Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Obóz koncentracyjny w Oświęcimiu zbudowano… w 1917 roku?

Obóz w Auschwitz powstał dużo wcześniej, niż mogłoby się wydawać...W artykułach i książkach poświęconych obozowi Auschwitz-Birkenau można wyczytać, że Niemcy utworzyli go w połowie 1940 roku. Jest to prawda, ale tylko połowiczna. Rzadko wspomina się o tym, że obóz został w rzeczywistości zbudowany niemal ćwierć wieku wcześniej!

Ostatnie lata XIX wieku i pierwsze XX były okresem masowej emigracji mieszkańców Galicji. Biedota z małopolskich i podkarpackich wsi szukała lepszego życia w Ameryce i Europie Zachodniej, ale wielu nie było stać na tak daleką podróż. Ci wyjeżdżali do pracy „na saksy” – a więc do sąsiednich Prus. Po drodze trafiali do ostatniego galicyjskiego miasteczka przed granicą: Oświęcimia.

Oczywiście w Prusach nie było pracy dla każdego. W efekcie tysiące bezrobotnych zostawały w Oświęcimiu, czekając tu na jakąkolwiek, choćby dorywczą pracę. Problem narastał, szczególnie że wybuch I wojny światowej wielu tułaczom zupełnie uniemożliwił powrót do domów.

Koszary w Oświęcimiu w dwudziestoleciu międzywojennym. Tutaj Niemcy utworzyli obóz koncentracyjny...

Polskie koszary w Oświęcimiu w dwudziestoleciu międzywojennym. Tutaj Niemcy utworzyli obóz koncentracyjny…

Aby zaradzić zupełnemu zalaniu miasteczka przez bezrobotnych, jego władze wydzieliły specjalny teren w odległości około trzech kilometrów od śródmieścia. W 1916 roku obszar ten został sprzedany rządowi Austro-Węgier, a ten w roku kolejnym utworzył kolonię dla emigrantów i robotników sezonowych.

Czy wiesz, że ...

...słowo «Polak» i «Polska» w ZSRS lat trzydziestych były synonimami zdrady i wrogości wobec państwa i ustroju sowieckiego”? Ciągłe podkreślanie wrogości wobec sąsiadów z zachodu sprawiło, że po ataku III Rzeszy na Związek Radziecki Stalin i jego świta, chcący nagle zjednać sobie polskich obywateli, znaleźli się w niemałym kłopocie.

...niemiecki generał Friedrich Paulus, wzięty w sowiecką niewolę pod Stalingradem, w procesach norymberskich wziął udział jak świadek oskarżenia? Jego przyjazd wzbudził dużo emocji. Kiedy siedzący na ławie oskarżonych Hermann Göring zobaczył go na sali rozpraw, z wściekłością nazwał go „brudną świnią”.

...w dwudziestoleciu międzywojennym żartowano, że "najbezpieczniejszym miejscem dla komunisty polskiego jest polskie więzienie"? Nienawidzący Komunistycznej Partii Polski Stalin postanowił ją zlikwidować, w wyniku czego zginęli wszyscy czołowi jej przywódcy.

...związek z żydowską dziewczyną miał nawet jeden z najbardziej zaufanych ludzi Hitlera  – Joseph Goebbels?  Antysemickie poglądy nie przeszkadzały mu w regularnym spotykaniu się z młodą Żydówką o imieniu Else. I to w czasie, gdy zaczął aktywnie działać w partii nazistowskiej!

Komentarze (29)

  1. Johan Odpowiedz

    Panie Kamilu, w literaturze przedmiotu – mówiąc o zabudowaniach dla robotników sezonowych wybudowanych na Zasolu – stosuje się także nazewnictwo osada lub wieś. Było to miejsce koncentracji ludzi, ale nie był to teren zamknięty. Przebudową tego miejsca w KL Auschwitz zajmowali się więźniowie. Jeszcze przed pierwszym transportem, 14 czerwca 1940 roku, grupa więźniów przywieziona w tym celu z Dachau, potem więźniowie Auschwitz i przymuszeni do tego okoliczni mieszkańcy Oświęcimia. Trudno zatem mówić o konotacji obozu/ osady dla robotników sezonowych i Konzentrationslager („Rzadko wspomina się o tym, że obóz został w rzeczywistości zbudowany niemal ćwierć wieku wcześniej!” – jak Pan pisze). Miejsce zostało po prostu zaadoptowane, tak jak np. okoliczna rampa kolejowa. Również, co do osoby, która jako pierwsza zaproponowała w Auschwitz założenie obozu można się spierać. Niekoniecznie był to Erich von dem Bach-Zelewski, a jego podwładny Arpard Wigand. To jego raporty wskazywały potrzebę założenia w tym miejscu obozu koncentracyjnego.

  2. Maciek Odpowiedz

    Szkoda, że nadal panuje zmowa milczenia co do tego, czemu miał służyć obóz, czyli jaką fabrykę budowano za pomocą siły roboczej z tego obozu.

  3. Piotr Odpowiedz

    Czytając kolejne artykuły pana Kamila Janickiego mam wrażenie że Historia Polski delikatnie pisząc jest tworzona dość jednostronnie :) Ale doskonale wpisuje się w jedynie słuszną linię Gazety Wyborczej – żynada i brak kręgosłupa.

    • Anonim Odpowiedz

      bo dokładnie tak było! oboz koncetracyjny zbudowali hitlerowcy! Wstyd! To jakby napisać że zamek cesarki w Poznaniu budowano dla Hitlera już od 1905 roku!! chore po prostu!!

      • oregano Odpowiedz

        to już nie są pojedyncze infekcje… takie myślenie to już epidemia która ogarnia sporą cześć naszego kraju.
        Czy takie komentarze to efekt niedoczytania, niezrozumienia czy po zwykły trolling ?

  4. stan Odpowiedz

    Żydowski punkt widzenia getto warszawskie też to polski wynalazek, ciekawe miałem kolegów z domków kolonii hutniczej i nie wiedziałem że oni mieszkali w obozie .Polacy także zbudowali zamek na Wawelu dla gauleitera ,nasz naród myślał przyszłościowo.Niemiecka historia dla Polaków,

  5. Czytacz Odpowiedz

    Teraz dowiem się, że rdzennie niemieckie miasto Warszawa zostało zbudowane przez plemię Wandali w V wieku. Rozmywanie historii trwa.

  6. Kaoshiranu Odpowiedz

    O ile dobrze pamiętam z książki Jana Karskiego, to po mobilizacji w 1939 roku Autor stacjonował właśnie w koszarach kawalerii w Oświęcimiu, na terenie późniejszego obozu.

  7. ps Odpowiedz

    Koszary i kilka budynków Niemcy zaadaptowali na obóz, ale jeszcze więcej budynków wyburzyli. Jak można napisać, że obóz powstał już wcześniej. Wcześniej to powstała dzielnica dla biedoty i koszary. Dla mnie takie stwierdzenie jest niefortunne. Czy ktoś pisze, że muzeum na Wawelu powstało już wcześniej – w renesansie czy nawet w średniowieczu? Przecież zamek już wtedy stał.

  8. Marek M. Odpowiedz

    W osadzie barakowej mieszkały min. osoby, które uciekły z Zaolzia ( rejon Karwiny) przed represjami ze strony Czech. Czego przykładam może być moja św. pamięci babcia Hermina Nyderek. Opowiadała mi m.in. o tym jak w dniu 01.09.1939r przy studni zginął Polski żołnierz zastrzelony przez niemieckiego pilota oraz o tym jak Niemcy budowali zasieki z drutu kolczastego kilka metrów od wejścia do ich baraku. Pierwszymi więźniami mieli być Niemcy. Następnie została wysiedlona do Dankowic.

  9. An Tracz Odpowiedz

    Panie Kamilu – wyjątkowo niezręczny tytuł. Ale poza tym wszystko się zgadza. Można dodać jedynie epizod, że w 1914-1915 w Galicji Zachodniej znalazło się sporo uciekinierów z terenów okupowanych przez armię rosyjską. Uciekinierzy byli lokowani w różnych miastach (moi dziadkowie,ewakuowani, mieszkali w barakowisku w Bruks nad Litawą w Dolnej Austrii przez 14 miesięcy). Trzeba by sprawdzić czy barakowisko w Oświęcimiu, o którym Pan pisze, założone dla robotników sezonowych, zostało do tego celu wykorzystane w 1914/1915. Najprawdopodobniej tak.
    I należy dodać trochę innych faktów.Odkupienie przez rząd A-W tych terenów w 1916 roku było spowodowane potrzebami wojskowymi (przejściowe „koszary” dla marsz-batalionów udających się na front wschodni). Takie jednostki formowane w garnizonach w głębi kraju, po dotarciu na front rozformowywano i grupy żołnierzy włączano do jednostek frontowych jako uzupełnienie.
    Po zakończeniu wojny w barakach umieszczono Polaków, uciekinierów z Zaolzia (w 1919, najwięcej z Karwiny i okolic, jak słusznie uzupełnia Marek M.). Mieszkali oni w tych barakach, aż do 1939 roku, ludność miejscowa nazywała ich „barakciorze”. Część pobudowała domy w okolicy, na tzw. Zasolu. Oczywiście, jak piszą w komentarzach czytelnicy artykułu, osiedle barakowe było otwarte. Żadnch drutów, posterunków. Część baraków rozebrano jeszcze przed II wojną z powodów technicznych. W części, umieszczono tam żołnierzy garnizonu oświęcimskiego. Później zbudowano szereg budynków koszarowych. Stacjonował tam batalion 73 pp w latach 30-tych i dyw. artylerii. W 1939 roku były to koszary 5 dak (dyw artylerii konnej). Po zakończeniu działań wojennych w budynkach koszarowych przetrzymywano przez pewien czas polskich jeńców.
    Historia obozu w Auschwitz rozpoczyna się w 1940 roku.
    I jeszcze na koniec ciekawostka. Przed wojną, Zasole nie było częścią Oświęcimia, lecz Klucznkowic, wsi podoświęcimskiej, dziś w granicach miasta. Tabliczkę z nazwą tej miejscowości i numerem, widziałem w latach 70 w drewutni (rupieciarni) przy jednym z domów zbudowanych przed wojną przez „Zaolziaków”.

  10. Mówca Odpowiedz

    Po przeczytaniu artykułu tytuł brzmi jak clickbait rodem z pudelka. Zaniżacie opinię o tym portalu pisząc takie tytuły.

    • Nasz publicysta | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Drogi Mówco, postawienie hipotezy w formie pytającej chyba nie należy do najbardziej typowych chwytów pudelka… Tam raczej stawia się tezy – nie ważne czy są prawdziwe czy fałszywe, czy mają potwierdzenie czy nie. My zadajemy pytania i staramy się na nie jak najrzetelniej odpowiedzieć. Pozdrawiamy.

  11. Anonim Odpowiedz

    jedno jest faktem, że w latach 1940 i 1941 to przede wdzystkim Polacy byli więzieni i mordowano w obozie Auschwitz. Niemcy wybudowali tam 1 krematorium. Żydzi transportowego byli do Birkenau – Auschwitz II. Niemcy wybudowali tam 5 krematoriów. Żydzi nie mogą zawładzczać tereny obozu Auschwitz ( Oświęcimia ) jako swojej ” kaplicy”. Mają miejsce do czczenia swoich pomordowanych przez Niemców w Birkenau -Auschwitz II.

  12. JK Odpowiedz

    Redaktor naczelny ciekawostek historycznych. Ta nazwa brzmi tak banalnie żeby nie powiedzieć głupio. Papier wszystko przyjmie nawet głupotę i kłamstwo, dlatego proponuje posiłkować się wiedzą ludzi którzy pamiętają tamte czasy a nie pisać że w 1917 roku zbudowano obóz koncentracyjny …!

    • Nasz publicysta | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Jeśli zna Pan kogoś kto żyje i pamięta rok 1917, skoro zachęca Pan nas do posiłkowania się jego wiedzą, to naprawdę niesamowite, że miał Pan okazję poznać tak wiekowe osoby. P.S. rozumiem, że nazwa portalu może się nie podobać, ale co ma ona wspólnego – jak i tytuł osoby nim zarządzającej – do głupoty i kłamstwa? Nie skłamaliśmy bowiem ani z nazwą portalu, ani z funkcją, którą sprawuje w nim Autor. Pozdrawiamy i wyrażamy nadzieję na chociaż odrobinę konkretniejsze wpisy ;)

  13. Anonim Odpowiedz

    Zapewne Niemcy wykorzystali dogodną, gotową, istniejącą koszarową infrastrukturę. Nie rozumiem tylko dlaczego tak pogardliwie traktujecie auta artykułu. Tak, jak gdyby to on był winny tych zbrodniom faszystowskim.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.