Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Co można było kupić na kartki w okupowanej Polsce?

Chleb o konsystencji betonu

Chleb o konsystencji betonu.

Chleb o konsystencji betonu. Pseudomarmolada z buraków krojona nożem. I jeden cukierek na rok. Poznaj asortyment sklepów działających na łasce hitlerowców.

W Krakowie Niemcy uruchomili system kartkowy 13 listopada 1939 roku. W Warszawie – dopiero 15 grudnia. Reglamentacja żywności miała w założeniu zapewnić każdemu Polakowi przynajmniej minimalne, konieczne do przeżycia, racje.

O ile sama idea była słuszna – ba, można by wręcz stwierdzić, że naziści popisali się humanitaryzmem! – to jej realizacja zakrawała na ponury żart.

Chleba naszego kartkowego

Podstawowym produktem sprzedawanym na kartki był chleb, którego dzienna racja wynosiła, po początkowych zawirowaniach, od 150 do 300 gramów na osobę.

Ze względu na używane do jego produkcji składniki chleb kartkowy był znacznie cięższy od pieczywa, jakie spożywamy na co dzień w XXI wieku. Gliniasty, czarny, gorzki, kruszący się. Każdego z tych przymiotników używano do opisania okupacyjnego „razowiaka”, ale nie potrafią one oddać walorów smakowych i zdrowotnych tego chleba.

Wydawanie żywności w latach okupacji

Wydawanie żywności w latach okupacji

Maria Kwiatkowska z okolic Bielska, która w czasie okupacji była nastolatką, wspominała, że określano go dość specyficznym mianem.

W nowym mieszkaniu chleba się nie piekło. Dostawaliśmy kartki na chleb […]. Chleb nazywano „dźwiękowiec”, gdyż był czarny i kwaśny i powodował wzdęcia.

Określenie to musiało być popularne, gdyż przewija się w przeróżnych wojennych pamiętnikach. Literat i członek Armii Krajowej Aleksander Maliszewski po ponad dwudziestu latach wciąż pamiętał, że:

Czy wiesz, że ...

...na początku lat sześćdziesiątych na izraelskich dworcach i w kioskachpojawiły się „Stalagi”, czyli tanie powieści pornograficzne osadzone w realiach III Rzeszy? Promowano je jako… autentyczne wspomnienia byłych anglosaskich więźniów obozów jenieckich.

...Amerykanie znaleźli i pojmali Hansa Franka 4 maja 1945 roku? Jak wspominał jego syn, Niklas: „Wiedział, że wkrótce go aresztują. Wcześniej tego dnia dał matce gruby zwitek pieniędzy. Nie było żadnego pocałunku (...). Wyglądało to jak płacenie dziwce”.

...jedną z przyczyn zbrodni katyńskiej mogło być przeludnienie w więzieniach? Według rosyjskiego historyka, prof. Iwanowa, NKWD nie radziło sobie z tak ogromną liczbą polskich jeńców, dlatego konieczna była ich likwidacja.

... żona rządzącego Rwandą dyktatora Juvénala Habyarimana, choć próbowała wszystkim wmówić, że jest kurą domową, w rzeczywistości rządziła krajem. Była u steru władzy także wtedy, gdy rozpoczęło się ludobójstwo. Nie miała zamiru go powstrzymywać.

Komentarze (12)

  1. Wół Odpowiedz

    Błagam, nie piszcie „naziści’, „faszyści”, „hitlerowcy”. Niemcy, po prostu Niemcy. Owszem, zdaję sobie sprawę, że nie każdy nazista to Niemiec i nie każdy Niemiec to nazista, ale nie bójmy się pisać o naszych oprawcach wprost, że to Niemcy.

  2. Nasz publicysta |Redakcja Odpowiedz

    Wybrane komentarze do artykułu z naszego facebookowego profilu…
    https://www.facebook.com/ciekawostkihistoryczne/posts/1146312602064064

    Dorota L.:
    Do tego należy jeszcze dodać, że nielegalny ubój był karany śmiercią. Równie niebezpieczne było szmuglowanie mięsa tzw. ,,rąbanki” do miasta, z tym, że tu Niemcy częściej po prostu, głównie w pociagach,konfiskowali taki towar dla siebie, niż wykonaywali grożącą za to karę.Ceny tych jadalnych, nielegalnych produktów były też w związku z tym niezmiernie wysokie. Ba, za posiadanie żaren także groziła kara śmierci. Niemcy stworzyli system bardzo pod tym względem szczelny, by uniemożliwić wyprodukowanie i dystrybucję nawet małej ilości kalorycznej i jadalnej żywności. Moja mama ma wspomnienie, jak jako kilkuletnia dziewczynka niosła za pazuchą pod płaszczykiem połeć słoniny, a naprzeciwko szedł patrol niemiecki. Skręciła za domy. To było zimą w małym misteczkui. Przez długie godziny przekopywała się przez zaspy, bo bała nie wrócić na główną drogę. Rodzice zdołali znaleźć ją na czas, bo by zamarzła.Już kilkuletnie dziecko wiedziało, że połeć słoniny, odkryty przez Niemców, mógł byc wyrokiem śmierci dla wielu osób.

    Pavel K.:
    A moja Babcia robi wielkie oczy, bo na Śląsku były zupełnie inne realia.

    …oraz z profilu „Rocznica historyczna na każdy dzień”
    https://www.facebook.com/RocznicaNaKazdyDzien/posts/1008582005839380

    Grzegorz W.:

    Bardzo rzeczowy artykuł, jak wszyszkie

  3. krab Odpowiedz

    „Urodzona w 1935 roku, Hanna….”
    geniusz ? ma w glowie pelne cytaty wypowiedzi z wieku 4 lat ?
    Prosze nie robcie tego, jesli macie utrzymac powazny status – bo nawet gdyby byla to prawda, to raczej z tych co poddaje sie pod negatywne rozwazanie

  4. winston Odpowiedz

    Nalezy pisac prawde, a to ze tylko od roku 2004 ucieklo z glodu z Polski okolo 7 mln Polakow, krorzy regularnie utrzymywali przy zyciu drugie tyle swoich rodzin w Polsce. Polacy niczym sepy zanosili od tego toku miliardy Euro, i nie tylko, utrzymujac przy zyciu miliony Polakow w Polsce, i tak jest do tej pory.Polska Polakom nie gwarantuje nic, karmiac ich bogoojczyzniana partiotyczna gnilizna.Gdyby kraje zachodnie nie otwarly granic dla Polakow pro roku 2004 i roku pracy, z pewnoscia padloby z glodu w Polsce wiele wiecej ludzi niz w II wojnie swiatwej, i to w sposob typowo polski powolnego dogorywania i wegetacji.Niemcy Nazistowskie we wszystkich krajach okupowanych prwadzily reglamentacje nie tylko zywnosci.Obecne Niemcy to kraj nie majacy nic wspolnego z Niemcymi Nazistowskimi, choc od 70 lat placa oni za winy czasow nazizmu w swojej historii.Zatem ne mozna porownywac obecnego bestialstwa kolejnych polskich wladz, podrzucajacych miliony wyglodzonych Polakow krajom zachodnim, i nie tylko Niemcom, ktore wcale nie maja obwiazku takim masom motlochu z Europy wschodniej zabezpieczac wszelkch warunkow bytowych, bo jest to obowiazkiem wladz polskich, ktore niestety jedynie betialstwo zaserwowaly swoim obywatelom,ktore smialo porownac mozna z holokaustem. Datego tez Polacy ktorzy wyjechali z Polski , z brzydzeniem odrzucaja mozliwosc powrotu do Polski,co jest zrozumale.

  5. tzp Odpowiedz

    Co znamienne, na ulicach miast trudno było dostrzec Polaków, którzy byliby grubi.

    Są choroby, wady genetyczne i nie tylko. Pani „autorka” to normalnie jest taka chuda i widzę że ma prof. genetyki, prof. dietetyki i ukończyła AWF….

  6. xxxxxx Odpowiedz

    „Z zawiścią o byciu Aryjczykiem”? Przecież nawet wg terminologii niemieckiej Polacy byli Aryjczykami. Czy Autorce Aryjczyk z Nordykiem się nie pomieszał?

  7. Symołonka z Windy Odpowiedz

    To co Frycki narabowali w czasie okupacji w Polsce i innych krajach Europy pozwoliło im na zdominowanie gospodarcze Europy. Trwa to do dnia dzisiejszego i tzw. MittelEuropa dla Szkopów się rozwija, bo wyeliminowali konkurencyjne gałęzie przemysłu w Polsce, żeby mieć tanią siłę roboczą.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.