Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Maria Procner

Maria Procner

Absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego. Z wykształcenia dziennikarka, psycholog i muzyk, z miłości do przecinków – redaktor. Przez kilka lat pracowała jako redaktor prowadząca magazynów popularno-naukowych o tematyce historycznej, medycznej oraz astronomicznej. Od 2018 roku w zespole "CiekawostekHistorycznych.pl". W historii najbardziej interesuje się ludźmi i ich codziennością w cieniu wielkich wydarzeń.

Najnowsze publikacje:

Królowa Elżbieta I odeszła w pokoju, choć zapewne nie byłaby taka spokojna, gdyby wiedziała, co spotka jej ciało...

ciekawostka | 07.09.2019

To był jeden z najbardziej makabrycznych pogrzebów w dziejach. Ciało Elżbiety I… eksplodowało

Pewnej nocy damy dworu czuwające przy zwłokach władczyni obudził potężny huk. Komnata wypełniła się potwornym smrodem. Okazało się, że ciało Królowej Dziewicy… wybuchło. Ale dlaczego ostatnia droga Elżbiety zmieniła się w jatkę?

artykuł | 31.08.2019

Obrońca niepełnosprawnych dzieci czy nazistowski zbrodniarz? Kim naprawdę był Hans Asperger?

Wprowadził pojęcie autystycznej psychopatii kilka lat przed tym, nim Leo Kanner opublikował swoją słynną pracę na ten temat. Nawoływał do traktowania małych pacjentów z miłością – i bez mrugnięcia okiem wysyłał ich na rzeź. Jaką rolę odegrał Asperger...

Seks w średniowieczu miał służyć przede wszystkim prokreacji.

ciekawostka | 30.08.2019

Czy w średniowieczu orgazm był grzechem? Tak podchodzono do seksu 800 lat temu…

Akty seksualne – nie do końca zgodne z regułami mówiącymi o obowiązku małżeńskim i prokreacji – były w średniowieczu powszechne. Znalazło się dla nich nawet miejsce w podręcznikach dla spowiedników! Ostatecznie przyjemność sama w sobie była grzeszna. Zwłaszcza...

Buzz Aldrin na Księżycu podczas misji Apollo 11.

rekomendacja | 12.08.2019

Najciekawsza książka tygodnia. O kilku takich, co zdobyli Księżyc

Co mają wspólnego pisarz science-fiction, eksnazista na usługach amerykańskiej armii, młoda matematyczka walcząca o równouprawnienie kobiet, zdeterminowany prezydent i pewien uparty astronauta? Bez nich wszystkich do „wielkiego skoku dla ludzkości” doszłoby znacznie później – albo wcale… 

Mieszkańcy getta na ulicy Leszno w 1941 roku. Na chodniku leży ofiara głodu.

artykuł | 05.08.2019

Żywe trupy na ulicach, łapanki i głód. Jak wyglądała codzienność w getcie warszawskim? Relacja ocalałego

Odcięci od świata, zatłoczeni i głodni. Zdani na łaskę i niełaskę Niemców. Ludzie zamknięci w największym getcie w okupowanej przez hitlerowców Europie robili wszystko, by zdobyć choć namiastkę normalności. Jak toczyło się ich codzienne życie?

Wanda z Peemkiem, maskotką małpką, którą dostała na koniec Powstania Warszawskiego od swoich kolegów. Zdjęcie z książki "Powstańcy".

ciekawostka | 28.07.2019

„To był najokropniejszy dzień w życiu”. Które momenty walk uczestnicy powstania warszawskiego wspominali najgorzej?

Przez 63 dni heroicznie stawali do walki z nadzieją, że wyzwolą stolicę. W tym czasie widzieli i przeżyli – ci, którym dane było przeżyć – rzeczy straszne. Śmierć przyjaciół, metodyczne niszczenie miasta i upadek marzeń o wolności. Czy...

Stańczyk na obrazie Jana Matejki "Hołd pruski".

rekomendacja | 21.07.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Historia nie dla idiotów

Chrzest Mieszka I. Unia polsko-litewska. Rozbiory i odzyskanie niepodległości. Czy dla dzisiejszych Polaków wydarzenia te mają jeszcze jakiekolwiek znaczenie? A może jest więcej niż jeden sposób, w jaki można o nich opowiadać? I jak na te pytania odpowiedzieliby...

Krzysztof Kamil Baczyński w maju 1939 roku dopiero zdał maturę.

artykuł | 17.07.2019

Krzysztof Kamil Baczyński i Barbara Drapczyńska. Najtragiczniejsza historia miłosna powstania warszawskiego

Miłość od pierwszego wejrzenia, przeciwni związkowi rodzice, a w tle wojna – ta historia do złudzenia przypomina „Romea i Julię”. I niestety kończy się równie tragicznie, choć uczucia, które połączyło Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i jego żonę Barbarę Drapczyńską,...

Wspomnienia ludzi, którzy przeżyli wołyńską rzeź budzą grozę. Na zdj. ocaleni mieszkający w obozie samoobrony Przebraże (zdj. stanowi fragment wystawy poświęconej rzezi wołyńskiej z Sanoka).

| 09.07.2019

„Myśmy się nie bali śmierci. Baliśmy się sposobu, w jaki umrzemy”. Szokujące relacje ocalałych z rzezi wołyńskiej [18+]

Przed oprawcami nie było ucieczki. Bezlitośnie dźgali ofiary nożami i widłami, rozrąbywali siekierami. Upowcy urządzili Polakom na Wołyniu piekło na ziemi. Jednak nie wszystkich udało im się zabić. Co ocaleni opowiadali o potwornościach, których doświadczyli?

Przez stulecia wierzono, że święty Piotr został pochowany w Watykanie. Czy to prawda?

rekomendacja | 06.07.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Śledztwo w sprawie największej tajemnicy Watykanu

Czy grób, odwiedzany co roku przez miliony wiernych, rzeczywiście kryje szczątki pierwszego papieża? Wobec narastających wątpliwości Pius XII w 1940 roku rozpoczął wykopaliska pod Watykanem. Co udało się odkryć i czy po osiemdziesięciu latach jesteśmy choćby o krok...

Tak Hitlera jeszcze w maju 1939 roku przedstawiała satyryczna „Mucha”, nazywając go „zuchem z zastrzeżeniami”.

ciekawostka | 04.07.2019

„Kawaler z rozklekotanymi nerwami”. Co wiosną i latem 1939 roku pisano w Polsce o Hitlerze?

W 1939 roku dziennikarze na całym świecie odmieniali nazwisko „Hitler” przez wszystkie przypadki. Führer niepodzielnie królował na czołówkach gazet. Również w polskiej prasie był tematem numer jeden. Co dokładnie o nim pisano?

artykuł | 03.07.2019

Z kołyski do… fabryki lub kopalni. Najniebezpieczniejsze zawody wykonywane dawniej przez dzieci

Rewolucja przemysłowa zmieniła świat – choć nie zawsze na lepsze. Dla milionów dzieci oznaczała nędzę i konieczność szukania zatrudnienia. Mali robotnicy masowo zaludnili fabryki, kopalnie oraz dachy angielskich domów, a zadania, jakie wykonywali, nie miały nic wspólnego z...

Czy w Polsce naprawdę nie płonęły stosy? Ilustracja poglądowa.

artykuł | 20.06.2019

Czy Polska naprawdę była krajem bez stosów?

Nowożytna (i nowoczesna) Rzeczpospolita – kraina mlekiem, miodem i tolerancją płynąca. Taki obraz XVI- i XVII-wiecznej Polski, wolnej od prześladowań religijnych, zbrodni inkwizycji i procesów o czary, lansuje się do dziś. Ale czy rzeczywiście nad Wisłą nigdy nie...

Ręka wdowy w XIII-wiecznej Anglii kosztowała zaledwie 100 marek. Za małżeństwo z ekskrólową trzeba było zapłacić wielokrotnie więcej (ilustracja poglądowa).

ciekawostka | 17.06.2019

Za ile można było kupić sobie żonę w średniowieczu?

Ręka dziedziczki i prawo do jej wiana? Małżeństwo z nieźle uposażoną wdową? Bajkowy ślub z byłą królową? Dla chcącego nic trudnego! W średniowieczu wszystko było możliwe – również zakup panny młodej. Wystarczyło poprosić. I odpowiednio głęboko sięgnąć do...

Aresztowanie czarownicy a Ameryce (fot. domena publiczna)

artykuł | 24.05.2019

Najbardziej absurdalne zarzuty, które stawiano czarownicom

Lista grzechów rzekomych wiedźm była długa. Od pospolitych, jak trucie bydła czy sprowadzanie deszczu, po naprawdę dziwaczne – na przykład robienie smacznego sera lub zmuszanie krów do… skakania. Trzeba przyznać, że oskarżycielom nie brakowało fantazji. Jak brzmiały najbardziej...

Ile prawdy jest w sensacyjnej hipotezie, jakoby ojciec Fryderyka Chopina również był z pochodzenia... Polakiem?

ciekawostka | 16.05.2019

Sercem Polak, a pochodzeniem…? Na ile Fryderyk Chopin faktycznie był Polakiem?

Przyszedł na świat na Mazowszu, lecz komponował głównie za granicą. Na dodatek jego ojciec był Francuzem, więc formalnie – zgodnie z kodeksem Napoleona – był nim również Fryderyk Chopin. Od lat Francja i Polska „wydzierają” sobie najsłynniejszego pianistę...

Z roku na rok stan zdrowia Adolfa Hitlera coraz bardziej się pogarszał. Nie przeszkadzało mu to jednak w prowadzeniu aktywnej polityki.

artykuł | 13.05.2019

Adolf Hitler. Największy ćpun i lekoman wśród dyktatorów?

Lekarz Hitlera, Theodor Morell, miał pełne ręce roboty. Towarzyszył swemu chlebodawcy na każdym kroku. I trudno się dziwić – Führer nie był okazem zdrowia. Zmagał się z licznymi chorobami (co skwapliwie ukrywał przed światem), a dziesiątki lekarstw, które...

Julia Pastrana, czyli "Dama Pawian", była pokazywana tak za życia, jak i po śmierci. Podobny los spotkał jej zmarłe niedługo po urodzeniu dziecko.

artykuł | 01.05.2019

Okrutne eksperymenty, bezduszność i obmacywanie. Jak dawniej traktowano „wybryki natury”?

Człowiek-słoń, bliźnięta syjamskie czy Dama Pawian – w XIX wieku występy „odmieńców” przyciągały tłumy. O ile jednak gapie po prostu się im przyglądali, to ówcześni lekarze za wszelką cenę chcieli dowiedzieć się, co było przyczyną anomalii. I niekoniecznie...

Za panowania Fiodora III polski był językiem carskiego dworu, a najmodniejszym strojem wśród mężczyzn był polski kontusz.

ciekawostka | 15.04.2019

Jak za sprawą cara Fiodora III Romanowa i jego żony Agafii Gruszeckiej doszło do polonizacji Rosji?

W 1680 roku szczytem mody na carskim dworze był… polski kontusz. To, co polskie, uchodziło za lepsze i bardziej wyrafinowane. Nawet prosty lud wtrącał w rozmowach polskie słówka. Jak to możliwe, że w XVII wieku carska Rosja sama...

Kobiety, które zasiadły w ławach Sejmu Ustawodawczego II RP miały do wykonania tytaniczną pracę. Mało kto traktował je poważnie, mimo że Polki zaczęły upominać się o swoje prawa jeszcze przed odzyskaniem niepodległości (na zdj. delegacja Ligi Kobiet Polskich w sprawie równouprawnienia w 1917 roku).

artykuł | 13.04.2019

Te kobiety wywalczyły Polkom ich prawa. Kim były pierwsze posełki w dziejach Polski?

„Oczywiście »babie« nie pozwoli przecież nikt z tych mężów stanu polityki prowadzić” – pisała w 1916 roku Zofia Moraczewska. Trzy lata później jako jedna z zaledwie ośmiu kobiet (na 436 mężczyzn!) weszła do Sejmu Ustawodawczego, który nadał kształt...

W sławnego potwora wcielił się między innymi Boris Karloff.

ciekawostka | 24.03.2019

Skąd Mary Shelley wzięła pomysł na potwora Frankensteina?

Potwór Frankensteina, pozszywany z fragmentów ludzkich i zwierzęcych ciał, zrodził się w głowie niepozornej młodej kobiety. Skąd Mary Shelley czerpała inspirację?

Dlaczego Rudolf Weigl nigdy nie otrzymał Nagrody Nobla?

artykuł | 14.03.2019

Rudolf Weigl dwa razy był o krok od otrzymania Nagrody Nobla. Dlaczego ostatecznie jej nie dostał?

Dokonał rewolucji w medycynie, uratował miliony ludzi od pewnej śmierci, a o jego osiągnięciach mówił cały świat. Za sukcesy w walce z tyfusem ponad 70 razy nominowano go do Nobla. Czemu więc ostatecznie nie dostał nagrody?

Eksperymenty na ludziach od zawsze były kołem zamachowym postępu w medycynie. Ale czy na pewno zawsze były konieczne? (zdjęcie poglądowe)

artykuł | 08.03.2019

Najbardziej kontrowersyjne eksperymenty medyczne w dziejach

Po pierwsze nie szkodzić? Hipokratejska zasada nie zawsze przyświecała lekarzom. Pionierzy medycyny, genialni naukowcy i sadystyczni zwyrodnialcy nieraz odkładali etykę na bok, gdy przychodziło do eksperymentowania na ludziach. Ostatecznie czy nie taka jest cena postępu?

Co tak naprawdę stało się z księżniczką Anastazją? Czy faktycznie udało jej się przeżyć egzekucję w Jekaterynburgu?

artykuł | 24.02.2019

Anastazja Romanowa. Czy córka cara Mikołaja II przeżyła własną egzekucję?

W 1920 roku w Berlinie pojawiła się dziewczyna, twierdząca, że jest cudownie ocalałą córką cara Mikołaja II. Rzekomo przeżyła egzekucję i przedostała się z Rosji do Niemiec. Domniemana księżniczka miała równie wielu zwolenników, co przeciwników. Ale czy w...

Scena orgazmu w „Ekstazie" wywołała ogólnoświatowy skandal.

ciekawostka | 07.02.2019

Pierwszy orgazm w historii kina. Film „Ekstaza” z 1933 roku z Hedy Lamarr wywołał skandal

„Nieprzyzwoity, niemoralny”, „oburzający i lubieżny”, „obsceniczny” – brzmi jak recenzja „Pięćdziesięciu twarzy Greya”? Nic bardziej mylnego! Na takie opinie zasłużył sobie w 1933 roku film „Ekstaza”. Dlaczego? Bo po raz pierwszy w dziejach kinematografii pokazano w nim na...