Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Irlandzki terror. 5 przerażających zamachów IRA

Odkąd 15 stycznia 1939 roku IRA ogłosiła, że wypowiada wojnę Wielkiej Brytanii, żaden Anglik nie mógł czuć się bezpiecznie. Nie znali dnia, ani godziny. Zamach mógł nastąpić w każdej chwili. Terroryści nie wyróżniali się niczym i mogli się zjawić wszędzie, co czyniło ich śmiertelnie niebezpiecznymi.

1. Początek kampanii sabotażowej

15 stycznia 1939 roku na ulicach Dublina i wielu angielskich miast pojawiły się plakaty wzywające króla do tego, by wycofał swoje wojska ze wszystkich ziem irlandzkich. Jednocześnie Irlandzka Armia Republikańska wypowiedziała Wielkiej Brytanii wojnę.

Ślady po eksplozji w Coventry (fot. Simon Shaw, lic. domena publiczna)

fot.domena publiczna Ślady po eksplozji w Coventry (fot. Simon Shaw, lic. domena publiczna)

16 stycznia o poranku angielską stolicą wstrząsnęły dwie eksplozje, które stały się początkiem wielomiesięcznej serii ataków, zwanej planem S (planu sabotażu). Jak pisze Radosław Golec w swojej książce „IRA Hitlera” poświęconej współpracy IRA z nazistowskimi Niemcami:

Pierwsza [eksplozja] spowodowała powstanie wielkiego krateru tuż przy zabudowaniach głównej stacji energetycznej miasta. Setki szyb z hukiem wyleciało z ram okien. Drugi wybuch nastąpił w innej części miasta krótko po godzinie 6.00, powodując panikę wśród mieszkańców. Z przerażeniem obserwowali oni przez okna płomienie ognia kontrastujące z otaczającą ciemnością oraz kłęby dymu unoszące się nad ulicami.

Na tym jednak IRA nie poprzestała. Tego dnia doszło jeszcze do trzech kolejnych wybuchów, w trzech innych miastach. Akcje te nie były obliczone na dużą liczbę ofiar. Irlandczykom chodziło o wzbudzenie strachu.

2. Eksplozja w Coventry

Po koniec lata 1939 roku, gdy atmosfera w Europie coraz bardziej gęstniała, IRA obrała za cel Coventry, ośrodek przemysłowy na wschód od Birmingham. 25 sierpnia wczesnym popołudniem członek Irlandzkiej Armii Republikańskiej na jednej z głównych, ruchliwych ulic zostawił oparty o krawężnik rower. W jego koszyku znajdowała się ważąca 2,3 kilograma bomba.

James O'Donovan, jedna z kluczowych postaci Planu S, który obejmował zamachy bombowe (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna James O’Donovan, jedna z kluczowych postaci Planu S, który obejmował zamachy bombowe (fot. domena publiczna)

Do eksplozji doszło o 14.32. W wyniku wybuchu obrażenia odniosło sześćdziesiąt osób, było ponadto pięć ofiar śmiertelnych. Wśród nich znajdowała się młodziutka Elsie Ansell. Dwudziestojednoletnia kobieta miała niesamowitego pecha i znalazła się najbliżej miejsca wybuchu. W wyniku eksplozji jej zwłoki zostały tak zmasakrowane, że nie dało się ich zidentyfikować. Rozpoznano ją po pierścionku zaręczynowym. Pogrzeb odbył się w tym samym kościele, w którym miała wziąć ślub. Jak pisze Radosław Golec w książce „Ira Hitlera”:

Przód sklepu, przed którym pozostawiono bombę zniknął z powierzchni ziemi, a szkło z szyb pokryło ulicę, raniąc dodatkowo przechodniów. Policja przeszukała wszystkie domy, w których przebywali Irlandczycy. W efekcie ataku w Coventry skazano na śmierć dwóch członków IRA. Jeden z nich nie był w ogóle zaangażowany w ten zamach bombowy!

3. Bomba w autokarze na drodze M62

4 lutego 1974 roku IRA udowodniła, że nie ma najmniejszego zamiaru odpuszczać angielskim żołnierzom nawet jeśli są po służbie i z rodzinami. W tym czasie trwał strajk na kolei. Żołnierze wraz z bliskimi, podróżujący z Manchesteru w kierunku bazy Catterick w północnej Anglii, wsiedli z na pokład autokaru. Jechało nim kilkadziesiąt osób. W poruszającym się drogą M62 pojeździe krótko po północy nastąpiła eksplozja. Siła wybuchu była tak wielka, że ciała ofiar rozrzuciła w promieniu ponad dwustu metrów.

Artykuł powstał między innymi na podstawie książki Radosława Golca "IRA Hitlera", która ukazała się nakładem Wydawnictwa Poznańskiego.

Artykuł powstał między innymi na podstawie książki Radosława Golca „IRA Hitlera”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Poznańskiego

Jak pisze Rogelio Alonso w książce „Killing for Ireland”, zginęło wówczas 11 osób, w tym 8 żołnierzy. Pozostała trójka to cywile – żona i dzieci jednego z wojskowych. Była to 23-letnia Linda Houghton oraz jej dwaj synowie Lee (5 lat) i Robert (2 lata). Makabryczny bilans wzrósł zresztą w kolejnych dniach. W szpitalu zmarła jedna spośród ponad pięćdziesięciu rannych w eksplozji osób.

Brytyjczycy byli wstrząśnięci tym zamachem. Jeden z polityków związanych z Irlandzką Armią Republikańską zaatakowany w wywiadzie zaczął tłumaczyć, że do ataku terrorystycznego doszło ponieważ wywiad IRA posiadał błędne informacje. Według jego danych autokarem mieli podróżować wyłącznie żołnierze. Brytyjskie siły porządkowe dążyły do szybkiego złapania winnych. Po chaotycznym śledztwie jako podejrzaną wskazano chorą psychicznie Judith Ward, która twierdziła że to ona stoi za wieloma atakami bombowymi. W późniejszym czasie wycofała się ze swoich zeznań, jednak ostatecznie została skazana na podstawie sfabrykowanych dowodów. IRA zaprzeczyła jakimkolwiek powiązaniom z kobietą. Po latach sąd apelacyjny ją uniewinnił, skazanie nazywając poważą pomyłką wymiaru sprawiedliwości.

Czy wiesz, że ...

... żona rządzącego Rwandą dyktatora Juvénala Habyarimana, choć próbowała wszystkim wmówić, że jest kurą domową, w rzeczywistości rządziła krajem. Była u steru władzy także wtedy, gdy rozpoczęło się ludobójstwo. Nie miała zamiru go powstrzymywać.

...feldmarszałek Fedor von Bock zaproponował utworzenie antysowieckiej armii rosyjskiej walczącej u boku Wehrmachtu? Jego memorandum spotkało się jednak ze zdecydowaną odmową szefa Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu, a Wilhelm Keitel nie miał odwagi przedstawić tego pomysłu Hitlerowi.

...jeden z rosyjskich naukowców postanowił skrzyżować człowieka z szympansem? Chociaż próba krzyżówki się nie powiodła, Iwanow wpadł na inny pomysł - do zapładniania kobiet chciał wykorzystywać spermę pobraną od ssaków naczelnych.

...Adolf Hitler w każdą podróż zabierał szczoteczkę do pielęgnacji swojego charakterystycznego zarostu. Był przekonany, że jego ikoniczny wąsik stanie się ostatnim krzykiem mody. Do pewnego stopnia miał rację – "na Hitlera" goliła się nie tylko partyjna wierchuszka, ale i zwyczajni Niemcy.

Komentarze (4)

  1. trewalsan Odpowiedz

    A teraz poprzez Brexit, Brytyjczycy narażają proces pokojowy w Irlandii Północnej. Good friday agreement zakłada między innymi brak twardej granicy na Zielonej Wyspie. Wygląda na to, że historia IRA się jeszcze nie skończyła.

  2. Viking Odpowiedz

    Juz Protestancka Armia FGAU nastepczyni UDA-UVF , odpowiednio sie zajmie tymi bandytami z IRA, bez pomocy policji ulsterskiej. Gwarantuje to wam na 100 %

  3. Andrew Odpowiedz

    Mieszkałem i pracowałem w latach 2005-2009 w Enniskillen w Irlandii Północnej i mogę powiedzieć że antagonizmy pomiedzy ulsterskimi unionistami a irishami są tam nadal wielkie i wcale nie osłabły pomimo lat .

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.