Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Tyfus, szkorbut i tortury. Historia udowodniła, że Polki potrafią przetrwać wszystko!

 Któż wie, ile więźniarek gułagu zginęło przygniecione przez potężne syberyjskie drzewa? (fragment ilustracji pochodzącej z książki Eufrozyny Antonowny Kersnowskiej, która spędziła w Gułagu 12 lat, a swoje wspomnienia spisała i zilustrowała).

Któż wie, ile więźniarek gułagu zginęło przygniecione przez potężne syberyjskie drzewa? (fragment ilustracji pochodzącej z książki Eufrozyny Antonowny Kersnowskiej, która spędziła w Gułagu 12 lat, a swoje wspomnienia spisała i zilustrowała).

Pracowały ponad siły i mieszkały w warunkach urągających ludzkiej godności. Z głodu zarastały im usta, a jeśli tylko mogły, jadły nawet padlinę. Przegrywano je w karty, próbowano robić z nich „obozowe żony”, a śmierć czyhała na nie na każdym kroku. Ale one się nie poddały.

Trafiły na zesłanie u progu dorosłości lub jeszcze jako nastolatki. Janina, Danuta, Natalia, Weronika, Stefania i wiele innych im podobnych dziewcząt i kobiet. Trafiły do łagrów i kołchozów, ponieważ były Polkami, „wrogami ludu”. Niektóre jechały w pojedynkę, inne z rodzinami. Większość wróciła samotnie do kraju, który był już dla nich całkowicie obcy. Przetrwały, choć zapłaciły ogromną cenę.

Strup zamiast ust

Sowieci nie stosowali taryfy ulgowej wobec najmłodszych. 85-letnia obecnie Janina trafiła na Sybir jako dziecko. Najpierw straciła babcię, potem zmarła matka. Zostały we dwie z siostrą Alą, zmuszone do przetrwania na zesłaniu. Mieszkały w walącej się lepiance i latami cierpiały straszliwy głód. Wraz z siostrą żywiły się zwierzęcą padliną i tym, co udało im się ukraść.

Dla deportowanych na „nieludzką ziemię” padlina bywała jedynym ratunkiem (fot. Djambalawa, CC BY-SA 4.0).

Dla deportowanych na „nieludzką ziemię” padlina bywała jedynym ratunkiem (fot. Djambalawa, CC BY-SA 4.0).

Janka miała tak spuchnięty brzuch, że nie widziała własnych stóp. Ciągle chorowała: dwukrotnie na tyfus, na czerwonkę i krwawą biegunkę, przechodziła ataki ślepej kiszki, a z braku witamin i niedożywienia cierpiała na kurzą ślepotę. W końcu zapadła na szkorbut, który niemal wpędził ją do grobu. Przybrał wyjątkowo makabryczną postać: jej usta zarosły, tworząc jeden wielki strup.

Dziewczynka nie była w stanie jeść, piła wyłącznie przez słomkę. W kołchozie nie było mowy o żadnej opiece medycznej, więc można było oczekiwać wyłącznie najgorszego. Ktoś zlitował się nad dzieckiem i poradził siostrze Janiny, aby wzięła ją… do kowala. Ten był stary i brudny, ale najwyraźniej znał się nie tylko na podkuwaniu koni. Miał warsztat w zapuszczonej ziemiance i chyba nie po raz pierwszy widział chorego na szkorbut.

Przyglądał się Jance długo, mrucząc coś pod nosem, po czym podniósł z podłogi jakąś brudną szmatę, namoczył ją w wiadrze pełnym błotnistej cieczy i trzymając dziewczynkę za głowę z całej siły wcisnął jej szmatę w usta. Janka wyła z bólu i ze strachu aż zrobiła pod siebie, ale to nie był koniec. Kowal kazał siostrze przyprowadzić Jankę nazajutrz i powtórzył procedurę. „Zabiegi” trwały przez kilka dni, aż strup odpadł i dziewczynka wyzdrowiała.

Czy wiesz, że ...

…pierwowzorem stereotypowego fryzjera geja był polak Antoni Cierplikowski? Żona tego króla fryzjerów musiała patrzeć, jak trwonił pokaźny majątek na utrzymanków.

...do obozów koncentracyjnych trafiały kobiety, których sposób bycia lub ubierania uznano za… zbyt wyzywający? Prewencyjne zwalczanie przestępczości pozwalało policji aresztować obywatelki o „zbyt erotycznym sposobie bycia, wyzywająco ubrane i wykazujące zachowania aspołeczne”.

...w armii Adolfa Hitlera służyć mogło nawet 500 tysięcy Polaków – czyli więcej niż w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie i w armii polskiej w ZSRR? Najwięcej z nich wcielono ze Śląska i z Pomorza.

...celem matki Natalie Wood było uczynienie z córki gwiazdy? Była w stanie zrobić wszystko, by dziewczynka dobrze zagrała. Pewnego razu rozdarła na strzępy żywego motyla w celu zmuszenia córki do płaczu na planie.

Komentarze (24)

    • Nasz publicysta |Kamil Janicki Odpowiedz

      Nie akceptujemy wyzwisk, wulgaryzmów i naruszania prawa. Jeśli te zasady Panu nie odpowiadają, jestem pewien, że w internecie nie brakuje innych miejsc, które zapewnią Panu pożądaną swobodę wypowiedzi.

      • Anonim Odpowiedz

        towarzyszu cynsorze , cynsura sie skunczyla za ”hrabiego”, a od naruszania prawa jest sad a nie jakis tam xxxicki jest wolnosc slowa a nie cynsura prewencyjna … zgodnie z dymokracjo powinno sie glosowac czy zdjac koment, ale wiadomo ze od dymokratycznych wyborow na 3xtak prowdopodobnie byly zfalszowane prawie wszystkie

  1. Paweł Sakowski Odpowiedz

    Wstrząsający artykuł… Ale dobrze, powinniśmy o tym pamiętać. Wybaczaj, ale pamiętaj, to dobra zasada.

  2. Anonim Odpowiedz

    „Archipelag Gułag”- to jest jest podstawa historii i wiedzy o tym co się działo na Syberii. Po tej lekturze nie można pozostać biernym na tragizm ludzkości tamtych czasów. Tak to prawda- gorszy od człowieka może być tylko drugi człowiek.

  3. B.K Odpowiedz

    To że los kobiet w gułagach był straszny wiemy! po cóż więc fantastyka rodzaju 100-kilowych worków węgla dzwiganych na plecach?która kobieta uniesie 50 kg? Albo więzniarka spoliczkowała prokuratora! Jesli chcecie być wiarygodni to nie fantazjujcie, gdyż sami sobie przeczycie, Niestety.

    • Anonim Odpowiedz

      Tylko 100 kg? Słabo, gdyby naściemniali, że targała 500 kg na plecach to może książka by się lepiej sprzedała.

    • Ola Odpowiedz

      Panie B.K., pozwolę sobie odpowiedzieć mimo upływu 3 lat. Z tego co wiem, jestem kobietą, i to dość niską, a jednak samodzielne przeniesienie czegoś o wadze 70 kg nie sprawia mi większych problemów. Gdyby to mnie zmuszono do noszenia stukilogramowego obciążenia w takich okolicznościach, zapewne jakoś bym sobie radziła – zwłaszcza że siła strachu i adrenaliny jest ogromna. Oczywiście podejrzewam, że szybko podupadłabym na zdrowiu, ale samo wykonanie czynności nie jest kompletnie niemożliwe. Mam nadzieję, że przy okazji odpowiedziałam na pytanie „która kobieta podniesie 50 kg?” Pozdrawiam.

      • @@@ Odpowiedz

        Gratuluję krzepy. Gdy miałam 20 lat i ktoś by mi założył 50 kg na plecy pewnie bym udźwignęła, a nawet na pewno, pod warunkiem że byłby to jednorazowy wyczyn i jeszcze jedna uwaga, nigdy nie byłam głodna.

  4. Dorota Odpowiedz

    Przeczytałam tą książkę moim zdaniem jest świetna, bo to prawdziwe wspomnienia a najlepiej uczyć się historii od jej naocznych świadków.

  5. MGZ Odpowiedz

    Laska na okładce idealnie wpasowuje się w tematykę książki… Wygląda jak rasowa kołchoźnica, jak dziecko GUŁAGu…

  6. juk123 Odpowiedz

    To jest prawdziwa twarz roSSyjskiego imperializmu który teraz puka do naszych drzwi wprowadzany przez J.K Mikkego i jemu podobnych agentów moskwy

  7. Ja Odpowiedz

    Nie tylko Polki były tak traktowane, również Rosjanki Białorusini ukrainki Niemki Żydzi, wszyscy niewygodni oraz ich rodzina.

Odpowiedz na „Dorota HejdukAnuluj pisanie odpowiedzi

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.