obwinia Henryka Brodatego, a nie Konrada Mazowieckiego. Jego wyprawy „na Prusów” były podobno wyjątkowo okrutne i być może już z udziałem krzyżaków.
    Niektórzy uważają także, że tak zwana kolonizacja mazurska była dokonywana głównie przez potomków Jaćwingów i Prusów, którzy uciekli do Polski przed krzyżackim terrorem.

  4. Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

    Drodzy Czytelnicy, jak widać po Państwa wpisach ostatni akapit Autora ma namacalne potwierdzenie. Bardzo dziękujemy za wpisy i pozdrawiamy.

  5. Mikolaj jaworski Odpowiedz

    Skoro dzisiaj większość z nas ma pruskie pochodzenie (prawdopodobnie ) To dlaczego w 18 i 19 wieku Prusowie uważali się za Niemiecko języczny naród i bardzo nienawidzący Polaków?

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.