Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Sylwester pod lufami hitlerowców. Jak świętowano Nowy Rok w okupowanej Polsce?

Radziecki plakat propagandowy (domena publiczna).

Radziecki plakat propagandowy (domena publiczna).

Szampan się chłodzi, kuchnię wypełniają aromaty imprezowych przysmaków, a wszyscy szykują się na powitanie Nowego Roku. W okupowanej Polsce można było o tym tylko pomarzyć. Niemcy zrobili wszystko, by nawet sylwestra obrzydzić Polakom. Po kampanii wrześniowej 1939 roku zwyczajnie go… zdelegalizowali.

Przed wojną w miastach urządzane były iście szampańskie bale sylwestrowe i karnawałowe. Hulali biedni i bogaci. Różne grupy zawodowe urządzały własne przyjęcia, starając się, aby to ich zabawa była na ustach wszystkich.

Jak mogli temu dorównać obchodząc sylwestra, kiedy kraj był pogrążony w żałobie, a okupanci wylali ludziom na głowy kubeł zimnej wody w postaci surowych obostrzeń?

Zakazany sylwester

Komisarz miasta Krakowa, przy poparciu zwierzchnika oddziałów SS i policji, zakazał wszystkiego. Godzina policyjna z 31 grudnia na 1 stycznia zaczynała się w mieście o 22, bez taryfy ulgowej na składanie o północy życzeń noworocznych sąsiadom.

W dodatku zabronione były wszelkie zabawy taneczne w lokalach prywatnych i publicznych. Także sprzedaż alkoholu znalazła się na cenzurowanym.

Na całym terytorium Generalnego Gubernatorstwa w sylwestra od godziny 20 obowiązywał całkowity zakaz jego rozprowadzania wśród tak zwanej ludności miejscowej. Nie trzeba chyba dodawać, że Niemcy zabronili także odpalania fajerwerków i wszelkich innych form witania Nowego Roku.

Jak tu świętować, skoro na ulicach od niemieckich kul giną ludzie?

Trudno się dziwić nastrojom, jakie panowały ostatniego dnia grudnia w polskich domach. Ludzie niby chcieli się bawić, jednak cały czas gdzieś z tyłu głowy brzmiały strzały rozlegające się na ulicach i kołatały się informacje o masowych mordach. W kolejnych latach wcale nie było lepiej.

Pod znakiem żałoby…

Sylwestra 1943 roku w ten sposób zapamiętała Hanna Wustinger-Wodzicka, która siedem miesięcy później walczyła w powstaniu jako sanitariuszka:

Atmosfera była napięta. Nasiliły się uliczne egzekucje, które starszym i słabszym psychicznie odbierały nadzieję na doczekanie wolności.

Dla poprawienia nastroju postanowiliśmy urządzić Sylwestra. Tańczyło się przy płytach, ale niewiele z tego wychodziło.

Czy wiesz, że ...

...po II wojnie światowej liczbę ofiar obozu koncentracyjnego w Auschwitz obliczano w oparciu o ilość i przepustowość pieców krematoryjnych? Nadzwyczajna Radziecka Komisja Państwowa do Badania Zbrodni Niemiecko-Faszystowskich Agresorów oparła się na na zeznaniach ocalałych (w tym członków Sonderkommanda) i schwytanych esesmanów, a także na częściowo zachowanej infrastrukturze fabryki śmierci. Jej członkowie policzyli piece w krematoriach, ustalili ich dobową przepustowość oraz okres funkcjonowania. 

…w sowieckich łagrach więźniowie kryminalni mieli zwyczaj grania w karty o wybrane przez siebie kobiety? Zwycięzca mógł zrobić ze swoją wygraną dosłownie wszystko, niezależnie od jej własnej woli.

...oficjalnie Irena Sendler za bramę getta wchodziła tylko po to, by przeprowadzać dezynfekcje? Zajmowała się jednak, czymś całkiem innym: przemycaniem jedzenia, lekarstw, pieniędzy, odzieży... a później także dzieci poza dzielnicę żydowską.

...najbardziej znienawidzonym esesmanem w obozie w Treblince był Kurt Franz, nazywany „Lalką”. Wsławił się on między innymi tym, że wytresował swojego psa tak, by na rozkaz atakował Żydów, gryząc ich w okolicach genitaliów.

Komentarze (5)

  1. Anonim Odpowiedz

    Proszę autora o wyjaśnienie po co w artykule znalazła się ta dziwna pocztówka z angielskim napisem? Jak wam brak niemieckich to mogę pomóc moją małą kolekcją. Co zaś tyczy się bimbru to mój dziadek używał garnka i dwóch misek, zacier z jabłek śliwek winogrona i innych owoców.

    • Nasz publicysta | Autor publikacji |Aleksandra Zaprutko-Janicka Odpowiedz

      Pocztówka jest nazistowska, a nie konkretnie niemiecka. Pochodzi ze Szwecji, a „angielski” napis to życzenia wesołych świąt. Co do wspomagania nas kolekcją nietypowych ilustracji, to zawsze jesteśmy otwarci na współpracę. Pozdrawiam i życzę udanego sylwestra!

      • Jarek Odpowiedz

        „God Helg” to ani po niemiecku, ani angielsku, ani szwecku, lecz po norwesku i nie są to życzenia wesołych świąt lecz życzenia dobrego weekendu (popularne norweskie pożegnanie używane w piątki).

  2. Dex Odpowiedz

    Zabawna rzecz, w przedwojennej Polsce świętowanie Sylwestra próbowała zwalczać prawica i to już przy pierwszej nadarzającej się okazji czyli w 1918 roku. Nazywała to święto „niemieckim barbarzyństwem” apelując do polskich władz (grając na nucie patriotycznej) by skończyć z tym zgorszeniem zatruwającym polskiego ducha. Ku niezadowoleniu prawicowców, nadwiślańskie społeczeństwo oraz politycy „patriotyzmem” się nie wykazali. :)

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.