Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Józef Piłsudski zamierzał popełnić samobójstwo. Wiemy co dokładnie zaplanował

Józef Piłsudski po aresztowaniu przez Ochranę w 1900 roku.

Józef Piłsudski po aresztowaniu przez Ochranę w 1900 roku.

Przygotował narzędzie, wybrał miejsce, a nawet ułożył plan B – na wypadek gdyby nie udało mu się zabić już za pierwszym razem. Dlaczego Józef Piłsudski chciał popełnić samobójstwo? Jak planował odebrać sobie życie?

Andrzej Garlicki, najbardziej wnikliwy spośród biografów Józefa Piłsudskiego, tę konkretną sprawę skwitował w jednym krótkim zdaniu. Opisując wydarzenia z jesieni 1886 roku stwierdził, że przyszły Komendant: „przeżywał wówczas jakiś kryzys psychiczny, nosząc się nawet z myślą o samobójstwie”.

Pogrążony w depresji Józef był studentem, właśnie ukończył pierwszy rok medycyny na uniwersytecie w Charkowie. Miasto było ponure, prowincjonalne, a same studia chyba nie porwały młodzieńca. Zdecydował, że przeniesie się na inną uczelnię – do bardziej postępowego, wręcz liberalnego Dorpadu w dzisiejszej Estonii. Sprawa, jak zaznaczył Garlicki, przeciągała się jednak i Piłsudski nie zdołał rozpocząć studiów wraz z początkiem nowego roku akademickiego.

Czy to dlatego wpadł w głębokie przygnębienie? Może przytłaczał go brak perspektyw, bankructwo rodziny, brak pomysłu na własną przyszłość? Po latach wskazał jednak na inny powód. Otwarcie przyznał, że chciał się zabić… na skutek olbrzymiego przerostu ego.

Uniwersytet w Charkowie. Fotografia wykonana około 1900 roku. To po pierwszym roku odbytych tu studiów Piłsudskiego naszły naprawdę czarne myśli.

Uniwersytet w Charkowie. Fotografia wykonana około 1900 roku. To po pierwszym roku odbytych tu studiów Piłsudskiego naszły naprawdę czarne myśli.

Marzenia o wielkości

Sprawę naświetlił dopiero w roku 1931 w rozmowie z byłym premierem Rzeczypospolitej Polskiej i senatorem, Arturem Śliwińskim. Od tajemniczego epizodu minęło prawie pół wieku, ale Piłsudski odniósł się do niego w wielkich szczegółach. A rzecz zaczęła się od drobnej przechwałki.

Od lat najmłodszych (…) marzyłem o wielkości – podkreślił Marszałek.

Interlokutor odpowiedział z pewną ironią, a przynajmniej: bez oczekiwanej powagi. „Uczyniłem uwagę, że tak marzy wiele dzieci” – zanotował później. Piłsudski postanowił więc wyraźnie podbił stawkę. Nie tylko marzył o wielkości, ale też: już planował samobójstwo.

Komentarze (5)

  1. Cezar Odpowiedz

    Cytat – „to carska ochrana i zaborczy aparat władzy uratowały Piłsudskiemu życie i to za sprawą rosyjskich władz mógł on w przyszłości zostać Komendantem, Marszałkiem i Naczelnikiem Państwa”. Jeśli tę wypowiedź traktować ironicznie, to, no, powiedzmy, ale jeśli poważnie, to – o Boże, ludzie ! To tak, jakby powiedzieć, że „dzięki” wojnie, Niemcom i ich polityce eksterminacji, mordu na Polakach, Żydach i innych narodach, „dzięki” założeniu obozu Auschwitz, rotmistrz (już teraz pułkownik) Witold Pilecki mógł wyrosnąć na naszego wielkiego bohatera narodowego i patriotę. No autorze, na Boga, z takimi „opiniami” odnośnie caratu !

      • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

        Bardzo ciekawe jak to wygląda. Zawsze myślałam że można się zaśmiać, uśmiechnąć, albo zacząć śmiać, ale śmiechnąć? Jak widać człowiek uczy się całe życie ;) P.S. Chociaż mało merytoryczny Pana komentarz, ma Pan wyjątkowy talent do „rozbrajania” atmosfery. Pozdrawiamy :)

  2. Anonim Odpowiedz

    Jaka To szkoda, że nikomu nieznany młody szlachcic z Krakowa, Jan Pajączek-Znamirowski, popełnił samobójstwo w podobny sposób w tym samym czasie co młody Józef P.
    Wiecie ile mógłby dokonać gdyby wtedy nie zginął?

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Drogi Anonimie, skoro już zadałeś pytanie to może zechcesz podzielić się z nami odpowiedzią? Z chęcią dowiemy się czego mógłby on dokonać :)

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.