Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Czy na polskim tronie zasiadała Żydówka?

Henryk Prawy na własnym nagrobku.

Henryk Prawy na własnym nagrobku.

Imiona żon Piastów często pozostają dla nas nieznane. Nie wiemy, jak nazywały się dwie małżonki Chrobrego i połowica Śmiałego. Do niedawna bezimienna była też żona Henryka Prawego, który na 30 lat przed Łokietkiem chciał zostać królem. A fakt, że jej imię zostało wreszcie odnalezione tylko skomplikował sprawę…

O żonie Henryka Prawego wiedzieliśmy dotychczas bardzo niewiele. Pochodziła z Opola, a jej ojciec oddał ją Henrykowi i przyrzekł wsparcie w polityce zjednoczeniowej zięcia w zamian za ukoronowanie córki. Na temat jej imienia snuto tylko domysły – nazywano ją Konstancją, Grzymisławą, Katarzyną lub Małgorzatą. Jednak na żadną z tych propozycji nie było dowodów.

Wreszcie opolska badaczka zakonów średniowiecznych, Anna Pobóg-Lenartowicz, natrafiła na elektryzującą informację, ukrytą w XVIII-wiecznej kronice dominikanina Reginalda Grossa. Autor ten, opisując dzieje opolskiego konwentu, podał informacje o rodzinie fundatora klasztoru. Nazwał też po imieniu jego siostrę, czyli żonę Henryka Prawego. A była to… Estera!

Biblijne imię polskiej księżnej

Jest to imię bardzo popularne w kulturze żydowskiej. Może też przywodzić na myśl na przykład żydowską kochankę króla Kazimierza III. Profesor Pobóg-Lenartowicz nie uważa jednak, że żona Henryka była Żydówką. Uznaje ją – tak jak wcześniejsi historycy – za potomkinię opolskich Piastów.

Biblijna Estera na obrazie Edwina Longa.

Biblijna Estera na obrazie Edwina Longa.

Jak w takim razie wytłumaczyć, że książęca córka i żona nosiła biblijne imię? Opolska badaczka udowadnia, że ówcześni zakonnicy szczególnie czcili Matkę Boską, a starotestamentową Esterę uważali za prekursorkę Maryi. Estera była według nich ucieleśnieniem patriotyzmu, pobożności, skromności i pokory, tak jak Boża Rodzicielka. Kulty Estery i Marii były złączone i silne, a modląc się do Estery, wzywało się też Marię.

Anna Pobóg-Lenartowicz zauważa, że bratanica żony Henryka Prawego miała na imię Maria. Nie używano wówczas często tego imienia. Zatem możliwe, że obie księżniczki otrzymały imiona na cześć jednego kultu.

News powstał w oparciu o artykuł naukowy opublikowany w Śląskim Kwartalniku Historycznym "Sobótka".

News powstał w oparciu o artykuł naukowy opublikowany w Śląskim Kwartalniku Historycznym „Sobótka”.

Czy rewelacje piszącego kilkaset lat po fakcie Grossa są wiarygodne? Odkrywczyni twierdzi, że jego wiedza o Piastach śląskich jest na tyle solidna, że nie można traktować jego wieści jako wymysłu. Czas zatem wziąć ołówki w dłonie i nanieść imię Estera w miejsce NN.

Źródłem powyższego newsa jest:

Anna Pobóg-Lenartowicz, Jeszcze o imieniu księżniczki opolskiej, córki Władysława, żony Henryka IV Prawego, „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka”, Rocznik LXIX (2014), nr 3, Wrocław 2014, s. 129-138.

Newsy historyczne. O co chodzi?

1Rubryka „newsów historycznych” to najnowsze doniesienia ze świata historii. Szukamy przegapionych i przemilczanych odkryć polskich (i nie tylko) naukowców. Pokazujemy, że w badaniach nad przeszłością nieustannie coś się dzieje.
2-newsNasze newsy są krótkie i przystępne. Na 2-3 tysiącach znaków streścimy dla Was odkrycia, które naukowcy zawarli na dziesiątkach stron hermetycznych prac. Piszemy tylko o tym, co naprawdę ma znaczenie. Bez przynudzania.
3Opieramy się na publikacjach naukowych z ostatnich 18 miesięcy. W świecie historii newsy rozchodzą się powoli, a prace akademickie trafiają do potencjalnych odbiorców z dużym opóźnieniem. To co w innych dziedzinach przestaje być newsem po 24 godzinach w historii może nim być nawet rok później.
4-newsPrzygotowując newsy kierujemy się listą najbardziej prestiżowych periodyków historycznych. Jeśli jesteś wydawcą lub autorem i chciałbyś, abyśmy sięgnęli do konkretnej publikacji – wyślij ją na adres naszej redakcji.

Czy wiesz, że ...

...za konstrukcję wodociągu między podnóżem Wawelu a zamkiem odpowiadał Jan z Dobruszki? Określano go w źródłach mianem ”magister cannalium” czy „rurmistrzem”. Do jego obowiązków należało również utrzymanie wszystkich instalacji kanalizacyjnych w dobrym stanie.

...piwo w Anglii było tak ważnym trunkiem, że regulacje go dotyczące znalazły się w prawie miejskim? Przykładowo w statutach Worcester określono, że testerami piwa mogą być tylko obywatele okręgu oraz "osoby smutne i dyskretne". Nie wiadomo jednak czy "smutek" odnosił się do nastroju, czy był synonimem pozazawodowej wstrzemięźliwości.

...króla Polski Władysława Warneńczyka swatano z kobietami z trzech pokoleń jednej rodziny? Najpierw polski dwór starał się o rękę dwuletniej Anny Habsburżanki, potem Władysławowi zaproponowała małżeństwo jej babcia, czterdziestoparoletnia Barbara Cylejska. Wreszcie polskiemu władcy rajono trzydziestoletnią Elżbietę Luksemburską, matkę Anny i córkę Barbary.

...sułtan Mehmed II Zdobywca wał się do ataku na Konstantynopol już w wieku 14 lat? Na przeszkodzie tym planom stanął bardziej powściągliwy ojciec. Dopiero po jego śmierci mógł spełnić swoje marzenia o podbojach.

Komentarze (3)

  1. Marek Odpowiedz

    Jaki cel przyświeca autorom takich „rewelacji”? Pod względem „sensacji” i osadzenia w prawdzie historycznej, to niewiele do pudelka brakuje.

  2. Przemek Odpowiedz

    Bzdury. Po pierwsze tytuł waszego newsa jest kłamliwy. Autorka pisze tylko, że córka Władysława opolskiego to Estera, a nie że była żydówką. Po drugie teoria Pani Anny jest równie prawdopodobna jak te wcześniejsze. Brak dowodów. Po trzecie wiarygodność Grossa była już wielokrotnie kwestionowana, Jego wiedza o XIII wieku jest imponująca, lecz nie wiadomo czy oparł ją na jakimś wiarygodnym źródle czy wymyślił
    Pozdrawiam Przemek

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.