Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Kiedy dokładnie zaczął się Holokaust?

Pierwszy wielki pogrom na Żydach miał miejsce na ziemiach okupowanej Polski. Korzenie zbrodniczego zamysłu Niemców sięgają jednak czasów, gdy Hitler był zaledwie nastolatkiem.

Niemcy rygorystycznie odseparowali ludzi rzekomo lepszych rasowo od gorszych. Wprowadzono kary za kontakty intymne z przedstawicielami tej drugiej grupy (Rassenschande – zhańbienie rasy). Potomstwo z takich związków pogardliwie nazywano „mieszańcami” (Mischlinge). Przeciwko niektórym spośród dyskryminowanych wydano „rozkaz eksterminacji” (Vernichtungsbefehl), wykonany z przerażającą skutecznością.

Zdawać by się mogło, że powyższy akapit odnosi się do rzeczywistości drugiej wojny światowej w Europie Środkowej, w tym w Polsce. A jednak nie. Wydarzenia te nastąpiły jeszcze przed pierwszą wojną światową w dalekiej Namibii, w owym czasie kolonii znanej jako Niemiecka Afryka Południowo-Zachodna. Prześladowaniom i eksterminacji poddano tubylczą ludność, przede wszystkim plemion Herero oraz Nama.

Członkowie plemienia Herero skuci łańcuchami (zdj. domena publiczna).

Członkowie plemienia Herero skuci łańcuchami (zdj. domena publiczna).

Dokonane wówczas ludobójstwo nieprzypadkowo przypomina tak bardzo holokaust. Jak pisze Timothy Snyder w książce „Czarna ziemia. Holokaust jako ostrzeżenie”:

Zabijanie „czarnych” oznaczało [dla Hitlera] niesienie „sprawiedliwości Pana”, gdyż świat należał do „najsilniejszych”. Podobnie jak większość Europejczyków, Hitler odznaczał się rasizmem wobec Afrykanów. (…) Dla niego „Afryką” był cały świat, a wszystkich ludzi, w tym Europejczyków, postrzegał głównie w kategoriach rasowych.

Artykuł został oparty między innymi na książce Timothy’ego Snydera pt. „Czarna ziemia. Holokaust jako ostrzeżenie” (Znak Horyzont 2015).

Artykuł został oparty między innymi na książce Timothy’ego Snydera pt. „Czarna ziemia. Holokaust jako ostrzeżenie” (Znak Horyzont 2015).

„Murzyńscy” pomocnicy

To właśnie te doświadczenia dostarczyły wielu pojęć i sposobów działania wykorzystywanych następnie przez nazistów na podbitym terytorium. Niemcy sytuowali siebie w roli silniejszych, kolonizatorów ujarzmiających słowiańskie masy uznane za nie w pełni ludzkie.

Wobec Żydów, kontrolujących rzekomo cały świat, występowali jednak jako ci słabsi. Chcieli się wyzwolić spod tego panowania poprzez eksterminację swoich „ciemiężycieli”.

Bardzo wymownego potwierdzenia tego schematu myślowego dostarczył Jürgen Stroop, odpowiedzialny za stłumienie powstania w getcie warszawskim. Swoich litewskich oraz łotewskich wspólników w tej zbrodni nazywał pogardliwie mianem „Askarysów”, czyli afrykańskich najmitów pracujących dla białych kolonizatorów.

Wymordowanie milionów europejskich Żydów również miało odbyć się z wykorzystaniem takich pomocników. To wschodni „podludzie” mieli wykonać „brudną robotę”, a więc ostateczne rozwiązanie miało dokonać się przez podjudzanie mieszkańców podbitych terenów do własnoręcznego zabijania Żydów.

Jürgen Stroop (pośrodku, w czapce polowej) w płonącym getcie warszawskim (1943). Swoich pomagierów z krajów bałtyckich nazywał pogardliwie „Askarysami”. (zdj. domena publiczna).

Jürgen Stroop (pośrodku, w czapce polowej) w płonącym getcie warszawskim (1943). Swoich pomagierów z krajów bałtyckich nazywał pogardliwie „Askarysami”. (zdj. domena publiczna).

Ten pomysł okazał się – z punktu widzenia sprawców – nie dość skuteczny. Jednostronna spirala przemocy i mordu miała nakręcać się sama, jeden pogrom miał wywołać kolejny, jak uderzające o siebie kostki domina. Tak się jednak nie stało.

Białostocki wzorzec

Miejscem pierwszego pogromu, który miał pociągnąć za sobą następne, był Białystok. 27 czerwca 1941 roku wkroczył tam 329. batalion niemieckiej policji porządkowej z misją dokonania rzezi. Jak opisuje Timothy Snyder:

Żydom nakazano – przy akompaniamencie sowieckiej muzyki – oczyścić Białystok z posągów Lenina i Stalina. Niemieccy policjanci (…) zatrzymali pewną liczbę kobiet i dzieci oraz ponad tysiąc mężczyzn. Niektórzy Niemcy gwałcili Żydówki. Tymczasem inni niemieccy policjanci szczelnie okrążyli kwartał otaczający synagogę i ustawili przed nią karabin maszynowy. Następnie Niemcy wepchnęli Żydów do synagogi, oblali ją benzyną i podpalili. Przez około pół godziny krzyki przerywał terkot broni maszynowej.

Wymowa tej sceny jest jasna: cała wina za komunizm miała symbolicznie spocząć na Żydach, za co należała się najwyższa kara. Mienie pozostawione przez ofiary zostałoby rozdzielone między morderców jako swoista rekompensata za wcześniejsze cierpienia i zachęta do dalszej krwawej łaźni.

Oferta dla podludzi

Snyder zauważa, że warunkiem spełnienia ludobójczych zamiarów było spotkanie się eksterminacyjnej polityki najeźdźcy z konkretnymi oczekiwaniami miejscowej ludności, gotowej wybić swoich żydowskich sąsiadów.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Czy wiesz, że ...

...kiedy Armia Andersa przebywała w Palestynie, dezercje żołnierzy pochodzenia żydowskiego odbywały się… za wiedzą i aprobatą polskiego dowództwa? Zdarzały się nawet takie przypadki, że przyszły „dezerter” przed ucieczką przechodził dodatkowe przeszkolenie dywersyjno-sabotażowe.

...jedyna polska cichociemna generał Elżbieta Zawacka będąc dzieckiem nie umiała powiedzieć ani słowa po polsku? Było to bezpośrednim tego, że mieszkała na ziemiach zaboru pruskiego, gdzie jej rodzinę poddawano germanizacji.

...dla Ludwiki Zachariasiewicz, wtyczki AK w strukturach NKWD, punktem kontaktowym z polskimi konspiratorami był… gabinet kosmetyczny na Pradze? W ten sposób młoda kobieta kreowała się jako atrakcyjna, próżna trzpiotka, dla której najważniejszy jest piękny wygląd.

...pośród polskich oficerów zamordowanych w Katyniu była jedna kobieta? Janina Lewandowska zginęła chociaż nie miała stopnia oficerskiego.

Komentarze (24)

  1. Anonim Odpowiedz

    Dwa lata radzieckiej okupacji terenów wschodniej RP (1939-1941) to były dwa lata rabunków, mordów, gwałtów i wywózek.
    Jeśli żydzi chowali księży i patriotów przed komunistami, to ludność polska odwdzięczała się chowaniem żydów przed Niemcami.
    Jeśli zaś żydzi za komunistycznej okupacji zachowywali się jak świnie, to cóż, pretensje o to że za Niemców im nikt nie pomagał powinni mieć do siebie.
    Czy timothy snyder o tym napisał, czy jak zwykle zapomniał?

    • Anonim Odpowiedz

      To dokładnie tak było
      Zydzi wydawali księży i patriotów dla komunistów , a ludność polska odwdzięczała się chowaniem żydów przed Niemcami.

      • Janek Odpowiedz

        I w zamian za to dzielni Polacy (przede wszystkim ze wsi) pomagali Niemcom Zydow mordowac przeksztalcajac wojne polsko-niemiecka na wojne polsko-zydowska, bo Polacy zabili zdecydowanie mniej Niemcow niz zamordowali Zydow. Mordercow trzeba ukarac, chocby po wielu latach.

    • Janek Odpowiedz

      Nawet gdyby Zydzi zachowywali sie niegodnie, to taki fakt nie usprawiedliwia mordow na Zydach, gwaltow na Zydowkach i przywlaszczanie oraz kradziezy mienia zydowskiego.
      „Sprawiedliwi…” byli i sa do dzis napietnowani przez polskich sasiadow, a sadzac po komentarzach, antysemityzm dobrze sie trzyma u nas, pomimo odezw Papiezy (takze polskiego) i naszego Episkopatu potepiajacego antysemityzm i antysyjonizm.

      • Yakuza Odpowiedz

        Natomiast większość funkcjonariuszy NKWD mordujących Polaków w latach 37-38 na teraneach Związku Radzieckiego było pochodzenia żydowskiego. Wg. szacunków ok 200 tysięcy ofiar. Po wstąpieniu Armi czerwonej w 39 ludność żydowska wydawała w ich ręce patryjotów polskich (moja babcia nawet to jeszcze pamięta). Katyń rękoma głównie oficerów pochodzenia żydowskiego. Dlaczego ich wybierał Stalin? Bo nienawidzili polaków i w końcu trzeba to zrozumieć. Jak mówić o antysemityźmie wśród Polaków to trzeba móić jednocześnie o antypoloniźmie wśród Żydów.

        • Wiesław z Białostoczcyzny

          A moja babcia opowiadała jak po wkroczeniu w ’39 ruskich, to katolicy polscy zaczęli masowo zapisywać się do partii licząc na profity. W Katyniu 20% polskich oficerów stanowili ludzie pochodzenia żydowskiego. Najwięcej UB-eków było katolikami, a ONR właził w dupę ubecji przy każdej możliwej okazji, taki np. Piasecki. Katolicy po prostu wykorzystali holokaust aby się wzbogacić. We wsi babci, ludzie którzy przechowywali żydów przejęli ich majątki. Po wojnie już nie chcieli powiedzieć co zrobili z przetrzymywanymi. Aby chronić swoje dupska jako pierwsi wstąpili do partii i stanowili (także i ich dzieci aż do roku ’80) lokalną elitę, o ile człowieka latającego z siekierą po wsi można nazwać ‚elytą’.

  2. razem Odpowiedz

    Skladam najwyzszy hold i uznanie narodowi zydowskiemu, z ktorego wspanialych szeregow narodzili sie m. in. Bog-Jezus i najwiekszy ludzki geniusz – A. Einstein.
    Od tysiacleci najbardziej przesladowani i najbardziej podziwiani. Ta straszna (nie)ludzka zawisc zrodzila i dalej owocuje najpodlejszymi ludzkimi postepkami, pomimo znacznych rzesz ludzi dobrej woli, ktorzy kiedys musza przezwyciezyc ta tragedie, ” …i mocno wierze w to, ze ten swiat…”

      • razem Odpowiedz

        Nie przekonales mnie i podtrzymuje swoje zdanie na ten temat. Mam nadzieje, ze nie jestes antysemita, wiec dodaje, ze Zydzi wioda prym takze w nagrodach Nobla, a w niektorych dziedzinach tej nagrody, az 40% noblistow to Zydzi.

    • Janusz Odpowiedz

      Żydzi, wypędzani przez narody europejskie i nie tylko, czy bez powodu ? Nasuwa się pytanie o żródła antysemityzmu, odpowiedż jest prosta, żródłem tego zjawiska są sami Żydzi.

      • razem Odpowiedz

        Zydzi to narod, ktory dal swiatu m. in. Boga, najpiekniejsze i najwazniejsze zasady moralnosci, ze wspomne zasade, „Kochaj blizniego swego..”, cotygodniowy dzien wypoczynku – w oryginale (Biblia) jest to sobota – setki Nagrod Nobla, wspanialych muzykow, pisarzy,poetow i wiele innych dobr dla ludzi…mozna wiec zrozumiec zazdrosc, trudniej zrozumiec zawisc, a ja nie moge pojac najgorszych, podlych, czasami morderczych zachowan. Papieskie poparcie dla Zydow i potepienie antysemityzmu jakos nie znajduje posluchu u wiernych. Raz jeszcze zycze temu wspanialemu narodowi duzo lepszego szczescia.

        • Leszek Wieruszewski

          Ten „wspaniały” naród żydowski odpowiada za mord na Jezusie, więc chyba nie jest taki wspaniały skoro zamordował Boga, którego wyczekiwał od wieków. Idąc ścieżką logicznego rozumowania, trudno uwierzyć, że cały świat jest podły a tylko jedynie Żydzi są wspaniali. Z kart Talmudu można wyczytać, jaki stosunek mają Żydzi do innych nacji (dokładnie taki sam, jak naziści do Żydów). W pierwszej kolejności to Żydzi muszą się nawrócić i uznać Jezusa za Mesjasza co sprawi, że będą promieniować miłością do innych narodów co wróci do nich z wielką mocą !!!!!!!!!!!

        • Anonim

          „Kochaj bliźniego swego” to nie żydzi bo to jest w nowym testamencie którego żydzi z oczywistych powodów nie uznają

    • Rola Odpowiedz

      Zapomniales (?) o innych geniuszach tej rasy: Marks, Engels, Jezow, Szechter, Berman vel Borowski, Mincel, Rozanski…..

  3. Anonim Odpowiedz

    Po 17 września 1939r na terenach wschodnich Żydzi masowo donosili do ruskich na Polaków-zazwyczaj wymyślone historyjki-dostarczając listy. W ten sposób wysiedlały się całe miejscowości, bo Polacy byli aresztowani i wywożeni na wschód wgłąb Rosji i tam przeważnie ginęli.Żydzi przejmowali schedę po tych Polakach. Wojna Niemców z Rosją dopiero przerwała ten koszmar.Wczujcie się w pozycję tych Polaków, co ich rodziny zostały w taki sposób potraktowane i jaki mógł być ich stosunek do Żydów.

    • razem Odpowiedz

      Ludzka podlosc trzeba karac bez wzgledu na cokolwiek. Nie wszyscy Zydzi to anioly i nie wszyscy Polacy to diably.
      Obawiam sie jednak, ze polskich aniolow (np. Sprawiedliwych Wsrod Narodow Swiata) bylo bardzo malo, (bo np.1% od ponad 30 milionow jest kilkadziesiat tysiecy, „Sprawiedliwych…” natomiast zanotowano do dzis ok. 6,5 tys.).
      Zydzi (tez ludzie), zakladajac,ze to prawda co piszesz, mscili sie jak mogli (to godne potepienia), mysle,ze za „dobrosasiedzkie stosunki ” (czesto mordercze). W zaleznosci od zrodla, Polacy wymordowali od kilkudziesieciu tysiecy Zydow do kilkuset tysiecy. Problem w proporcjach.

  4. Jerzy Kaltenberg Odpowiedz

    Smieszne te proby tlumaczenia mordowania, rabunku czy szantazow zydow przez polakow tzw. przeslankami historycznymi, ideologicznymi czy ‚zemsta’ za kolaboracje z nkwd. Pogrom Kielecki czy oblezenie synagogi na Kazimierzu byly motywowane przez swiadkow czystym zabobonem, tj. rzekomymi porwaniami dzieci ‚na mace’ . Przywlaszczanie sobie mienia ‚pozydowskiego’ to zwykla grabiez, zas szmalcownictwo – praktykowane powszechnie, nie zas przez samych kryminalistyow – bylo na tyle uciazliwe za AK wydawalo wyroki smierci i zabijalo takich ludzi. Nie z zadnej milosci do zydow, notabene, ale z tych samych pobudek co francuzkie podziemie zabijalo kolaborantow. – bowiem jako kolaboranci stanowili zagrozenie dla panstwa polskiego.

    Idiotyzm pokutuje tu od sredniowiecza, a uzasadnianie go ‚sofizmatami’ rewanzu to w nalepszym wypadku po prostu brak wiedzy o wlasnym spoleczenstwie i tradycjach, czyli ignorancja, nie wspominajac innych mozliwosci.

    Ciekawe jest porownanie powszechnej apologetyki tych czynow z np. ocena motywacji ukrainskich rzezi polakow na wolyniu. Ciekaw jestem czy sz. p. komentatorzy tez beda usprawiedliwiac mordy na dzieciach i kobietach przeslankami ideologicznymi? Czy Polacy mordowani na wschodzie gineli calymi rodzinami z rak ukraincow bo ‚zasluzyli sobie’ na to ? A jak na to zapatruja sie obroncy ukrainskiej pamieci narodowej?

    Wstyd mi za was.

    Jerzy Kaltenberg. – Zyd i Polak

    • Nasz publicysta | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Szanowny Panie Jerzy, bardzo dziękujemy za ten wpis. To naprawdę zatrważające, że gdy piszemy o zbrodniach Polaków na Żydach posypują się od razu komentarze usprawiedliwiające te morderstwa. Gdy jest odwrotnie – wszyscy szkalują i wyzywają odpowiedzialnych za zbrodnie. Mimo tego wszystkiego co się wydarzyło jest w nas tyle samo, jak i więcej nietolerancji i zawiści. Pozdrawiamy.

      • Jerzy Kaltenberg Odpowiedz

        To smutny fakt, Szanowna Pani Anno, a dzisiejsze trendy polityczne i nawrót populistycznego autorytaryzmu ( smieszne że na zachodzie tzw. kręgi opiniotwòrcze wolą mowic o „natywizmie” jak gdyby słowa „faszyzm” już nie bylo) zle rokują na uczciwą ocenę przeszłości.

        • Nasz publicysta | Anna Dziadzio

          Szanowny Panie Jerzy, i jakże trudno się z tym pogodzić… Pozdrawiam serdecznie.

  5. Leszek Odpowiedz

    Zauważyłem kolejny wpis o licznej reprezentacji Żydów wśród „noblistów”.Tymczasem, gdy oddzielimy od tej grupy laureatów Nagrody Banku Szwecji /im.A.Nobla/ dla ekonomistów, to będzie nieco inaczej.Przypominam,że A.Nobel ustanowił nagrodę WYŁĄCZNIE dla lekarzy,fizyków,chemików,literatów i działaczy na rzecz pokoju.W latach sześćdziesiątych Bank Szwecji ustanowił fałszywkę, którą z niezrozumiałych powodów wręcza się razem z prawdziwymi nagrodami.Tak w praktyce sprawdza się teza, że kłamstwo powtarzane wielokrotnie staje się prawdą.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.