Ciekawostki Historyczne

Myśląc o poziomie wiedzy medycznej ludzi pierwotnych z pewnością w pierwszej chwili stwierdzimy: jakiej wiedzy medycznej? Tymczasem ludzie sprzed dziesiątek tysięcy lat naprawdę mogliby nas zaskoczyć.

Co byście powiedzieli na informację, że potrafili oni przeprowadzać tak skomplikowane operacje, jak amputacje? Fake news? Otóż niekoniecznie. Ostatnie dokonane przy okazji prac prowadzonych przez archeologów na Borneo odkrycie wskazuje bowiem, że w istocie takie operacje miały miejsce już w epoce kamienia.

Wspomnianym odkryciem, którego naukowcy dokonali w jaskini Liang Tebo, znajdującej się w indonezyjskiej części wyspy Borneo jest szkielet, w którym częściowo amputowana została noga. Prace archeologiczne były tam prowadzone od 2020 roku, niedawno natomiast zostały opublikowane wyniki badań dotyczące tej konkretnej sprawy.

Wykopaliska w Liang Tebo, fot. Tim Maloney

W trakcie operacji usunięta została stopa oraz kość podudzia. Nie udało się jednak ustalić prawdopodobnej przyczyny, dla której zdecydowano się na taki zabieg. Już sam fakt jego przeprowadzenia budzi zainteresowanie, jednakże najistotniejsze jest to, że szkielet ten pochodzi sprzed 31 000 lat! Jak do tej pory najstarszy przykład analogicznej operacji był „młodszy” o około 24 000 lat.

Szkielet należy najprawdopodobniej do młodego mężczyzny, który w chwili śmierci miał 19-20 lat. Co więcej: badania wykazały, że sama operacja została wykonana 6-9 lat wcześniej, co znaczy, że pacjent nie tylko przeżył zabieg, ale jego rany się zabliźniły i jeszcze przez pewien czas był w stanie funkcjonować w swojej społeczności. Z tych faktów można wyciągnąć różne wnioski.

Szkielet młodej dorosłej osoby, której w dzieciństwie amputowano stopę, © Maloney, T.R., Dilkes-Hall, I.E., Vlok, M. et al., Nature (2022)

Po pierwsze, świadczy to o tym, że osoba, która dokonała amputacji musiała posiadać jakąś wiedzę anatomiczną. A po drugie – i to odnosi się z kolei do społeczności, w której poddana operacji osoba żyła – pokazuje to niezbicie, że jej członkowie musieli w jakiś sposób chcieć i umieć zajmować się osobami, które nie były w pełni sprawne. Trzeba tu podkreślić, że jaskinia Liang Tebo znajduje się w terenie górzystym, po którym komuś po amputacji nogi z pewnością byłoby zdecydowanie trudniej się poruszać. I to wszystko było wtedy możliwe tak bez państwowej, jak i prywatnej opieki zdrowotnej oraz opieki społecznej.

Źródła:

  1. Handwerk, Earliest Known Amputation Was Performed in Borneo 31,000 Years Ago, https://www.smithsonianmag.com/science-nature/earliest-known-amputation-was-performed-in-borneo-31000-years-ago-180980710, dostęp: 13.09.2022.
  2. R. Maloney, I. E Dilkes-Hall, M. Vlok, et al., Surgical amputation of a limb 31,000 years ago in Borneo, https://www.nature.com/articles/s41586-022-05160-8, dostęp: 13.09.2022.
  3. Nalewicki, Oldest medical amputation on record was performed on a Stone Age child in Borneo 31,000 years ago, https://www.livescience.com/ancient-leg-amputation-borneo, dostęp: 13.09.2022.

KOMENTARZE

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

W tym momencie nie ma komentrzy.

Zobacz również

Starożytność

Tajemnice grobowców Majów. Co kryją pochówki jednej z najbardziej zagadkowych cywilizacji Mezoameryki?

Czcili bogów tak gorliwie, że nie wahali się składać ofiar z ludzi. Swoich władców chowali wewnątrz monumentalnych budowli. Jakie sekrety kryją grobowce Majów?

24 grudnia 2021 | Autorzy: Marcin Moneta

Średniowiecze

Aztekowie nie tylko składali ofiary z ludzi, wyrywając im serca. Potrafili też ratować życie – lepiej od europejskich lekarzy!

Niewiele dziś wiadomo na temat cywilizacji starożytnych Azteków. Nieliczne znaleziska archeologiczne pozwalają jednak sądzić, że była równie krwawa, co... zaawansowana medycznie!

29 sierpnia 2021 | Autorzy: Michał Procner

Średniowiecze

Średniowieczne panaceum, czyli cudowne leki z pospolitej gadziny

Gdy św. Franciszka z Asyżu namawiano, by zasięgnął w chorobie porady medyków papieża, miał powiedzieć: „Pan stworzył z ziemi lekarstwa, a człowiek mądry nie będzie...

6 marca 2021 | Autorzy: Agnieszka Bukowczan-Rzeszut

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.

Najciekawsze historie wprost na Twoim mailu!

Zapisując się na newsletter zgadzasz się na otrzymywanie informacji z serwisu Lubimyczytac.pl w tym informacji handlowych, oraz informacji dopasowanych do twoich zainteresowań i preferencji. Twój adres email będziemy przetwarzać w celu kierowania do Ciebie treści marketingowych w formie newslettera. Więcej informacji w Polityce Prywatności.