Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Ostatni sojusznicy Hitlera. Dlaczego Węgrzy zdecydowali się na pakt z diabłem?

Szczęśliwi sojusznicy - Miklós Horthy i Adolf Hitler w 1938 roku (autor: Ladislav Luppa, źródło: domena publiczna).Gdy w czerwcu 1920 roku narzucono Węgrom traktat, na mocy którego straciły dwie trzecie swojego terytorium, ludzie płakali na ulicach, deklarując: „Wierzę w dawnych Węgier zmartwychwstanie!”. I choć modlili się o to do Boga, pomocy w odzyskaniu utraconych ziem szukali zupełnie gdzie indziej…

Znana anegdota głosi, że kiedy pod naciskiem III Rzeszy wszyscy jej sojusznicy wypowiadali wojnę USA, doszło do następującego dialogu między ambasadorem Węgier, a urzędnikiem Departamentu Stanu:

– Czy mógłby Wasza Ekscelencja jeszcze raz przypomnieć jaki kraj reprezentuje?
– Królestwo Węgier – odpowiedział ambasador.
– A kto jest tam królem? – zapytał urzędnik.
– Nie mamy króla. Głową państwa jest regent, admirał Horthy.
– W takim razie, do jakiego morza macie dostęp?
– Nie mamy dostępu do morza.

Niemieckie i węgierskie flagi w Berlinie (źródło: Bundesarchiv, lic.: CC BY-SA 3.0 de).

Niemieckie i węgierskie flagi wspólnie powiewają na ulicach Berlina… (źródło: Bundesarchiv, lic.: CC BY-SA 3.0 de).

– Hmm… – zastanowił się biurokrata – … a czy w takim razie macie jakieś pretensje terytorialne do Stanów Zjednoczonych?
– Nie.
– A do sojuszników USA?
– Nie.
– A do jakiś innych państw?
– Tak… – rzekł dyplomata – … mamy roszczenia terytorialne do Rumunii, Słowacji i Niemiec.
– To dlaczego im nie wypowiecie wojny? – zapytał zadziwiony urzędnik.
– Na Boga! Nie możemy! Przecież to są nasi sojusznicy! – wykrzyknął ambasador.

Węgierski Raj

Przełom XIX i XX wieku był dla Węgier niezwykle dobrym okresem. Po wielu wyniszczających powstaniach w końcu uśmiechnęło się do nich szczęście. Austriacy po przegranej wojnie z Prusami i Włochami zrozumieli, że ich wielonarodowej monarchii grozi rozpad. Aby państwo przetrwało, musieli dogadać się z częścią podporządkowanych narodów.

Jednak Polacy cały czas marzyli o wolnej Polsce, a Czesi licytowali zbyt mocno. Natomiast Węgrzy byli skłonni zrobić „good deal”. Powstało państwo o nazwie Austro-Węgry. To co najważniejsze dla Wiednia: władca, wojsko i polityka zagraniczna było wspólne. Węgrzy stali się podporą tronu i pomogli wyjść monarchii Habsburgów z wewnętrznego kryzysu. W zamian dostali szeroką autonomię polityczną, gospodarczą i kulturalną.

Herb Austro-Węgier (autor: Hugo Gerhard Ströhl, źródło: domena publiczna).

Przed I wojną światową wydawało się, że wreszcie nastał węgierski raj… Herb Austro-Węgier (autor: Hugo Gerhard Ströhl, źródło: domena publiczna).

Jednocześnie Węgrzy dokonywali brutalnej madziaryzacji innych narodów zamieszkujących Kotlinę Węgierską. Doprowadziło to do coraz większych napięć. Gdy już pewne było, że Austro-Węgry przegrały I Wojnę Światową, okazało się, że Serbowie, Chorwaci, Słowacy, czy Rumunii nie chcą już żyć razem z Madziarami w jednym państwie. Chaos pogłębiło jeszcze powstanie Węgierskiej Republiki Rad i interwencja przeciw niej armii rumuńskiej oraz czechosłowackiej.

NIE! NIE! NIGDY! – NEM! NEM! SOHA!

Pokonane Węgry 4 czerwca 1920 roku zostały zmuszone do podpisania traktatu w Trianon. Na jego mocy utraciły niemal dwie trzecie ludności (pozostało 8 z 21 milionów) oraz dwie trzecie obszaru państwa (pozostało 93 tys. km² z 325 tys. km²).

Postanowienia z Trianon Węgrzy odczuli jako upokorzenie, z którym nigdy się nie pogodzą... Na zdjęciu węgierska delegacja (źródło: domena publiczna).

Postanowienia z Trianon Węgrzy odczuli jako upokorzenie, z którym nie chcieli się pogodzić… Na zdjęciu członkowie węgierskiej delegacji (źródło: domena publiczna).

Jedna trzecia Węgrów znalazła się poza granicami kraju. Armię znacznie ograniczono. Węgry utraciły dostęp do morza, kopalnie, przemysł i znaczną część lasów.

Kraj pocięty nienaturalnymi granicami miał szereg problemów gospodarczych. Dla wszystkich Madziarów był to ogromny szok. Wkrótce pojawiło się hasło: NEM! NEM! SOHA!, które mówiło o tym, że Węgrzy nigdy nie zgodzą się na granice państwa powstałe w wyniku Trianon.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Komentarze (5)

  1. gallA Odpowiedz

    artykuł fajny tylko zakończenie słabe.

    Węgrom nie opłacało się …
    Polakom za to się opłacało. Kraj ogołocony zarówno przez Niemcy jak i ZSRR.
    Może jednak się trochę opłacało.

    Nie piszecie o tym jak Węgrzy bardzo chętnie zajęli się swoimi żydami.

  2. Anonim Odpowiedz

    Czytam wlasnie ksiazke „Pakt Ribbentrop Beck” i losy Węgier mogą byc dobrą prognozą tego, co staloby sie z Polską. Żydzi żywi w 1944? Brak okupacjivl i zniszczenia stolicy w przegranym powstaniu? Na koniec tylko ciekawi mnie, czy byliby jacys polscy „Strzalokrzyzowcy”, czy losy Polski potoczylyby sie na wzor Finlandii i po prostu wykopalibysmy Niemcow?

  3. Jarema Odpowiedz

    Węgrzy nie ponieśli za to strat tak dużych i niepotrzebnych jak Polacy. Zresztą czy Węgry zostały przyłączone do ZSRR? nie, stały się republiką ludową podobnie jak Polska i to najlepszy dowód że nawet gdyby Polska była w sojuszu z III Rzeszą to w najgorszym wypadku byłby PRL tyle że z kilkoma milionami ludzi więcej. Ja zresztą Węgrów szanuje, nie dziwie się że robili to co robili bo traktat z Trianon to było sk…stwo w najczystszej postaci. A że chcieli to zmienić dzięki Hitlerowi? no cóż, my Polacy skutki rozbiorów chcieliśmy przekreślić dzięki Napoleonowi Bonaparte a on raczej dobrej prasy w Europie nie miał.

  4. junior113 Odpowiedz

    Przyjaźń Polsko Węgierska to coś pięknego i do końca nie wiadomo skąd się wzięła i dlaczego ciągle trwa. Niemniej jednak niech się nie kończy.

    Choć przyjaźń sięga zdecydowanie dalej to zacznę i powtórzę że podczas wojny polsko-bolszewickiej to Węgry były jedynym krajem w regionie, który zaoferował atakowanej przez bolszewików Polsce pomoc militarną w postaci 30 tys. kawalerzystów. Poniekąd pomoc ta nie dotarła poniewaz Rumunia i Czechoslowacja nie udzielily zgody na przejazd oddzialow Wegierskich przez ich terytoria tak rzad Wegier wymyslil nieco inny sposob pomocy i wyslal sprzet

    Pomimo sojuszu z III Rzeszą premier wegier odmówil stanowczo Hitlerowi mozliwosci dokonania inwazji na PL. Zeby tego bylo malo Wegrzy zaminowali tunele na linii kolejowej i gotowi byli je wysadzic w przypadku forsowania przez wojsko niemieckie.
    Nalezy wspomniec iz wegierskie sily rowniez stacjonowaly w warszawie jako sprzymierzency Niemcow jednak nie odnotowano zadnego starcia sil polskich z wegierskimi wrecz odwrotnie. Wegrzy oferowali pomoc jak tylko mogli. Podczas powstania rowniez. Wegrzy byli gotowi przejsc na strone powstancow w ilosci 20 tys zolnierzy oraz wsparcie militarne. Podczas powstania w kilku potyczkach wegrzy walczyli z powstancami ramie w ramie.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.