Ciekawostki Historyczne
Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Książę Filip. Kim był mąż brytyjskiej królowej Elżbiety II?

Filip, książę Edynburga, 1921–2021

fot.Donald McKague/CC0 Filip, książę Edynburga, 1921–2021

20 listopada 1947 roku 21-letnia księżniczka Elżbieta, następczyni angielskiego tronu, poślubiła 26-letniego księcia Filipa. Młody człowiek nie wydawał się dobrym kandydatem na męża dla przyszłej monarchini: nie posiadał ziemi, nie miał grosza przy duszy, a teściowa nie darzyła go zaufaniem.

Ślub w Opactwie Westminsterskim ucieszył poddanych – było to pierwsze tak radosne wydarzenie w kraju po zakończeniu krwawej II wojny światowej. Od nowożeńców biło szczęście. Panna młoda wpatrywała się w świeżo poślubionego małżonka zakochanym wzrokiem. Gdy Elżbieta i Filip pokazali się na balkonie Pałacu Buckingham, tłum zaczął wiwatować.

Dynastia straceńców

Przed ślubem Filip nosił tytuł księcia greckiego i duńskiego. Jego ojcem był książę Andrzej Grecki (1882–1944), syn króla Grecji Jerzego I. Monarcha ów urodził się w Danii w 1845 roku, gdzie panował jego ojciec. Nazywał się wówczas Wilhelm. W 1862 roku Grecy wybrali go na władcę swojego kraju. Młody człowiek zaakceptował propozycję nie do odrzucenia. Wstąpił na tron w 1863 roku. I zmienił imię na Jerzy, jednocześnie pozostając przy własnej religii – luteranizmie.

Nowy król był kawalerem i musiał założyć nową dynastię. Na żonę wybrał wielką księżną Olga Konstantynownę, wnuczkę cara Mikołaja I. Był to związek z miłości. Jednocześnie Jerzy I liczył, że prawosławna monarchini pomoże w pozyskaniu przychylności poddanych, którzy również wyznawali tę religię. Potomkowie Olgi i Jerzego mieli nosić tytuły książąt i księżniczek greckich i duńskich.

Alicja (1884–1969), matka księcia Filipa, urodziła się jako księżniczka Battenberg. Ze strony matki była prawnuczką królowej Wiktorii.

fot.Agence Meurisse /domena publiczna Alicja (1884–1969), matka księcia Filipa, urodziła się jako księżniczka Battenberg. Ze strony matki była prawnuczką królowej Wiktorii.

Alicja (1884–1969), matka księcia Filipa, urodziła się jako księżniczka Battenberg. Ze strony matki była prawnuczką królowej Wiktorii. Jej ojciec był potomkiem księcia Hesji Aleksandra i polskiej hrabianki Julii Hauke. Jako że było to małżeństwo morganatyczne (między osobami nierównymi stanem), dzieci pary nie mogły nosić tytułu książąt heskich. Zamiast tego otrzymali nowy tytuł – książąt Battenberskich.

Matka Filipa była ślicznym i – jak się wydawało – zdrowym dzieckiem. Niestety z biegiem czasu okazało się, że miała poważne problemy ze słuchem. Rodzice zrobili wszystko, by ich córka prowadziła normalne życie. Dzięki ich wysiłkom Alicja nauczyła się czytać z ust w kilku językach: po niemiecku, francusku i angielsku. Gdy poślubiła Andrzeja, opanowała również grecki!

Czytaj też: Edward VIII „nazistowski król” Wielkiej Brytanii. Abdykował z miłości do kobiety i Hitlera

Love story bez happy endu

Wszystkie rody panujące Europy stanowiły w zasadzie jedną wielką rodzinę. Oznaczało to, że ich członkowie znali się, pisywali do siebie, spotykali się na różnych uroczystościach. Dlatego spotkanie Andrzeja i Alicji wydawało się nieuniknione.

W 1902 roku król Edward VII, wujek Alicji ze strony matki, ogłosił zaręczyny pary. 7 października 1903 roku w Darmstadt – rodzinnym mieście panny młodej – odbył się huczny ślub, na który przyjechał Mikołaj II (jego żona była ciotką Alicji).

Małżonkowie zamieszkali w Grecji. W latach 1904–1914 kobieta urodziła cztery córki: Margaritę, Teodorę, Cecylię i Sophie. Spokojne życie pary zakłócił wybuch I wojny światowej, w trakcie której Grecja zachowywała neutralność. Niezadowolone z tego rozwiązania Anglia i Francja dyskredytowały wówczas panującego monarchę i w 1917 roku zmusiły całą grecką rodzinę królewską do opuszczenia kraju.

Książę Filip i księżniczka Elżbieta w 1947 roku.

fot.Nationaal Archief/CC0 Książę Filip i księżniczka Elżbieta w 1947 roku.

Andrzej, Alicja i ich dzieci znaleźli się we Francji. Wiedli tam smutne życie emigrantów. W 1920 roku królowi i jego najbliższym udało się wrócić do Grecji, gdzie 10 czerwca 1921 roku urodził się Filip. Chłopca ochrzczono w prawosławnej cerkwi.

W 1922 roku wypadki polityczne sprawiły, że przedstawiciele greckiej dynastii panującej znowu udali się na emigrację. Dramatyczne wydarzenia odcisnęły piętno na zdrowiu psychicznym Alicji, u której zdiagnozowano schizofrenię paranoidalną. Została umieszczona w zamkniętym szpitalu psychiatrycznym. Księcia Andrzeja nie zasmucił los małżonki – szybko znalazł sobie kochankę i przeprowadził się do Monte Carlo, gdzie nałogowo grywał w ruletkę.

Czytaj też: Top 10 najdłużej panujących władców w historii

Tułaczka

Kilkuletnim Filipem zajęła się mieszkająca w Londynie babcia ze strony matki – księżna Wiktoria Battenberg, która zmieniła swój niemiecki tytuł na brzmiący bardziej angielsko – Mountbatten. Jego siostry trafiły pod opiekę wujków i ciotek.

Gdy chłopiec osiągnął wiek szkolny, umieszczono go renomowanej placówce z internatem. W czasie ferii i wakacji gościł u babci, wujka Ludwika Mountbattena (późniejszego wicekróla Indii) lub któregoś ze znajomych bądź krewnych. Tak naprawdę nie miał domu, bo nigdy nie widział, u kogo spędzi czas wolny od nauki. Nie miał nawet miejsca, gdzie mógłby trzymać swoje rzeczy – wędrowały więc razem z nim. „Jego dzieciństwo to ciągłe pakowanie bagażu” – pisał Richard Hough.

Książę Filip z Elżbietą i synem, księciem Karolem.

fot.Anefo/CC0 Książę Filip z Elżbietą i synem, księciem Karolem.

Choć Filip nosił tytuł księcia greckiego i duńskiego, tak naprawdę wyrastał na angielskiego gentlemana. Dlatego uczestniczył we wszystkich wydarzeniach na brytyjskim dworze – w tym w ślubie kuzynki Mariny Greckiej z Edwardem, księciem Kentu w 1934 roku. Właśnie tam po raz pierwszy ujrzał swoją przyszłą żonę – 8-letnią wówczas Elżbietę.

Małżeństwo

Ich miłosna historia zaczęła się dopiero w 1939 roku, gdy 13-letnia Elżbieta spotkała 18-letniego Filipa w domu jego wujka Ludwika Mountbattena. Z miejsca zakochała się w przystojnym młodzieńcu i zaczęła z nim korespondować. Ten jednak nie traktował nastolatki poważnie. Ona – wręcz przeciwnie. W czasie II wojny światowej Filip walczył w marynarce, co jeszcze bardziej ugruntowało jego wizerunek bohatera w świadomości następczyni tronu.

Podobno inicjatorem małżeństwa Elżbiety i Filipa był Ludwik Mountbatten, który – widząc uczucie księżniczki – ujrzał w tym szansę dla siostrzeńca i siebie samego. Zresztą z biegiem czasu Elżbieta stała się piękną panną, co nie umknęło uwadze Filipa. Czy zatem ich związek był jedynie mariażem z rozsądku? Raczej nie.

Elżbieta i Filip po koronacji

fot.Cecil Beaton/domena publiczna Elżbieta i Filip po koronacji

W lipcu 1947 roku ogłoszono zaręczyny pary. Następczyni tronu musiała poruszyć niebo i ziemię, aby jej rodzice wyrazili zgodę na ślub. Filip nie miał pieniędzy (ponoć w chwili zaręczyn jego kapitał stanowiła zawrotna kwota 5 funtów), własnego kraju, a na domiar złego mężowie jego trzech sióstr popierali Hitlera i nawet walczyli w Wehrmachcie. Szczególną niechęcią wobec Filipa pałała jego przyszła teściowa.

Ale Elżbieta postawiła na swoim i wyszła za mąż za swojego księcia, który jednak nie pochodził z bajki. Po ślubie Filip nie pożegnał się ze swoimi kawalerskimi przyzwyczajeniami i spędzał czas w ekskluzywnych klubach nocnych, nierzadko uczestnicząc w rozbieranych imprezach. Do tego ciążył mu fakt, że jego dzieci nosiły nazwisko po matce – Windsor. „Jestem jedynym facetem na świecie, który nie może dać swojego nazwiska własnym dzieciom” – skarżył się. Aby rozładować frustrację męża, w 1960 roku Elżbieta wydała zarządzenie, zgodnie z którym potomkowie jej i Filipa – oprócz następcy tronu – noszą podwójne nazwisko Mountbatten-Windsor.

Czy życie Elżbiety i Filipa było szczęśliwe? Nie wiadomo, bo postępowali oni zgodnie z zasadą: „Never explain, never complain” – „Nigdy się nie tłumacz i nie narzekaj”. Książę Edynburga Filip zmarł 9 kwietnia 2021 roku w Windsorze. Miał 99 lat.

Bibliografia

  1. Burke’s Royal Families of the World (1st ed.). London: Burke’s Peerage, 1977.
  2. Hough R., Louis and Victoria. The First Mountbattens. London, 1974.
  3. Vickers H., Alice, Princess Andrew of Greece. London, 2000.

Czy wiesz, że ...

...część ofensywy Tet przygotował niewielki, jedenastoosobowy oddział, złożony z młodych dziewcząt? Przyczyniły się one do sprawnego zajęcia miasta Hue 31 stycznia 1968 roku - w bitwie walczyły zresztą aż do końca!

...od 1998 do 2003 roku w Demokratycznej Republice Konga trwała największa wojna we współczesnej Afryce? W zmagania zaangażowało się aż 8 krajów regionu oraz 25 ugrupowań zbrojnych. Bezpośrednio i pośrednio – z powodu chorób i głodu – w ich trakcie zginęło prawie 5,5 miliona ludzi.

...aby zmusić władze PRL do rozpoczęcia słynnego procesu wymierzonego w przywódców opozycji, Jacek Kuroń rozpoczął głodówkę? Liderzy KSS "KOR" i NSZZ "Solidarność" byli więzieni przez ok. 2,5 roku do momentu rozprawy, która zakończyła się klęską rządzących.

...Adolf Eichmann pierwsze powojenne lata spędził na północy Niemiec, gdzie pracował najpierw jako drwal, a później - jako hodowca kur? Sprzedawał jajka nawet mieszkającym w okolicy Żydom... nad czym bardzo ubolewał.

Komentarze (1)

  1. miecznik Odpowiedz

    Ładnie opisane, że tak naprawdę szlachetnie urodzeni nie mają ojczyzny. Podobnie było u nas gdzie wielu magnatów przerosło w swojej zdradzie samego Judasza.

Dodaj komentarz

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.