Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Przemilczany sekret upadku ZSRR. Czy wszystkiemu była winna plaga pijaństwa?

Wypadki spowodowane przez nietrzeźwych robotników były codziennością w radzieckim przemyśle (na ilustracji radziecki antyalkoholowy plakat propagandowy).

Wypadki spowodowane przez nietrzeźwych robotników były codziennością w radzieckim przemyśle (na ilustracji radziecki antyalkoholowy plakat propagandowy).

Przekonywano Was zapewne, że Związek Radziecki upadł przez Ronalda Reagana i jego „Gwiezdne wojny”, pierestrojkę albo spadek cen ropy. Tymczasem prawda jest inna. Rozkład sowieckiego molocha nastąpił z powodu… wódki.

W 1985 roku stanowisko sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego objął pięćdziesięcioczteroletni Michaił Gorbaczow. W sowieckich realiach, kiedy państwo zarządzane było przez sędziwych, wiecznie podpitych dziadziusiów, tak „młody” przywódca kojarzył się ze zmianą. Od Gorbaczowa oczekiwano odważnych reform.

Wyobraźmy sobie sekretarza partii siedzącego przy biurku i analizującego setki stron długo ukrywanych statystyk. Musiał mieć nietęgą minę, bo dane, z którymi się zapoznał, były wręcz szokujące.

Społeczeństwo nad przepaścią

W 1985 roku sprzedaż alkoholu stanowiła 1/4 handlu detalicznego w całym Związku Radzieckim. Jego roczne spożycie wynosiło 14,9 litra czystego spirytusu na mieszkańca. Według standardów WHO już osiem litrów na osobę stanowi zagrożenie dla ogólnego zdrowia społeczeństwa, człowiek sowiecki bił więc pod tym względem wszelkie możliwe rekordy.

Nic dziwnego, że średnia długość życia mężczyzn wynosiła w ZSRR sześćdziesiąt cztery lata – jakieś dziesięć lat mniej niż w krajach zachodnich. Na tysiąc urodzonych dzieci, umierało aż dwadzieścia sześć. W samym 1985 roku z powodu zatrucia alkoholem zmarło około 20 tysięcy obywateli.

Śniadanie wielu radzieckich robotników wyglądało podobnie… (fot. К.Артём.1, CC BY-SA 4.0).

Śniadanie wielu radzieckich robotników wyglądało podobnie… (fot. К.Артём.1, CC BY-SA 4.0).

Do tego dochodzą setki tysięcy wypadków, chorób czy urazów spowodowanych przez nadmierne spożywanie napojów wyskokowych. Ponad 25 procent robotników regularnie pracowało w stanie nietrzeźwym.

Nie tylko mężczyźni nadużywali alkoholu. Regularnie i całkiem tęgo piło prawie 90% kobiet. To powodowało kolejne patologie, takie jak częsta bezpłodność, powszechność aborcji, rozwiązłość seksualna. 84% sowieckich dzieci upijało się jeszcze przed szesnastym rokiem życia. Alkohol był główną przyczyną 80% rozwodów, 80% zgonów w wypadkach drogowych, 74% zabójstw, 72% gwałtów.

Czy wiesz, że ...

...najsłynniejszy diament świata, Koh-i-noor, wcale nie spodobał się Brytyjczykom, gdy zobaczyli go po raz pierwszy na wystawie w 1851 roku? Zanim uzyskał nowy szlif, dziennikarze pisali, że „jest w tym kamieniu coś odpychającego, bo im bardziej się go podświetla, tym mniej jest skłonny do pokazywania swojej wspaniałości”. 

...żona ostatniego szacha Persji Alego Rezy Pahlawiego, Farah, zapisała w swoim pamiętniku, że przyczyną samobójczych śmierci dwójki spośród jej dzieci były dziecięce przeżycia, których ciężaru nie potrafili się pozbyć? Nie wykluczała też jednak… rzuconej przez islamistów klątwy.

... żona rządzącego Rwandą dyktatora Juvénala Habyarimana, choć próbowała wszystkim wmówić, że jest kurą domową, w rzeczywistości rządziła krajem. Była u steru władzy także wtedy, gdy rozpoczęło się ludobójstwo. Nie miała zamiru go powstrzymywać.

...Aleksander Kwaśniewski, zwiedzając destylarnię w Erewaniu, dał się namówić na wystąpienie w roli... odważnika. A że wyglądał akurat wyjątkowo dobrze, okazało się, że zanim udało się go zrównoważyć, na szali trzeba było położyć dobre sześć kartonów dwudziestoletniego koniaku.

Komentarze (5)

  1. widz Odpowiedz

    Na plakacie, ostrzegającym rodziców, jest napis: ,,Ani kropli!”, a nie ,,Nie nalewaj!” Proszę o staranniejsze tłumaczenia lub ich zaniechanie w takich przypadkach.

    • Nasz publicysta |Anna Dziadzio Odpowiedz

      Drogi komentatorze, dziękujemy za tak merytoryczny wpis. Ale na przyszłość – nazywanie innych po prostu idiotami nie wystawia chyba najlepszego świadectwa osobie, która zostawia takie komentarze. Doceniamy jednak definicję po czym takiego osobnika rozpoznać, chociaż jak widać skutek i przyczyna to pojęcia względne. Pozdrawiamy.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.