Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Czy na polskim tronie zasiadała Żydówka?

Henryk Prawy na własnym nagrobku.

Henryk Prawy na własnym nagrobku.

Imiona żon Piastów często pozostają dla nas nieznane. Nie wiemy, jak nazywały się dwie małżonki Chrobrego i połowica Śmiałego. Do niedawna bezimienna była też żona Henryka Prawego, który na 30 lat przed Łokietkiem chciał zostać królem. A fakt, że jej imię zostało wreszcie odnalezione tylko skomplikował sprawę…

O żonie Henryka Prawego wiedzieliśmy dotychczas bardzo niewiele. Pochodziła z Opola, a jej ojciec oddał ją Henrykowi i przyrzekł wsparcie w polityce zjednoczeniowej zięcia w zamian za ukoronowanie córki. Na temat jej imienia snuto tylko domysły – nazywano ją Konstancją, Grzymisławą, Katarzyną lub Małgorzatą. Jednak na żadną z tych propozycji nie było dowodów.

Wreszcie opolska badaczka zakonów średniowiecznych, Anna Pobóg-Lenartowicz, natrafiła na elektryzującą informację, ukrytą w XVIII-wiecznej kronice dominikanina Reginalda Grossa. Autor ten, opisując dzieje opolskiego konwentu, podał informacje o rodzinie fundatora klasztoru. Nazwał też po imieniu jego siostrę, czyli żonę Henryka Prawego. A była to… Estera!

Biblijne imię polskiej księżnej

Jest to imię bardzo popularne w kulturze żydowskiej. Może też przywodzić na myśl na przykład żydowską kochankę króla Kazimierza III. Profesor Pobóg-Lenartowicz nie uważa jednak, że żona Henryka była Żydówką. Uznaje ją – tak jak wcześniejsi historycy – za potomkinię opolskich Piastów.

Biblijna Estera na obrazie Edwina Longa.

Biblijna Estera na obrazie Edwina Longa.

Jak w takim razie wytłumaczyć, że książęca córka i żona nosiła biblijne imię? Opolska badaczka udowadnia, że ówcześni zakonnicy szczególnie czcili Matkę Boską, a starotestamentową Esterę uważali za prekursorkę Maryi. Estera była według nich ucieleśnieniem patriotyzmu, pobożności, skromności i pokory, tak jak Boża Rodzicielka. Kulty Estery i Marii były złączone i silne, a modląc się do Estery, wzywało się też Marię.

Anna Pobóg-Lenartowicz zauważa, że bratanica żony Henryka Prawego miała na imię Maria. Nie używano wówczas często tego imienia. Zatem możliwe, że obie księżniczki otrzymały imiona na cześć jednego kultu.

Czy wiesz, że ...

...średniowieczni Polacy nie zdawali sobie sprawę ze śmiertelnego zagrożenia dla zdrowia, jakim było spożyciu sporyszu. Znalezione okazy zbożowych kłosów razem z kłosami z zarodnikami splatano w bukiet, który umieszczano u sufitu chaty, aby w porze siania zbóż te właśnie nasiona wysiać pierwsze.

...Zawisza Czarny sporą część kariery wojskowej spędził pod obcymi sztandarami? Zaczynał w oddziałach margrabiego Prokopa Luksemburskiego, a potem zaciągnął się na służbę u węgierskiego króla Zygmunta Luksemburskiego.

...nasi przodkowie nie jadali w średniowieczu znanego nam dzisiaj barszczu – przyrządzanego z buraków? Pierwotnie danie o tej nazwie wyrabiano z rośliny o nazwie barszcz zwyczajny.

Komentarze (3)

  1. Marek Odpowiedz

    Jaki cel przyświeca autorom takich „rewelacji”? Pod względem „sensacji” i osadzenia w prawdzie historycznej, to niewiele do pudelka brakuje.

  2. Przemek Odpowiedz

    Bzdury. Po pierwsze tytuł waszego newsa jest kłamliwy. Autorka pisze tylko, że córka Władysława opolskiego to Estera, a nie że była żydówką. Po drugie teoria Pani Anny jest równie prawdopodobna jak te wcześniejsze. Brak dowodów. Po trzecie wiarygodność Grossa była już wielokrotnie kwestionowana, Jego wiedza o XIII wieku jest imponująca, lecz nie wiadomo czy oparł ją na jakimś wiarygodnym źródle czy wymyślił
    Pozdrawiam Przemek

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.