Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Jak wyglądała królowa Jadwiga?

Jak w rzeczywistości wyglądała królowa Jadwiga?

Jak w rzeczywistości wyglądała królowa Jadwiga?

Jan Długosz utrzymywał, że „nie było piękniejszej niewiasty”. Ale na najstarszych portretach widać zezowate straszydło z krzywym i haczykowatym nosem oraz niezdrowo zapadniętymi oczodołami. Jak naprawdę wyglądała królowa Jadwiga?

Janko z Czarnkowa, znany z kontrowersyjnej kroniki dokumentującej kilkanaście burzliwych lat, które nastąpiły po śmierci Kazimierza Wielkiego, musiał dobrze wiedzieć, jak wygląda jego władczyni. To politycznym sporom prowadzącym do osadzenia na polskim tronie dziesięcioletniej Jadwigi Andegaweńskiej poświęcił przecież gros swojego dzieła. Mimo to o aparycji królowej nie zająknął się ani słowem.

Swoją kronikę doprowadził tylko do połowy 1384 roku, urywając wywód na drobnej dygresji o tym, jak to pewien wielkopolski możnowładca zaprosił innego na obiad. Pominął zarówno sprawę koronacji, do której doszło 16 października tego samego roku, jak i wszystkie perypetie związane z zamążpójściem władczyni. O Jadwidze pisał tylko, że to „dziewica”. Nie dodając ani czy urodziwa, ani czy roztropna.

„Nie było piękniejszej niewiasty”. Jadwiga według Jana Długosza

Więcej do powiedzenia miał Jan Długosz. Twierdził on, że Władysław Jagiełło „przypatrywał się urodzie królowej z wielkim podziwem”. I że wedle panujących opinii „nie było podówczas piękniejszej w całym świecie niewiasty”.

Na pewno przesadzał w serwowanych komplementach, bo przecież na kontynencie nie brakowało dam słynących z niezwykłej urody. Przede wszystkim jednak – nie tyle referował fakty, co powtarzał pogłoski. Sam urodził się paręnaście lat po śmierci Jadwigi. I mógł się posiłkować wyłącznie opiniami starych dworzan bądź zachowanymi portretami.

Królowa Jadwiga. Portret pędzla Marcello Bacciarelliego.

fot.domena publiczna Królowa Jadwiga. Portret pędzla Marcello Bacciarelliego. Czy w rzeczywistości Jadwiga rzeczywiście odznaczała się delikatną, eteryczną urodą?

Pieczęć królowej Jadwigi

Oglądał chociażby pieczęć królowej. Tłok wykonano zaraz po koronacji, a Jadwiga prezentuje się na nim dumnie i majestatycznie. Jej skronie wieńczy korona, w dłoniach z kolei dzierży berło i jabłko królewskie. Długie, rozpuszczone włosy spływają swobodnie wzdłuż ramion, niknąc za plecami.

Twarz jest drobna i owalna, ale jedyny odcisk pieczęci, który przetrwał do XXI wieku nie pozwala nawet domyślać się rysów. Długosz na pieczęci był w stanie dojrzeć znacznie więcej. Przede wszystkim jednak miał chyba dostęp do innych, mniej schematycznych przedstawień królowej.

Czy wiesz, że ...

...by dostać się do zakonu joannitów, trzeba było udowodnić wielowiekową przynależność do stanu szlacheckiego? Od francuskich rycerzy wymagano 8-pokoleniowego rodowodu, a od niemiecki - nawet 16-pokoleniowego! A to wszystko trzeba było udowodnić podczas procesu.

...za konstrukcję wodociągu między podnóżem Wawelu a zamkiem odpowiadał Jan z Dobruszki? Określano go w źródłach mianem ”magister cannalium” czy „rurmistrzem”. Do jego obowiązków należało również utrzymanie wszystkich instalacji kanalizacyjnych w dobrym stanie.

...jednym z najbardziej intratnych zawodów w średniowiecznej Polsce było aptekarstwo? XIV-wiecznych farmaceutów stać było np. na nieruchomości w mieście czy rozkręcenie dochodowego handlu saletrą.

Komentarze (10)

  1. Jarema Odpowiedz

    W zasadzie jest to dość ciekawa tematyka, jeśli nie najciekawsza w nauce zwanej historią. Możemy niejako odtworzyć dawne wieki takimi jakimi byli i skonfrontować to z naszymi wyobrażeniami. Z tego co wiem to twarz Bolesława Krzywoustego została zrekonstruowana na podstawie czaszki i powstał problem bo wyglądał on inaczej niż na różnych obrazach i szkicach gdzie jest typowym jasnowłosym Słowianinem. Bolesław miał być bowiem jeśli chodzi o gabaryty bardziej Węgrem czy przedstawicielem narodów Południa co nie powinno dziwić ze względu na jego przodków. Rekonstrukcja twarzy na podstawie czaszek znalezionych gdzieś o ile się nie mylę w Nowogrodzie również przyniosła niespodziankę bo średniowieczni mieszkańcy tego miasta mieli bardziej azjatyckie niż słowiańskie rysy.

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Szanowny Panie Jaremo, bardzo nas cieszy, że udaje nam się poruszyć tematykę, która ciekawi naszych czytelników. Dziękujemy za ten uzupełniający komentarz dotyczący Bolesława Krzywoustego. Pozdrawiamy serdecznie :)

  2. czy się mylę? Odpowiedz

    „Musiał też zauważyć, że jak na dwunastolatkę jest ona bardzo wyrośnięta; że wygląda dorosło ponad swój wiek.” Przecież Andegawenka umarła krótko po urodzeniu i również śmierci swojej córki w 1399r. Urodzona przyjmijmy na przełomie 1373/1374 jakim cudem miała 12 lat umierając? Ktoś mnie oświeci? Może autora też przy okazji?

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Szanowny komentatorze, nie rozumiem, gdzie Pan widzi błąd. Jeśli przyjąć, że Jadwiga urodziła się na przełomie 1373/1374, a ślub z Jagiełłą wzięła w 1386 roku, to miała wtedy 11/12 lat. A więc Jagiełło jak ją zobaczył, zdziwił się, że jak na 12-latkę jest bardzo wyrośnięta – dokładnie jak mówi tekst. Gdzie w artykule mowa o tym, że Jadwiga zmarła jako 12-latka? Pozdrawiamy.

  3. Anonim Odpowiedz

    Niesmialo chcialam sie dowiedziec w jakich latch Zakon Krzyzacki cieszyl sie dobra prasa? Cos mi sie lata nie zgadzaja z wynalezieniem druku – okolo 100 lat pozniej niz opisywane wydarzenia. Pozdrawiam (chodzi mi o Kazimierza I jego koronacje).

  4. Jarda Odpowiedz

    Zdecydowanie ze wzgledu na cześć jaką cieszy sie Krolowa Jadwiga nie rozumiem dlaczego nie mozna zrekonstruowac jej wygladu w oparciu o czaszkę. Nie jest to zadnym problem w dobie dzisiejssej nauki i umiejętności kryminalistyki. Zrobiono to z Kopernikiem,w czym problem z Krolowa Jadwigą?

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Droga Jardo, w artykule znajduje się rozdział o czaszce Jadwigi i ustaleniach prof. Kopernickiego dotyczących wyglądu twarzy Jadwigi właśnie na jej podstawie. Natomiast pełny wizerunek królowej, o czym traktuje artykuł, trzeba zrekonstruować w oparciu także o inne elementy, aby obraz był jak najbardziej wiarygodny. Sama czaszka nie powie niestety nic o wzroście czy włosach. Pozdrawiamy.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.