Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Kazimierz III Wielki (1310-1370)

Kazimierz Wielki na obrazie Leopolda Löfflera.

fot.domena publiczna Kazimierz Wielki na obrazie Leopolda Löfflera.

Kazimierz III Wielki (1310-1370) – król Polski z dynastii Piastów, syn Władysława Łokietka i Jadwigi Kaliskiej. Urodził się jako prawdopodobnie ostatnie dziecko tej pary. W młodości ciężko chorował. Nie odebrał też szerszego wykształcenia, a rodzice późno zaczęli go wdrażać w kulisy polityki. W 1331 roku, być może na polecenie ojca, uciekł z pola toczonej z Krzyżakami bitwy pod Płowcami. Po śmierci Władysława Łokietka w 1333 roku koronowany na nowego polskiego króla. Uporządkował relacje z Czechami, roszczącymi sobie prawa do polskiego tronu oraz z Krzyżakami, z którymi jego ojciec prowadził długie i w większości kończone niepowodzeniem boje. Z sukcesem wyprowadził kraj z izolacji, zdzierając z Polski łatkę państwa sezonowego. Z pomocą Węgrów, a zwłaszcza swojej siostry, królowej Elżbiety Łokietkówny, dokonał stopniowej ekspansji w kierunku Rusi Czerwonej, która pozwoliła radykalnie wzmocnić i wzbogacić państwo.

Sławny z uwagi na kodyfikację prawa, ufundowanie uniwersytetu w Krakowie i wielką akcję budowlaną, wspominaną w znanym powiedzeniu: „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”. Na jego sylwetce ciążą też jednak niejasne czy wręcz haniebne epizody: domniemany gwałt na węgierskie arystokratce Klarze Zach, uwięzienie i przegnanie drugiej żony Adelajdy Heskiej, nielegalny ślub z czeską mieszczką i agentką wrogiego mocarstwa Krystyną Rokiczaną czy wreszcie wielokrotna bigamia, o którą toczyły się długie i burzliwe procesy przed sądami papieskimi. Jan Długosz zarzucał mu rozpustne i rozpasane życie. Zmarł na skutek rany odniesionej na polowaniu.

 

Dowiedz się więcej o Kazimierzu Wielkim:

Król Kazimierz z jedną ze swoich kochanic, w wyobrażeniu Jana Moniuszki. Obraz z pierwszej połowy XX wieku

artykuł | 05.07.2018 | Autor:

Bigamia do kwadratu. Jak to możliwe, że Kazimierz Wielki miał nie jedną, nie dwie, ale trzy żony jednocześnie?

Legalna żona Kazimierza Wielkiego, Adelajda, wciąż żyło, ta jednak nie powstrzymywało króla przed ponownym stawaniem na ślubnym kobiercu. Zawarł dwa kolejne małżeństwa, niemożliwie plącząc swoją sytuację rodzinną i polityczną. Tymczasem przepełniona pragnieniem zemsty Adelajda Heska robiła wszystko, by…

Portret Kazimierza Wielkiego wykonany przez Tadeusza Cieślewskiego według wzoru Jana Matejki. 1924 rok

ciekawostka | 25.06.2018 | Autor:

Śmierć Kazimierza Wielkiego. Wewnętrzny ogień, środki na przeczyszczenie i niebezpieczne rozrywki

Kazimierz Wielki nie słuchał nikogo. Ani wtedy, gdy przestrzegano go przed groźną rozrywką, ani w drodze powrotnej, gdy ranny zignorował wszelkie napomnienia dworzan i lekarzy.

Kazimierz Wielki według wzoru Tytusa Maleszewskiego. Litografia z drugiej połowy XIX wieku.

artykuł | 27.05.2018 | Autor:

Gdyby nie był królem, wykastrowaliby go albo ścięli. W jaki sposób Kazimierz Wielki został bigamistą?

Był rok 1356. Kazimierz Wielki wygnał właśnie swoją żonę, Adelajdę Heską i postanowił zawrzeć nowy związek. Ceremonia nie była huczna. Nie sproszono setek gości, nie zorganizowano zabaw dla gawiedzi. Król żenił się niemal w tajemnicy. Nic dziwnego. Małżeństwo…

Tak wyobrażano sobie czeską modę dworską XIV stulecia na początku wieku XX. Portret luksemburskiej królewny Anny, wydanej za mąż za władcę Anglii Ryszarda II

artykuł | 27.04.2018 | Autor:

Krystyna Rokiczana. Jakim cudem czeska mieszczka została żoną polskiego króla?

W jej żyłach nie krążyła błękitna krew. Nie miała zacnego pochodzenia, ani królewskiego majątku. Czym więc odznaczała się Krystyna Rokiczana? Była ponętną uwodzicielką. I agentką wrogiego wywiadu.

Odbudowany zamek Kazimierzowski w Bobolicach. Stan obecny. W przeciwieństwie do Bobolic po zamku w Żarnowcu przetrwały tylko zarysy fosy

artykuł | 20.03.2018 | Autor:

Kazimierz Wielki zamknął swoją żonę w wieży. Dla Adelajdy to nie była historia z bajki, ale najprawdziwszy koszmar

Król Kazimierz Wielki nie odegrał roli rycerza w lśniącej zbroi. Wręcz przeciwnie. To on zamknął niechcianą i niekochaną żonę w twierdzy, próbując złamać jej wolę i przymusić ją do rozwodu. Hart ducha Adelajdy Heskiej okazał się jednak o…

Adelajda Heska na szkicu Jana Matejki

artykuł | 25.02.2018 | Autor:

To małżeństwo zatruło życie Kazimierzowi Wielkiemu. Jak doszło do związku, przez który wymarła dynastia Piastów?

Przebiegły podstęp, związek z martwą kobietą i pospieszne małżeństwo z podstawioną zamiast niej zastępczynią. Drugie małżeństwo Kazimierza Wielkiego było więcej niż nieporozumieniem. Król dał z siebie zrobić zupełnego głupca.

Kazimierz Wielki na obrazie pędzla M. Bacciarellego.

artykuł | 08.01.2018 | Autor:

Gdy Kazimierz Wielki zasiadł na tronie, Polska była na skraju upadku. Jak król uratował kraj przed katastrofą?

Do starcia, które zdecydowało o losach Polski nie doszło na polu bitwy, ale w pałacowych komnatach, w toku potajemnych negocjacji. Kazimierz Wielki zgodził się zapłacić kwotę, za którą można było kupić 20 zamków, 60 miasteczek, albo… 40 000…

Aldona Anna na portrecie wedłu wzoru Michała Stachowicza

artykuł | 03.01.2018 | Autor:

Kazimierz Wielki i Aldona Anna. Jak doszło do małżeństwa między polskim królewiczem i poganką z Litwy?

Dla jednych Aldona Anna była pozbawioną powagi siksą, która więcej myśli o zabawach i muzyce, niż o sprawach tronu. Inni widzieli w niej fałszywą chrześcijankę i córkę zdrajcy. Kim była naprawdę? I jak doszło do ślubu Aldony Anny…

artykuł | 26.10.2017 | Autor:

Ohydna tajemnica wybitnego monarchy. Czy największy z polskich królów był w rzeczywistości gwałcicielem?

Historycy szukają dla niego coraz to nowych wymówek. Przecież takie były czasy, taka mentalność. Nie każdą zbrodnię można jednak uzasadnić. I nie o każdej wypada nam dzisiaj milczeć.

 

Ciekawe materiały o Kazimierzu Wielkim z portalu TwojaHistoria.pl:

Statua Kazimierza Wielkiego z kolegiaty wiślickiej (fot. Lestat - Jan Mehlich, lic. GNU FDL)

miniatura | 24.07.2018 | Autor:

Dlaczego Kazimierz Wielki był nazywany królem chłopów? I ile jest prawdy w tym określeniu?

Jan Długosz twierdził, że „królem chłopów” Kazimierza Wielkiego okrzyknięto jeszcze za życia. Czy zasłużył na ten osobliwy tytuł? I czy to w ogóle był komplement czy może raczej obelga?

Kazimierz Wielki (autor: Leopold Löffler, domena publiczna)

miniatura | 30.11.2017 | Autor:

Czy Kazimierz Wielki rzeczywiście „zastał Polskę drewnianą a zostawił murowaną”?

Skąd pochodzi słynne powiedzenie, według którego król Kazimierz Wielki „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”? I czy wolno mu wierzyć?

Kazimierz Wielki. Najpopularniejszy z polskich królów?

artykuł | 10.10.2017 | Autor:

Kto jest najpopularniejszym polskim władcą? Sprawdzamy dane wyszukiwarki Google

Którzy władcy budzą największe zainteresowanie, o których chcemy czytać, których sylwetki zgłębiamy? Którzy są najważniejsi dla nas – dzisiejszych Polaków? Przedstawiamy jedyny w swoim rodzaju ranking oparty na twardych danych. Wyniki zaskakują.

 

Najlepsze książki o Kazimierzu Wielkim: