Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Dobrawa (-977)

Dobrawa według Jana Matejki.

fot.domena publiczna Dobrawa według Jana Matejki.

Dobrawa (-977) – księżna państwa Piastów, żona Mieszka I. Urodziła się prawdopodobnie około roku 935 jako córka znanego z okrucieństwa władcy Czech, Bolesława I Srogiego. Najprawdopodobniej odebrała staranne wykształcenie: uczeni w piśmie byli jej brat oraz siostra Mlada, można więc przyjąć, że także ona potrafiła czytać. Niektórzy historycy przypuszczają również, że w młodości Dobrawa zawarła małżeństwo z nieznanym partnerem politycznym ojca.

W 965 roku – być może jako wdowa lub rozwódka – poślubiła pogańskiego księcia Wielkopolski, Mieszka I. Miała wówczas prawdopodobnie około trzydziestu lat. Jak na warunki X stulecia i łacińskiego kręgu kulturowego nie był to wiek zaawansowany. Wprawdzie czeski kronikarz Kosmas twierdził, że Dobrawa była posunięta w latach, jego wzmiankę wypada jednak uznać za bezpodstawną potwarz lub pomyłkę.

W zgodnej opinii źródeł to właśnie nowa władczyni przekonała męża do chrztu, uciekając się w tym celu do podstępu, a nawet szantażu. W roku 967 urodziła jedynego syna, Bolesława. Umarła w roku 977 w nieznanych okolicznościach. Według jednej z hipotez została pochowana pod posadzką kaplicy poznańskiego pałacu Mieszka.

Można jej przypisać aktywny udział w życiu kraju – zwłaszcza w jego chrystianizacji – i znaczący wpływ na męża. Kamil Janicki (autor jedynej biografii Dobrawy) twierdzi, że właśnie za pośrednictwem żony Mieszko mógł przejąć taktykę wojskową stosowaną wcześniej przez ojca Dobrawy i zaznajomić się z niemieckimi obyczajami dworskimi (co pozwoliło mu zyskać rangę cesarskiego przyjaciela i zbierać pochwały od kronikarza Thietmara, zaskoczonego jego ogładą). Z kolei gród Sandomierz. którego początki sięgają czasów Dobrawy, mógł być związany z księżną, na co wskazuje jego nazwa – o niewątpliwie czeskiej proweniencji. Możliwe też, że to z orszakiem Dobrawy i z pierwszymi misjonarzami – a nie z panującą kilka stuleci później Boną Sforzą – do Polski dotarły warzywa określane zbiorczą nazwą „włoszczyzny”. Dobrawa stanowiła również swoistą gwarantkę pokoju: dopiero po jej śmierci Mieszko wdał się w konflikt zbrojny z Czechami, który doprowadził do zajęcia Śląska oraz Małopolski.

Kontrowersje nadal budzi sposób zapisu imienia księżnej. Poza formą Dobrawa w powszechnym użyciu jest też wariant Dąbrówka.

Dowiedz się więcej o Dobrawie:

Kobiece ubiory z XI stulecia na niemieckim manuskrypcie ze zbiorów British Library.

artykuł | 01.10.2017 | Autor:

Jak ubierała się Dobrawa? Moda w państwie pierwszych Piastów

Nie znamy portretów księżnej Dobrawy. Nie zachowały się jej pierścionki ani suknie. Wiemy jednak, że musiała być damą niezwykle elegancką. I że jak żadna inna kobieta w Polsce – kochała złoto.

Scena chrztu w XIII-wiecznym manuskrypcie "Bible moralisée".

artykuł | 27.03.2016 | Autor:

Kiedy naprawdę doszło do chrztu Polski?

Episkopat już rozsyła zaproszenia na obchody rocznicy chrztu Polski. Na poświęcenie czekają dwa wielkie, ceremonialne dzwony – Mieszko i Dobrawa – a pan prezydent pewnie właśnie szykuje przemówienie. Jest tylko jeden problem. Wszystkim chyba pomyliła się data. A…

xxx

artykuł | 07.01.2016 | Autor:

Ojciec chrzestny Piastów. Tyran, dzięki któremu powstało państwo polskie

Był sadystycznym psychopatą i masowym mordercą. Polscy historycy wolą o nim milczeć. Niesłusznie. Tylko przez pryzmat jego postaci można zrozumieć co działo się w głowie naszej pierwszej księżnej: Dobrawy Przemyślidki.

Dobrawa na portrecie Jana Matejki (źródło: domena publiczna).

artykuł | 06.12.2015 | Autor:

Dobrawa, Dubrawka, Dąbrówka… Jak naprawdę miała na imię pierwsza polska władczyni?

„Najwyższy czas przestać »dąbrówkować« i przyjąć prawdziwe brzmienie jej imienia – z samego szacunku dla jej roli w dziejach Polski” – grzmiał wybitny mediewista Gerard Labuda w jednym ze swoich ostatnich artykułów. W podobnym tonie wypowiadał się także…

Huczne zabawy nie były we wczesnym średniowieczu niczym wyjątkowym. Ilustracja z niemieckiego "Kodeksu Manesse".

artykuł | 18.11.2015 | Autor:

Co Dobrawa jadła na swoim weselu?

Ślub Mieszka I z czeską księżniczką miał miejsce ponad tysiąc lat temu i żaden kronikarz nie wspomniał o jego przebiegu ani słowem. Mimo to możemy się pokusić o odtworzenie weselnego menu Dobrawy. Wszystko dzięki żmudnej pracy archeologów.

Trzydziestoletnia wdówka Dobrawa niekoniecznie cieszyła się ze swojego małżeństwa z Mieszkiem... Na ilustracji scena z niemieckiego „Kodeksu Manesse”.

artykuł | 09.11.2015 | Autor:

Noc poślubna Dobrawy. Dlaczego księżna nie wpuściła męża do swojej sypialni?

„Przybyła do Polski, ale nie pierwej podzieliła z nim łoże małżeńskie, aż wyrzekł się błędów pogaństwa” – pisał Gall Anonim na temat małżeństwa Dobrawy i Mieszka. Nie jest prawdą, że czeska księżniczka próbowała szantażować męża. Miała inne i…

Ciekawe materiały o Dobrawie z portalu TwojaHistoria.pl:

Najlepsze książki o Dobrawie:

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.