Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Republika Łokocka. Zapomniany kolaborant Trzeciej Rzeszy

Czas obalić bolszewizm!Zapewne słyszeliście o kolaborującej z Niemcami Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej generała Andrieja Własowa. Ale czy wiedzieliście, że na okupowanych terenach ZSRR powstało całe państwo kierowane przez… rosyjską partię nazistowską?

Łokoć to niewielka miejscowość, która przed atakiem III Rzeszy na ZSRR leżała w obwodzie orłowskim (obecnie w briańskim). Na pierwszy rzut oka nie wyróżniała się niczym szczególnym. No może poza jednym szczegółem: to w tych okolicach osiedlano wypuszczanych z łagrów „kontrrewolucjonistów”, którym nie wolno było zamieszkać w Moskwie, Leningradzie i innych dużych miastach sowieckiego imperium.

Właśnie dlatego, gdy Łokoć został w październiku 1941 r. zajęty przez niemieckie wojska, w głowach inżynierów z miejscowej gorzelni – Konstantina Pawłowicza Woskobojnika oraz Bronisława Władysławowicza Kamińskiego – zrodził się pomysł stworzenia kolaboracyjnej Republiki Łokockiej.

Konstantin Pawłowicz Woskobojnik. Pierwszy przywódca Republiki Łokockiej.

Konstantin Pawłowicz Woskobojnik. Pierwszy przywódca Republiki Łokockiej.

U boku Niemców

Obaj „ojcowie założyciele” ze swym pomysłem udali się do dowódcy niemieckiej 2. Armii Pancernej, generała Heinza Guderiana. Ich idea bardzo przypadła mu do gustu i już 15 listopada 1941 r. powołano do życia Łokocki Okręg Samorządowy, na którego czele stanął Woskobojnik. Nowa jednostka administracyjna została wyposażona we własną milicję paramilitarną (ochotniczą), mającą podjąć walkę z bolszewicką partyzantką. Formacja ta przyjęła nazwę Rosyjskiej Wyzwoleńczej Armii Ludowej (RONA), zaś jej dowódcą został nie kto inny jak Bronisław W. Kamiński.

Twórcy Republiki Łokockiej, obejmującej swym zasięgiem kilka rejonów obwodów orłowskiego i kurskiego, przeprowadzili szereg reform gospodarczych, chcąc w ten sposób zjednać sobie okoliczną ludność. Rozwiązano między innymi znienawidzone kołchozy zwracając ziemię chłopom oraz promowano – tak zwalczany przez komunistów – prywatny handel. Nie zapomniano również o edukacji i zdrowiu mieszkańców, co zaowocowało otwarciem szeregu szkół, szpitali oraz punktów pomoc medycznej.

Przybliżone położenie Republiki Łokockiej na mapie operacji Barbarossa. W prawytm górnym roku dokładne granice republiki, usytuowanej pomiędzy Briańskiem, Kurskiem i Orłowem.

Przybliżone położenie Republiki Łokockiej na mapie operacji Barbarossa. W prawym górnym roku dokładne granice republiki, usytuowanej pomiędzy obłastami briańskim, kurskim i orłowskim.

Jak pisze w swej książce „ZSRR pod okupacją” Boris Sokołow:

Oficjalną ideologią Republiki Łokockiej stał się nacjonalizm, a partią rządzącą – Rosyjska Partia Narodowo-Socjalistyczna. Dogmaty narodowego, socjalizmu dostosowane do warunków rosyjskich, krzewił wśród mas „Gołos naroda”. Antysemityzm był ważnym punktem tego programu.

Jedna partia (nazistowska), jeden wódz

Na istnienie popieranej przez ludność, tolerowanej przez Niemców i na dodatek nazistowskiej republiki na rosyjskiej ziemi nie mogła pozwolić Moskwa. Józef Stalin nakazał podjąć bezwzględną walkę z kolaborantami znajdującym się w tym rejonie oddziałom partyzanckim.

Czy wiesz, że ...

...polscy oficerowie zamordowani w Katyniu do końca nie wiedzieli co ich czeka? Świadczą o tym ich spisane tuż przed śmiercią notatki, które odnaleziono podczas ekshumacji. 

...dla Ludwiki Zachariasiewicz, wtyczki AK w strukturach NKWD, punktem kontaktowym z polskimi konspiratorami był… gabinet kosmetyczny na Pradze? W ten sposób młoda kobieta kreowała się jako atrakcyjna, próżna trzpiotka, dla której najważniejszy jest piękny wygląd.

…grupy dezerterów z amerykańskiej armii były postrachem ludności cywilnej w zachodniej Europie? Złą sławą okrył się m.in. zorganizowany przez nich gang, który współpracował z korsykańską mafią i zarabiał na nielegalnym handlu.

...Józef Stalin traktował swojego pierworodnego syna Jakowa z pogardą? Drwił nawet… z jego próby samobójczej. Pocisk z pistoletu tylko drasnął go w pierś, dyktator wyśmiewał więc niecelność syna.

Komentarze (10)

  1. Elżbieta Odpowiedz

    Wkradł się malutki błąd w zdaniu: „Łokoć to niewielka miejscowości, która przed atakiem III Rzeszy na ZSRR leżała w obwodzie orłowskim (obecnie w briańskim).” Powinno być „miejscowość”

    Pozdrawiam serdecznie
    Elżbieta Świtalska

  2. Mołdaw Odpowiedz

    Zauważyłem kolejny błąd, tym razem merytoryczny. Na stronie 2. zacytowano kapitana KGB, jednak KGB wtedy jeszcze nie istniało (powołano je w 1954). Myślę, że chodziło o NKWD.
    Pozdrawiam

    • Anonim Odpowiedz

      Chciałbym coś uściślić, bo nie wiem, czy zarówno autor artykułu jak i komentatorzy wiedzą, że NKWD jest nazwą potoczną ale niewłaściwą. Radziecka tajna policja polityczna w tamtych czasach – tak naprawdę – nazywała się „Ob’jedzinionnoje gosudarstwiennoje politiczeskoje uprawlenije” (Zjednoczony Państwowy Zarząd Polityczny), czyli w skrócie OGPU (cyrylicą odpowiednio: „Объединённое государственное политическое управление” i „ОГПУ”). Podlegała ona Ministerstwu Spraw Wewnętrznych, które w Związku Radzieckim nazywało się” Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych”. Rosyjska nazwa tego organu to „Narodnyj komissariat wnutriennich dzieł”, co właśnie daje skrót NKWD (cyrylicą odpowiednio: „Народный комиссариат внутренних дел” i „НКВД”).
      Wymowę rosyjskich słów napisałem, tak jak się słyszy (polski alfabet doskonale nadaje się do fonetycznego zapisywania języka rosyjskiego i nie ma potrzeby używania anglosaskich dziwolągów „sh” „kh” czy „v” i zapisywania „ł” jako „l”). W rosyjskim miękka głoska po „d” powoduję, że wymawiamy „dz”. Zapis „b’j” oznacza, że „b” i „j” wymawiamy oddzielnie („b” nie ulega zmiękczeniu).

  3. Członek redakcji | Autor publikacji | Rafał Kuzak Odpowiedz

    @Mołdaw: Masz rację, być może Sokołow zostasował tutaj jakiś skrót myślowy (że potem ten oficer był w KGB?) a ja podążyłem tym tropem i to przepisałem. Dzięki za zwrócenie uwagi.

  4. ciach Odpowiedz

    Jeśli już o błędach… Pod zdjęciem stoi jak byk (sic!) „W sierpniu 1945 r. siepacze z RONA wzięli z kolei udział w pacyfikacji Powstania Warszawskiego.”

  5. Grot Odpowiedz

    A na serbskiej Wikipedii grafikę podpisaną jako „Plakat propagandowy Republiki Łokockiej” można znaleźć z opisem „Strona tytułowa czasopisma „Czas”. Natomiast na czeskiej Wiki, że jest to białogwardyjski plakat antybolszewicki. I kto tu ma rację…

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.