Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

50 tysięcy ofiar. Poroniony plan generała Montgomery’ego

Generał Bernard Montgomery, człowiek który zawsze wiedział wszystko najlepiej (Wikimedia Commons, domena publiczna).Od pierwszych godzin desantu w Normandii Caen było ważnym strategicznie punktem na drodze do wyzwolenia Francji. Na nieszczęście dla aliantów, atakiem na miasto kierował dowódca 21. Grupy Armii gen. Bernard Law Montgomery. Pyszałkowaty, zawsze przekonany o swojej racji i… beznadziejnie nieudolny.

Według zapewnień Monty’ego, Caen miało zostać zdobyte już pierwszego dnia inwazji na twierdzę Europa, czyli 6 czerwca 1944 roku. Do tego zadania została przeznaczona brytyjska 3. Dywizja Piechoty (w jej szeregach walczyli również Polacy), która o 7:30 rano lądowała na plaży oznaczonej kryptonimem Sword.

Dlatego też w nocy z 5 na 6 czerwca, w ramach strategii spowalniania niemieckich posiłków, miasto zostało zbombardowane przez RAF. Na Caen spadło wtedy około 2500 ton bomb, zabijając ponad 800 osób i przekształcając miasto w morze gruzów.

Caen w wyniku nalotu dywanowego dokonanego w nocy z 5 na 6 czerwca zostało niemal zrównane z ziemią. Skalę zniszczeń doskonale pokazuje to zdjęcie, wykonane po wkroczeniu wojsk alianckich do miasta.

Caen w wyniku nalotu dywanowego dokonanego w nocy z 5 na 6 czerwca zostało niemal zrównane z ziemią. Skalę zniszczeń doskonale pokazuje to zdjęcie, wykonane po wkroczeniu wojsk alianckich do miasta.

Dobre bardzo złego początki

Było to zadziwiające posunięcie taktyczne Bomber Command, dokonane na prośbę samego gen. Montgomery’ego, który chciał przecież zająć Caen najpóźniej pod wieczór następnego dnia. Ruiny, które pozostały po nalocie, tylko utrudniały plan wzięcia miasta z marszu. Alianci powinni byli mieć tego świadomość – znali przecież chociażby historię bitwy stalingradzkiej. No ale Monty wiedział lepiej.

Brytyjski bombowiec Halifax w czasie jednego z licznych nalotów na Caen. Lipiec 1944 roku.

Brytyjski bombowiec Halifax w czasie jednego z licznych nalotów na Caen. Lipiec 1944 roku.

Początkowo wszystko układało się pomyślnie i 3. Dywizja zajęła swoją plażę najszybciej z wszystkich alianckich związków taktycznych biorących udział w desancie. Były to jednak dobre złego początki. Brytyjscy żołnierze nie potrafili sobie poradzić z niemieckimi nadbrzeżnymi umocnieniami.

Najwięcej problemów sprawiały żelbetowe bunkry z działami o kalibrze 105 milimetrów opatrzone nazwami Hillman i Morris, znajdujące się na wzgórzu Periers mieszczącym się niedaleko miejsca desantu. Kłopoty wynikały w głównej mierze z decyzji Monty’ego oraz gen. Milesa Dempseya, dowodzącego 2. Armią.

W swoich planach nie uwzględnili oni takiego scenariusza i nie wyposażyli pododdziałów 3. Dywizji w czołgi Churchill AVRE (przeznaczone do tego typu zadań). Atak został więc znacznie spowolniony, a po wejściu do walki 12. Dywizji Pancernej SS „Hitlerjugend” oraz innych dywizji pancernych Waffen-SS zupełnie zatrzymał się w miejscu.

Monty i jego nowy, jeszcze lepszy plan

Po kilku dniach było już wiadomo, że czołowe natarcie na Caen nie przyniosło żadnych rezultatów. Dlatego, aby nie stracić twarzy w Naczelnym Dowództwie Alianckich Sił Ekspedycyjnych, gen. Montgomery musiał skorygować swoją koncepcję ataku.

Czy wiesz, że ...

...niemiecki generał Friedrich Paulus, wzięty w sowiecką niewolę pod Stalingradem, w procesach norymberskich wziął udział jak świadek oskarżenia? Jego przyjazd wzbudził dużo emocji. Kiedy siedzący na ławie oskarżonych Hermann Göring zobaczył go na sali rozpraw, z wściekłością nazwał go „brudną świnią”.

...Stalin był tak zbulwersowany "zbyt namiętnym" pocałunkiem w jednej z rosyjskich komedii, że nakazał wycięcie nieprzyzwoitej sceny z filmu? Jego urzędnicy w obawie przed powtórką incydentu zakazali jakichkolwiek pocałunków we wszystkich radzieckich produkcjach kinowych.

...w okupowanej Polsce jednym ze sposobów na wmieszanie żydowskiego dziecka w tłum było "opalanie" go? Ukrywające się w piwnicach i innych zakamarkach maluchy zazwyczaj były tak blade, że natychmiast rzucały się w oczy. Trzeba było więc chodzić z nimi na spacery, by nabrały kolorów.

...Elżbieta Zawacka była jedyną kobietą wśród cichociemnych awansowaną na stopień generała brygady? Jako łączniczka podróżowała po Europie, przenosząc meldunki i informacje. Wielokrotnie przekraczała granicę Rzeszy, zawsze szczęśliwie wracając do kraju, czasami w brawurowy sposób.

Komentarze (30)

  1. Członek redakcji | Redakcja Odpowiedz

    Komentarze do artykułu z naszego profilu na Fb http://www.facebook.com/ciekawostkihistoryczne:

    Michał Z.: do CV Monty’ego dołóżmy jeszcze Market Garden…

    Ciekawostki historyczne: O Market Garden autor wspomina na końcu artykułu

    Rafał Kuzak: Niewiele zabrakło, aby Caen zakończyło się dokładnie tak samo.

    Michał Z.: ciekawe na kogo tym razem zrzuciłby winę za niepowodzenie …

    Michał Z.: komentarz napisałem przed przeczytaniem artykułu…

    Kamil Janicki: Powinno się robić na odwrót chyba …

    Michał Z.: w sumie tak ale pierwsze co mi na myśl przyszło to Market Garden… a nie mogłem od razu przeczytać (ale dałem lajka żeby później artykułu nie szukać i przeczytałem :P)

    Kamil Janicki: No dobrze dobrze, jeśli przeczytane to się czepiać czytelnika nie będziemy .

    Andrzej G.: Odpowiedzialność za fiasko Market Garden Angole zrzucili na Sosabowskiego. Monty przecież był genialny…

    Kamil S.: El-Alamein wygrał, ponieważ stwierdził „kij, robimy klasyczną wojnę pozycyjną, możemy sobie pozwolić aby się powoli wykrwawiać, Rommel nie wytrzyma”. Każdy normalny generał by się puknął w czoło, ustępując pola rywalowi (jak robili to wcześniej). Patton z kolei nie cierpiał go za wieczne przegrupowania, które wydłużały czas marszu.

    Jasiek J.: pod Arnhem to się Montgomery wręcz popisał , mieć czarno na białym cały plan akcji i odrzucić go tylko z powodu własnego ego skazując ludzi na śmierć

    Tomasz M.: Poronione pomysły strategiczne to tylko część ogólnej głupoty tego człowieka. Przed każdą bitwą kazał sobie przywozić piasek spod El-Alamein, który zbierany był przez jego adiutanta na normandzkich plażach :)

    Michał Sz.: Jako zwykly szary czlowiek mozna stwierdzic ze Monty byl generalem pierwszej klasy, tak przynamniej opisuja go np filmy dokumentalne

    Kamil Janick: Oczywiście anglosaskie filmy dokumentalne

    Michał Z: no cóż historie piszą zwycięzcy… a Anglicy bardzo lubią wybielać swoich bohaterów (a nawet przypisywać sobie sukcesy innych)…

    Rafał Kuzak: „Monty” sam zadbał o swoją legendę wydając swoje pamiętniki.

    Przemysław P.: Za krytykę Montego i Market Garden, udupili gen. Sosabowskiego.

    Kamil Janicki: Podobnie swoją drogą wygląda historia Churchilla. Też ma bardzo wiele na sumieniu. I też zbudował własny mit pisząc książki i pamiętniki. Jak widać bycie pisarzem jednak się czasem opłaca….

    Rafał K.: Jak dobrze, że są takie filmy jak „O jeden most za daleko”.

    Michał Z.: Kamil Janicki każdy chciał mieć swoje Commentarii de bello Gallico… dla potomności i dla upamiętnienia swoich wielkich czynów

    Mateusz D.: Jak mawiali w pewnym filmie generałowie amerykańscy: „Monty jest przereklamowany”

    Rafał Kuzak: Zdecydowanie mieli rację.

    Grzegorz K.: Temu to dorównywali chyba jedynie sowieccy generałowie!? No ale u tych to było „mnogo” i mogli sobie pozwalać na takie masakryczne numery.

    • Ryx Odpowiedz

      Co do El Alamaein, to zwycięstwo przygotował Monty’emu wywiad brytyjski, tak więc generał nie działał w ciemno. Gdyby przegrał to byłaby kompromitacja.

    • Tomek Odpowiedz

      cholernie tendencyjny artykuł, cholernie tendencyjny i niesprawiedliwy komentarz. Monty nie był ani lepszy , ani gorszy od reszty generałów alianckich. realizował uzgodniony dużo wcześniej plan, w myśl którego brytyjczycy i kanadyjczycy mieli związać niemców walką, aby amerykanie mogli zdobyc cherbourg i wyrwać się z bocage. To przeciwko brytyjskim i kanadyjskim siłom niemcy wystawili swoje najsilniejsze dywizje. i to dlatego zdobywanie terenu szło tak powoli. Ciekawe, że mało kto zauważa, że tak samo długo jak MOnty zdobywał Caen,gen Bradley zdobywał St Lo. ,a zadanie miał daleko łatwiejsze zestawiając potencjał przeciwnika z tym spod Caen.i również ze St Lo pozostała kupa gruzów. Walki w miastach zawsze były ciężkie, a niemcy byli specami od uporczywej obrony. Poza tym dla szczebla dowodzenia, na którym był MOntgomery Caen było punktem na mapie, który trzeba było zdobyć- to dowódcy niższego szczebla odpowiadali za operacyjne i taktyczne szczegóły.
      Obarczanie go winą za powolny postęp wojsk jest nieporozumieniem.Tym bardziej że summa sumarum doszli do Paryża nawet wcześniej niż zakładał pierwotny plan. A do tego okolice Caen, Falaise i Argentan stały się grobem elitarnych niemieckich dywizji pancernych.
      .Co do Arnhem, to wszyscy w tamtym czasie, łącznie z Eisenhowerem myśleli, że już po Niemcach, dlatego plany były zbyt optymistyczne. I przekonali się o tym zarówno Brytyjczycy pod Arnhem, Amerykanie w Ardenach i Nasi oraz Rosjanie w okolicach Budziszyna.Nie jestem fanem nadętego arystokraty, ale krytyka powinna być merytoryczna.

        • Anonim

          No ja bym tak nie wybiealał alianckich dowódców byli głupi pyszałkowaci a jedyne w czym byli dobrzy to wyscigi kto jakie miasteczko prędzej zdobedzie…. ich wiedza strategiczna kończyła się w momencie jakiegokolwiek oporu bo nie mozna mówić że np we Francji był jakiś plan strategiczny poparty odpowiednimi siłami niemieckimi……. Atak w Ardenach był tak dobry że tylko cud uratował ich od totalnej kleski no nie wspomne o przewadze sprzetu wojskowego……aliantów……..powinni na kleczkach dziekowac stalinowi że uruchomił 2 front. TO CO UDAŁO IM SIĘ DOKONAC DOKONALI TYLKO PRZEWAGĄ TECHNICZNĄ nie ma to nic wspólnego z umiejętnosciami wiedzą czy strategią…

        • Gajusz Juliusz Cezar

          „..powinni na kleczkach dziekowac stalinowi że uruchomił 2 front.”
          Dżizas… To chyba nie tylko późna pora była…

  2. Członek redakcji | Redakcja Odpowiedz

    Wybrane komentarze do artykułu z serwisu Wykop.pl //www.wykop.pl/link/1825784/50-tysiecy-ofiar-poroniony-plan-generala-montgomery-ego/:

    arre: Nie bez powodu nazywano go „Little Ashole”

    willard: Przez tego człowieka zginęło dużo więcej ludzi – na jego konto idą ofiary operacji Market-Garden. Zresztą ten człowiek był bez honoru, kiedy działania w Holandii się nie udały to winę zwalono na Polaków, Monty i jego sztabowcy byli bez skazy.

    CanisLupusLupus: „Zresztą ten człowiek był bez honoru”
    Był w brytyjskim wojsku jeszcze gorszy dupek. Nazywał się Leigh-Mallory. Monty był dupkiem, owszem, i podłego sortu dowódcą, ale nie można mu zarzucić, że się nie starał. Starał się, tyle że mu nie wychodziło, bo brakowało mu umiejętności. Leigh-Mallory nawet się nie starał, zależało mu tylko na wspinaniu się po kolejnych szczebelkach.

    willard: @CanisLupusLupus: Nieudolny i pracowity oficer to najgorsze co może żołnierzy spotkać na wojnie…

    iryss: @willard: i gorliwy do tego a będzie komplet

    wolodia: @willard: I zniszczono i zgnojono generała Sosabowskiego.

    artylerzysta: @willard: jeszcze gorzej gdy jest nieudolny i ambitny.

    marekrocki: Za to co zrobił Sosabowskiemu nie mam do niego krzty szacunku

  3. santee Odpowiedz

    Wypowiedzi na temat osoby dosc trafione,przynajmniej w ogolnej ocenie. Jednakze, jesli chodzi o ta konkretna operacje, spotkalem sie z nformacjami ze byl to celowo zaaranzowany manewr majacy na celu zwiazanie odwodow niemieckich ( glowienie pancernych, te stanowily najwieksze zagrozenie dla aliantow ). To ze cena tego manewru byla straszliwa, nie podlega watpliwosci. Zainteresowanym polecam -Stalowe pieklo-.sorry za brak ogonkow,pozdro

    • Członek redakcji | Rafał Kuzak Odpowiedz

      Mam niejakie wrażenie, że informacje z którymi się spotkałeś wyszły spod pióra samego Monty’ego a potem były z lubością powtarzane przez angielskich autorów. W końcu ich „najlepszy” dowódca nie mógł się mylić.

      • santee Odpowiedz

        Tego nie mogę wykluczyć. By nie mieć wątpliwości, musiałbym mieć dostęp do dokumentów zawierających bezpośrednie informacje na ten temat. Jednakże z punktu widzenia taktycznego miało to niejaki sens i było logiczną kontynuacją bluffu aliantów co do rzekomo faktycznego miejsca inwazji. Caen było jednym z podsuwanych jak wiadomo. I faktem jest że niemieckie dywizje pancerne których aliani się obawiali,tamże wobec rzekomego zagrożenia kierowały się z zaplecza.

  4. Tomasz Kruk Odpowiedz

    Na obronę Trafforda mogę dodać jedynie tyle ,że nie zgodził się na popisowy plan Montego(który opisałem w artykule). Gdyby nie jego opinia(która wiązała ręce Montego z powodu braku samolotów) całkiem możliwe ,że Ike dałby się namówić na ową operację

  5. Mateusz Odpowiedz

    interesuje się II wojną, bardzo ciekawy ten artykuł, oby więcej podobnych w przyszłości się ukazywało, pozdrawiam

  6. Radek Odpowiedz

    „Najgorszy był jednak fakt, że Monty spróbował takiej taktyki w niedalekiej przyszłości na o wiele większą i, można śmiało powiedzieć, katastrofalną skalę we wrześniu 1944 roku w Holandii.”
    Chyba chodzi o niedaleką przeszłość :)

  7. sob92 Odpowiedz

    Panie Kruk, skąd pan wytrzasnął 8 Armię Brytyjską w Normandii? Montgomery owszem dowodził 21 Grupą Armii ale w jej skład wchodziły 2 Armia Brytyjska i 1 Armia Kanadyjska, 8 Armia (wraz z 7 D. Panc. i II Korpusem Polskim) w tym czasie siedziały we Włoszech pod dowództwem Olivier’a Leese’a i nigdzie się z tam tond nie wybierały. O ile Montgomery był kijowym dowódcą a bitwa o Caen to pasmo idiotyzmów to mimo wszystko trzeba uznać że pana artykuł wykłada się na podstawach. Mam nadzieję że to pojedyncza wpadka bo inaczej trzeba będzie uznać ten portal za kompletnie nie wiarygodny pod względem szczegółów.

    • Olo Odpowiedz

      Domyślam się, że autorowi chodziło o VIII korpus – znak rozpoznawczy korpusu rycerz z kopią ułożoną do ataku – Był to korpus 2 armii brytyjskiej z tym, że 7 pancerna weszła w jego skład dopiero po wojnie bo w czasie operacji Goodwood wchodziła w skład XXX korpusu a 51 nigdy nie walczyła w składzie VIII korpusu gdyż była operacyjnie przydzielona do I korpusu :-) Tak więc w Normandii obie jednostki walczyły w składzie 2 armii w różnych korpusach a 8 armia, tak jak zauważył kolega powyżej w tym czasie rozlokowana była we Włoszech.

  8. m.c. Odpowiedz

    Bardzo ciekawy artykuł. Po kilku miesiącach powróciłem do czytania ciekawostek historycznych i jestem zadowolony bo poziom artykułów jest bardzo wysoki i obiektywny. Pozdrawiam m.c.

  9. Arkadiusz Bojarun Odpowiedz

    Przerażający pokaz uogólnień i uprzedzeń. Tendencyjny wybór skrótów z książki i gdybań autora ze wszystkimi polskimi kompleksami. „Kury wam szczać prowadzić a nie o historii pisać”.

  10. Tom Odpowiedz

    Ja wiem, że dla młodego człowieka może to być w początkach jego przygody z dziennikarstwem moc, ale może to będzie motywacja by bardziej przyłożyć się do historycznego researchu i dbać o detale.

    Artykuł o profilu „faktowskim”, z dużymi błędami merytorycznymi, z uproszczeniami, zmontowany pod tezę postawiona w lidzie.

    1. „101. batalionie czołgów ciężkich pod dowództwem Obersturmführera Michaela Wittmana”

    – Nie „Wittman, a Wittmann, który do tego nie był dowódca s.SS-Pz.Abt. 101, a tylko 2 Kompanii. Nazwy jednostek pisze się wielkimi literami, no pełne, bo brak „SS” to błąd.

    2. „Najwięcej problemów sprawiały żelbetowe bunkry z działami o kalibrze 105 milimetrów opatrzone nazwami Hillman i Morris”.

    – Widerstandsnest 16 „Morris” został zdobyty praktycznie bez walki, bez zabitego żołnierza. No ale ten przykład też służył dowaleniu Monty’emu;)

    3. „Dlatego też w nocy z 5 na 6 czerwca, w ramach strategii spowalniania niemieckich posiłków, miasto zostało zbombardowane przez RAF. Na Caen spadło wtedy około 2500 ton bomb, zabijając ponad 800 osób i przekształcając miasto w morze gruzów”.

    – A to nie w nocy z 8-9? No litości

    4. Gdyby ktoś nie znał historii bitwy o

  11. Tom Odpowiedz

    o Caen, to czytając tekst pomyślałby, że to była krwawa bitwa o miasto. Nie, miasto zostało szybko opuszczone przez 12. SS Hitlerjugend, a walki toczyły się o tereny je okalające.

    pozdrawiam

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.