Ciekawostki Historyczne
Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Włoska epidemia na wyspie duchów. Od Czarnej Śmierci do diabelskiego szpitala psychiatrycznego

fot.Bulls Poveglia – włoska wyspa o mrocznej historii

Poveglia, niepozorna wyspa położona niedaleko Wenecji, skrywa wyjątkowo upiorne historie. Bo przed wiekami chowano na niej ofiary dżumy – Czarnej Śmierci, która falami dziesiątkowała populację Europy. Na miejscu zbiorowej mogiły powstał potem szpital psychiatrycznych, gdzie dokonywano zbrodniczych eksperymentów – tak na ciele, jak i duszy pacjentów.

Wyspa usytuowana w malowniczym obrębie weneckiej laguny – pomiędzy Wenecją a Lido – jest uznawana za swoiste siedlisko grozy. Choć źródło tajemnicy zapisano w głębokiej przeszłości, to do dzisiaj Poveglia cieszy się wyjątkowo złą sławą. Włosi z reguły starają się unikać tego miejsca, dlatego też żądnym wrażeń zagranicznym turystom trudno jest się dostać na wyspę śmierci.

Nawiedzenie Czarnej Śmierci

Prawdziwy horror nadszedł jednak w XIV wieku, kiedy we Włoszech na dobre rozszalała się dżuma. Epidemia, która swój początek miała w Azji Środkowej, najprawdopodobniej Chinach, przedostała się za sprawą jedwabnego szlaku. Włoskie społeczeństwo wyjątkowo boleśnie przekonało się o niszczycielskiej sile zarazy morowej. Jednym z ognisk choroby była Wenecja. Słynny karnawał miał się przerodzić w wyjątkowo makabryczne dance macabre, taniec śmierci, do którego zaproszeni byli wszyscy – bez względu na wiek, płeć, zamożność czy pochodzenie.

fot.Domena publiczna Charakterystyczny strój lekarza w czasie dżumy

Władze Wenecji, podobnie jak zresztą przedstawiciele całego społeczeństwa, były sparaliżowane strachem. Owrzodzone ciała nieszczęśników, ofiar dżumy, stanowiły makabryczny obraz. Rozkładające się wnętrzności, wszechogarniający smród i ryzyko powiększenia zarazy zmusiły do podjęcia radykalnych środków. Śmiertelne żniwo liczone było w dziesiątkach, setkach, a następnie dziesiątkach tysięcy. Zwłoki, siedlisko przerażających bakterii, stanowiły realne niebezpieczeństwo dla żyjących.

W obliczu hekatomby rozpoczętej w styczniu 1348 roku, biologicznej zagłady, postanowiono, że zarówno ciała ofiar, jak i osoby chore, których najprawdopodobniej nie da się uzdrowić, będą przetransportowywane na znajdującą się nieopodal wyspę. Poveglia stała się cmentarzyskiem, w którym zakażone osoby czekały na ostateczny wyrok. Liczenie na pomoc było daremne. Ludzie dotknięci przez Czarną Śmierć przypominali żywe trupy – na ciałach chorych występowały czarne lub sine plamy, zwiastujące niechybny koniec w męczarniach.

Przystań do zaświatów

Historia włoskiej wyspy jest mroczna i wyjątkowo ponura – bo też izolacji chorych służyła ona kilkukrotnie. Stała się też masowym grobem ofiar co najmniej trzech wielkich epidemii. W kronikach pojawiała się już w pierwszych dekadach V wieku, gdy ludzie z Padwy oraz Este, dwóch miast z regionu Wenecji Euganejskiej uciekali przed hordami barbarzyńców. Poveglia nigdy nie miała stać się jednak prawdziwym i trwałym schronieniem. To prawda, że od IX wieku stopniowemu powiększeniu ulegała populacja miejscowych, jednak wyspa i tak nie miała szczęścia.

Otóż w 1397 roku, gdy Wenecja stała się celem ataku floty z Genui, społeczność Poveglii zostali przeniesieni do sąsiadującej niedaleko Guiudecci. Czarna Śmierć nie dawała jednak o sobie zapomnieć. Od czasu zarazy minęło kilka wieków, wydawać by się mogło, że upiorne miejsce nie jest już pod działaniem swoistej klątwy z mroków średniowiecza. Nic jednak bardziej mylnego.

W 1793 roku, gdy Poveglia została już przerobiona na przystań dla statków eksportujących towary, znów zaczęły się pojawiać przypadki chorych na dżumę. Wyspa stała się tymczasowym więzieniem dla chorych, tak zwanym Lazaretto. Funkcjonowało ono tam aż do 1805 roku, gdy za czasów Napoleona ostatecznie zamknięto przybytek dla nieszczęśników. Przynajmniej czasowo.

Diabelski szpital psychiatryczny

Poveglia pozostawała cmentarzyskiem, zbiorową mogiłą z anonimowymi ofiarami Czarnej Śmierci aż do 1922 roku. Wtedy to właśnie władze Włoch postanowiły na nowo wykorzystać nieużytkowany przez lata teren. Otwarcie szpitala psychiatrycznego miało dać nadzieję. Przyniosło jednak prawdziwy terror, który przez lata rozgrywał się nie tylko w umysłach.

Wyspa do dziś cieszy się ponurą sławą

Pacjenci zamknięci w odizolowanym zakładzie już na samym początku mieli skarżyć się nie tylko na złe warunki, ale również aurę niepokoju. Wyobraźnia, zwłaszcza gdy karmiona jest strachem i lękiem, potrafi budzić demony. Chorzy doskonale wiedzieli, jaka historia wiąże się z miejscem, na którym zbudowano szpital. Wszak była to swoista poczekalnia śmierci, a przy okazji kostnica dla ofiar dżumy. Według różnych źródeł pochowano tam od 100 do nawet 150 tysięcy osób. Ale nie to było najstraszniejsze.

Stosunkowo szybko wyszło na jaw, że azyl był tak naprawdę diabelskim szpitalem psychiatrycznym, w których odbywały się nie tyle zabiegi terapeutyczne, co prawdziwe tortury. Eksperymenty, choćby lobotomia, wyjątkowo drastyczna, bo najprawdopodobniej przeprowadzana bez żadnego znieczulenia, odbywały się w dzwonnicy ośrodka. Jeden z lekarzy, który dopuszczał się zbrodniczych eksperymentów, nie mogąc wytrzymać presji, właśniew tym miejscu popełnił samobójstwo. Wydarzenie odbiło się szerokim echem, a szpital ostatecznie zamknięto w 1968 roku.

Zakazane miejsce na mapie

Upiorna historia żyje jednak swoim życiem. Bo choć Povegli nie da się obecnie oficjalnie zwiedzać – ustanowiono zakaz przybijania do wyspy – to wzbudza fascynację. Jest przecież miejscem pamięci. Wyjątkowo upiornym cmentarzyskiem. Dawnym laboratorium, w którym eksperymentowano na ciele, jak i duszy nieszczęśników. Poveglia, niepozorna wyspa położona niedaleko Wenecji, skrywa wyjątkowo upiorne historie.

Bibliografia:

  1. John Julius Norwich, Historia Wenecji, W.A.B.
  2. Susan Scott, Czarna śmierć. Epidemie w Europie od starożytności do czasów współczesnych, Bellona

 

Czy wiesz, że ...

...w XVIII wieku w Rzeczpospolitej prężnie działała wpływowa żydowska sekta. Na jej czele stał samozwańczy mesjasz, który organizował dla swoich wyznawców orgie i obiecywał im wieczne życie.

...XVIII-wieczna polska szkoła uczyła młodzież wszystkich negatywnych zachowań szlacheckich, jakie stały się wtedy przekleństwem Rzeczypospolitej? Wychodzili z niej obywatele przekonani o wyjątkowości swojego stanu i przywiązani do zepsutego ustroju państwa. Nie brakowało też fanatyków religijnych.

...na początku XX wieku kobiety musiały być bardzo pomysłowe, by dostać się na studia? Przykładowo utalentowana ilustratorka, Zofia Stryjeńska, przez rok studiowała na niemieckiej uczelni, posługując się dokumentami swojego brata.

Komentarze (3)

  1. deef4 Odpowiedz

    „… postanowiono, że zarówno ciała ofiar, jak i osoby chore, których najprawdopodobniej nie da się uzdrowić, będą przetransportowywane na …”
    Szanowny Panie Autorze – będą transportowane.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.