Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Kosa na Niemców. Zamachy bombowe Armii Krajowej w III Rzeszy

Armia Krajowa nie ograniczała się tylko do odwetu na terenie okupowanej Polski. W 1943 roku jej żołnierze uderzyli w samym sercu III Rzeszy.

fot.domena publiczna Armia Krajowa nie ograniczała się tylko do odwetu na terenie okupowanej Polski. W 1943 roku jej żołnierze uderzyli w samym sercu III Rzeszy.

Komórki wywiadowcze Armii Krajowej sięgały w głąb Niemiec. Na terenie wroga nasi prowadzili bezkompromisową akcję propagandową. Ale nie tylko. Zaraz pod nosem Hitlera organizowali też spektakularne zamachy bombowe.

W okresie II wojny światowej polskie podziemie przeprowadziło szereg tego typu działań. W samym tylko w Berlinie w latach 1940-1943 wybuchło kilkanaście bomb polskiej produkcji. W historię AK najmocniej wpisały się zamachy na dworcach kolejowych w Berlinie i Breslau (Wrocławiu) wykonane przez oddział „Zagra-Lin” w pierwszej połowie 1943 r. Mimo kilku publikacji na ten temat, wiele kwestii wciąż czeka na wyjaśnienie.

„Zagra-Lin” powstał w grudniu 1942 r. w ramach Organizacji Specjalnych Akcji Bojowych kryptonim „Osa” – „Kosa 30”, stanowiącej oddział do zadań specjalnych Dowódcy AK, a następnie Kedywu Komendy Głównej. Przeznaczeniem nowej jednostki, dowodzonej przez por. Bernarda Drzyzgę ps. „Bogusław-Jarosław”, była dywersja na terenach III Rzeszy oraz polskich ziemiach wcielonych do Niemiec. W jednym z meldunków okresowych Dowódcy AK do Sztabu Naczelnego Wodza czytamy:

Praca organizacyjna w początkowym stadium. Uruchomiono komórkę legalizacyjną dla potrzeb Komendy Okręgu Berlin i KG, komórkę łączności ze skupiskami robotniczymi i komórkę terrorystyczną, kierowaną bezpośrednio przez Kedyw KG.

AK uderza pod nosem Hitlera

Oddział szybko przeszedł z fazy organizacyjnej do działania. Duża tutaj zasługa zastępcy Drzyzgi, Józefa Lewandowskiego „Jura”, który wciągnął do pracy kilka osób z Bydgoszczy i Kalisza. Znalazł się wśród nich m.in. jego brat Jan ps. „Jan” oraz kuzyn Wojciech Lewandowski ps. „Wojciech”, który objął dowództwo sekcji bydgoskiej. Pierwsze działania polegały na odwetowych akcjach bombowych w niemieckich miastach.

Bernard Drzyzga ps. „Bogusław-Jarosław”.

fot.domena publiczna Bernard Drzyzga ps. „Bogusław-Jarosław”.

Do inauguracyjnego uderzenia doszło 13 lutego 1943 r. na S-Bahnhof Friedrichstrasse w Berlinie. Miejsce zostało wybrane nieprzypadkowo. Stacja była jedną z najbardziej ruchliwych w niemieckiej stolicy, a największą grupę pasażerów stanowili funkcjonariusze gestapo, SS oraz innych formacji policyjnych i wojskowych.

Akcję przeprowadził „Jur” oraz trzej jego podkomendni z Bydgoszczy: „Jan”, Janusz Łuczkowski „Mały” oraz Leon Hartwig „Leon”. Bomba została specjalnie spreparowana w celu wzmocnienia siły rażenia. Straty niemieckie są trudne do ustalenia. Drzyzga w swej książce poświęconej oddziałowi w jednym miejscu wskazywał, że zginęło 36 osób, a 78 odniosło rany. W innym fragmencie podał liczbę 4 zabitych oraz 60 rannych.

Czy wiesz, że ...

...odpowiedzialność za najkrwawszy zamach izraelskich grup politycznych wzięła organizacja, której przewodził późniejszy premier Izraela, Menachem Begin? W wybuchu bomby, podłożonej pod hotelem King David, zginęło 91 osób.

...Ludwik Kalkstein, działacz polskiego Podziemia i współpracownik „Grota” Roweckiego, okazał się podwójnym agentem? Po tym, jak Armia Krajowa wydała na niego wyrok śmierci, wstąpił do SS i… wziął udział w Powstaniu Warszawskim po stronie okupantów.

...w armii Adolfa Hitlera służyć mogło nawet 500 tysięcy Polaków – czyli więcej niż w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie i w armii polskiej w ZSRR? Najwięcej z nich wcielono ze Śląska i z Pomorza.

...Heinrich Himmler po zakończeniu wojny sam się „odnalazł”? Oddał w ręce aliantów 23 maja 1945 roku. Przybył do Obozu Przesłuchań Cywili nieopodal Lüneburga. Przedstawił się i podpisał, by udowodnić swoją tożsamość.

Komentarze (7)

    • BM Odpowiedz

      Z tą różnicą, że akcje Polaków były wymierzone w cele wojskowe i były odpowiedzią na represje jakie niemieccy okupanci stosowali wobec Polaków, czyli masowe aresztowania, tortury, rozstrzelania i wywózki do obozów. Nie można nazwać tego terroryzmem.

    • Charlie Odpowiedz

      skoro tak uważasz to jak nazwiesz naloty dywanowe RAF i US Forces na Hamburg, Drezno i inne miasta a niemieckiej Luftwaffe na Londyn, Coventry czy Stalingrad ?

  1. Jarema Odpowiedz

    To była dobra inicjatywa tylko szkoda że tak głupio cała organizacja zakończyła swoją karierę. Niestety ale winna tu była polska brawura i skłonność do głośnego świętowania nawet w warunkach ekstremalnych. Zresztą zarówno sam zamach bombowy jak i feralne wesele zostało pokazane w ,,czasie honoru”- w odwrotnej kolejności. Odnośnie samych zamachów to nie nazywałbym tego terroryzmem bo gdyby miał być to ślepy, dziki odwet to taki zamach przeprowadzono by w szpitalu, szkole albo innym miejscu gdzie zginęliby ludzie całkowicie niezwiązani z wojskiem lub aparatem represji.Skutecznym, niewspomnianym tu zamachem był zamach na restaurację ,,nur fur deutsche” w Rydze w VII 1943 gdzie zginęło ok. 100 policjantów i ssmanów. Bezmiar brutalnej, ludobójczej polityki w Polsce musiał wywołać odwet a fakt że starano się żeby ginęli niemieccy mundurowi raczej dobrze świadczy o humanitaryżmie KG AK. Oczywiście ginęli przypadkowi cywile ale nie było to celem samym w sobie. Zresztą w Polsce nigdy nie powstał polski odpowiednik ,,nemezis”- ormiańskiej organizacji biorącej odwet na Turkach za rzeż Ormian i żaden Heinz Reinefarth czy inny ,,teufel” nie został po wojnie zasztyletowany w swoim mieszkaniu przez byłego powstańca.

  2. Panzerfaustklein Odpowiedz

    Truppenubungsplatz to plac do ćwiczeń na poligonie Heidelager a nie obóz koncentracyjny……warto sprawdzić zanim się doda podpis do zdjęcia żeby bzdur nie pisać.

    • Nasz publicysta |Anna Dziadzio Odpowiedz

      Szanowny Panie, dziękujemy za zwrócenie uwagi. Kilka jednak kwestii wymaga tu wyjaśnienia. Rzeczywiście SS-Gutsbezirk Truppenübungsplatz Heidelager był to poligon, a właściwie dawna jednostka administracyjna utworzona przez Niemców na terenie Polski. Siedzibą obszaru był Pustków i tu właśnie znajdował się obóz koncentracyjny o nazwie SS-Truppenübungsplatz Heidelager Pustków (i tego rzeczywiście zabrakło w podpisie fotografii). Ten z kolei znajdował się w obrębie poligonu SS-Truppenübungsplatz Dębica. Zatem Pana uwaga jest jak najbardziej słuszna, ale trzeba brać tu pod uwagę niuanse nazewnicze. W podpisie fotografii nie znalazło się samo „Truppenübungsplatz” – osoby na fotografii nie przebywają bowiem na placu do ćwiczeń, ale na terenie obozu, jak zostało wyjaśnione. Informacja została uzupełniona.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.