Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Nowożytność

Poniżej znajdziecie wszystkie nasze nowożytne ciekawostki: od początków XVI po schyłek XVIII wieku. W przypadku historii powszechnej to wydarzenia obejmujące wszystko od polowań na czarownice i reformacji, przez czasy Ludwika XIV i wojny trzydziestoletniej, po schyłek ancien régime’u na kontynencie, a więc rok 1791. W Polsce nowożytność – obejmująca czasy od panowania Jana Olbrachta (1492) po III rozbiór Rzeczpospolitej – umownie trwała cztery lata dłużej: do roku 1795.

Egzekucja Ludwika XVI na na rysunku Georga Heinricha Sievekinga (źródło: domena publiczna). Ile takich egzekucji naprawdę przeprowadzono w czasie rewolucji?

artykuł | 16.03.2017 | Autor:

Ile osób naprawdę zgilotynowano w czasie rewolucji francuskiej?

Wolność, równość, braterstwo… i gilotyna. Nowoczesna maszyna do dekapitacji początkowo była symbolem postępu. Szybko zamieniła się w narzędzie terroru, równie bezwzględnie ścinające głowy królewskie, co mieszczańskie. Aż w końcu zwróciła się przeciw dzieciom rewolucji. Ile dokładnie osób padło...

artykuł | 27.02.2017 | Autor:

Dlaczego husaria nie obroniła nas przed szwedzkim potopem?

Jeszcze na początku XVII stulecia za jej sprawa gromiliśmy Szwedów. Pół wieku później husaria na nic nam się jednak nie przydała. Kraj padł łupem wroga, a król był zmuszony salwować się ucieczką. Dlaczego skrzydlaci rycerze nas nie ochronili?

‘Wzięcie do niewoli towarzysza pancernego’ Wojciecha Kossaka

materiał promocyjny | 25.02.2017 | Autor:

Walka toczyła się nie o zwycięstwo, a o przetrwanie Polski

Siły nieprzyjaciół sprzysięgły się przeciw Królestwu. Wróg ze wszech stron najeżdżał jego ziemie, prześladował mieszkańców, grabił bezlitośnie pałace, wioski i świątynie. Aż wreszcie powstali oni… Brzmi jak początek szalonej powieści? Nie, to polska historia.

"Henryk Sienkiewicz i jego wizje", Czesław Tański (domena publiczna)

artykuł | 21.02.2017 | Autor:

Zniszczymy twoje dzieciństwo. Pora sprawdzić ile prawdy jest w „Potopie” Sienkiewicza

Cudowna obrona Jasnej Góry? Niezłomny przeor Kordecki? Podły zdrajca Janusz Radziwiłł? Obraz szwedzkiego najazdu, jaki odmalował w swojej powieści Henryk Sienkiewicz, przekonał nie tylko laików. Poszły za nim całe pokolenia badaczy. Gdzie jednak kończy się prawda historyczna, a...

Polska miała prawdziwego pecha do władców!

artykuł | 16.02.2017 | Autor:

To był najgorszy ze WSZYSTKICH władców Polski. Mamy na to dowody

Najjaśniejsza Rzeczpospolita Obojga Narodów nie miała szczęścia do monarchów. Jej królowie dezerterowali z kraju, rujnowali skarbiec i wikłali Polskę w najbardziej wyniszczające wojny. Najgorszy z nich był jednak…

Aresztowanie Robespierre'a (tu przedstawione na obrazie J.-J.-F. Tassaerta) było zaskoczeniem dla wszystkich. Jeszcze dzień wcześniej ten najbardziej rozpoznawalny przywódca rewolucji francuskiej sam planował czystki (źródło: domena publiczna).

artykuł | 01.02.2017 | Autor:

Ta plotka obaliła dyktatora. Ludzie naprawdę w nią uwierzyli?

Cieszył się opinią nieprzekupnego. O jego prawości krążyły legendy. Ten budowany całe życie wizerunek runął… w zaledwie 24 godziny. Co wystarczyło powiedzieć, żeby tak szybko strącić kogoś ze szczytów władzy i wysłać na gilotynę?

Niektorzy członkowie królewskich rodzin zdecydowanie wyprzedzali swoją epokę, jeśli chodzi o otwartość seksualną (rys. James Gillray, źródło: domena publiczna).

ranking | 29.01.2017 | Autor:

Seksualne ekscesy koronowanych głów. Ci władcy wyprzedzali epokę… przynajmniej w łóżku

Ochrzcił kraj i utrzymywał siedem nałożnic. Kochała syna, kazała więc mu podglądać własne orgie i przebierać się w damskie fatałaszki. Był papieżem i spłodził szesnaścioro dzieci. Co najmniej. Ci przedstawiciele rodów panujących walczyli o swobodę obyczajów na długo przed...

Co tam Tokaj, Węgry stoją papryką (fot. PD-USER; lic. domena publiczna).

artykuł | 10.01.2017 | Autor:

Węgry kojarzą ci się z tokajem? Bzdura. Nie ma nic bardziej węgierskiego od… papryki!

My dostaliśmy Nobla za „Chłopów”, odkrycie radu i wiersze Szymborskiej. Węgrzy? Rzecz jasna za paprykę.

Na starcie Meksyk był w zacznie lepszej sytuacji niż Stany Zjednoczone, coś poszło jednak bardzo nie tak (źródło: domena publiczna).

artykuł | 04.01.2017 | Autor:

To państwo mogło dziś być na miejscu USA. Poznaj 5 powodów, dla których tak się nie stało

Kiedy w 1776 r. ogłaszano w Filadelfii Deklarację Niepodległości, wcale nie zapowiadało się na to, że właśnie Stany Zjednoczone staną się najpotężniejszym państwem na kontynencie amerykańskim. Większe szanse na dominację w regionie miał jeden z sąsiadów. Ale w...

Aztekowie do Sylwestra podchodzili śmiertelnie poważnie. Dosłownie (źródło: domena publiczna).

artykuł | 31.12.2016 | Autor:

Jak Aztekowie obchodzili Sylwestra?

My w przeddzień Nowego Roku boimy się co najwyżej „syndromu dnia następnego”. Tymczasem Aztekowie widzieli w nadchodzącej zmianie kalendarza groźbę huraganów, ataków krwiożerczych bestii, a nawet… możliwość całkowitej zagłady!

W trakcie ucztowania monarcha musiał uważać nie tylko na truciznę, ale również na to, aby się po prostu nie przejeść na śmierć (źródło: domena publiczna).

artykuł | 30.12.2016 | Autor:

Pięciu polskich władców, którzy umarli z przejedzenia i przepicia

Piętnaście kurczaków i morze wina. Tysiąc pomarańczy. Albo zabójcza mieszanka ogórków i miodu pitnego. Ci monarchowie sobie nie żałowali. Również na swojej ostatniej wieczerzy.

artykuł | 28.12.2016 | Autor:

Prawda o Jeremim Wiśniowieckim. Wybitny strateg czy… złodziej i świętokradca?

Na kartach sienkiewiczowskiej trylogii to kryształowy bohater. Ale zdaniem lwowian „młot na Kozaków” był też tchórzem i kanciarzem. Okradł nawet… siostry karmelitanki!

artykuł | 17.12.2016 | Autor:

Jak bardzo rozpustne były rosyjskie caryce?

Władczyni powinna być wzorem cnót i świecić moralnym przykładem? Na pewno nie w Rosji! Co dzień inny kochanek. Monarchini rozgłaszająca, że czuje się, jak „kotka w rui”. I oficjalni, dworscy reproduktorzy. Oto intymne życie imperatorowych Wschodu.

artykuł | 11.12.2016 | Autor:

Nieobliczalni i okrutni. Pięciu najbrutalniejszych carów Rosji

Mordercy własnych żon i dzieci, sadyści lubujący się w torturach, okrutni władcy eksterminujący swoich poddanych. Tak opisać można zachowania wielu władców dawnej Rosji. Przedstawiamy pięciu najgorszych z najgorszych.

materiał promocyjny | 08.12.2016 | Autor:

Królowe rywalki. Niezwykła historia kobiet, które łączyła krew, a dzieliła polityka

Matka i córka. Jedna przebiegła i żądna władzy. Druga wytworna i namiętna. Żyły w świecie pełnym intryg. Poza królewskim tytułem łączyło je niewiele. Ich konflikt ukształtował historię XVI-wiecznej Europy. Oto porywające losy Katarzyny Medycejskiej i królowej Margot!

W epoce nowożytnej egzekucja często stawała się krwawym spektaklem (źródło: domena publiczna).

artykuł | 05.12.2016 | Autor:

Rzeczpospolita Bezlitosna. Na te pięć sposobów uśmiercano przestępców w dawnej Polsce

W czasach pozbawionych telewizji, internetu i brukowców, gawiedź musiała szukać taniej rozrywki przy… miejskim szafocie. Egzekucja zbrodniarza to była dla plebsu zabawa lepsza od najnowszej tureckiej telenoweli. I tylko zakończenie spektaklu o wiele zbyt łatwo dało się przewidzieć.

artykuł | 01.12.2016 | Autor:

„Mam nadzieję, że moja córka umrze”. Najgorsza matka wśród królowych?

Co to za matka, która wplątuje własną córkę w sytuację bez wyjścia? Przystaje na odebranie jej wolności, nazywa swą klątwą, a wreszcie pragnie jej śmierci? Mowa o wszechwładnej królowej, która dla władzy nie cofnęła się przed niczym.

artykuł | 23.11.2016 | Autor:

Nie tylko mordy rytualne. Najbardziej absurdalne oskarżenia pod adresem Żydów

Mieli być wrogami Chrystusa i całego rodzaju ludzkiego. Podstępni, chciwi, śmierdzący i żądni chrześcijańskiej krwi. Porywanie i mordowanie niewinnych dzieci nie było najgorszą ze zbrodni, o jakie ich oskarżano.

artykuł | 17.11.2016 | Autor:

Co robił Henryk Walezy po ucieczce z Polski?

Francuski fircyk zniknął z kart naszej historii, uchodząc z Rzeczpospolitej w pewną czerwcową noc 1574 roku. Ale we Francji panował jeszcze 15 lat. I naprawdę nieszczęśliwie skończył.

Japońskie prawo zabrania publicznego pokazywania tatuaży charakterystycznych dla członków Yakuzy. Wyjątek stanowi festiwal Sanja (jap. Sanja Matsuri) (fot. by apes_abroad, flickr, lic. CC BY-SA 2.0).

artykuł | 11.09.2016 | Autor:

Mroczne sekrety największej organizacji przestępczej na świecie

Kontrolują sądy i policję. Zabijają bankierów, którzy proszą o spłatę pożyczki. Uważają się za obrońców tradycyjnych wartości. W ich rodzinnym kraju nie ma na nich mocnych.

historia obrazkowa | 31.08.2016 | Autor:

Ulubienice carów. Polki, które kochali władcy Rosji

Miłość cara mogła być dla jego wybranki wygraną na loterii lub przekleństwem. Przynosiła władzę i bogactwo lub poniżenie i okrutną śmierć. Przychylność panów na Kremlu była bowiem niestała, a ich gusta i upodobania – często, delikatnie mówiąc, kontrowersyjne.

artykuł | 24.08.2016 | Autor:

Trzeba mieć końskie zdrowie, by leczyć się w Rosji. Makabryczne terapie ze Wschodu

Boli ząbek? Sam car może go wyrwać kowalskimi obcęgami! Choroba weneryczna? Znachor zaleci nurkowanie w końskim łajnie. Myślisz, że dobre urodzenie pomoże Ci przetrwać ospę? Nawet nie wiesz, jak bardzo się mylisz… Zapewniamy, nie chciałbyś chorować w Rosji!

Gerrit van Honthorst, "Artemizja", ok 1635 roku (źródło: domena publiczna).

artykuł | 19.08.2016 | Autor:

Co się stało z mordercą Bony Sforzy?

Rozgrywka od pierwszych chwil była ustawiona. Każdy wiedział, że morderca Bony Sforzy jest nietykalny. Rzymska inkwizycja zdecydowała, że za otrucie polskiej królowej nie może mu spaść włos z głowy. Pomysłowi polscy dyplomaci postanowili przynajmniej zniszczyć jego reputację. W...

W roku 1613 delegaci Soboru Ziemskiego przybyli do Monasteru Ipatiewskiego w Kostrowie, żeby zawiadomić Michaiła Romanowa, że został wybrany na cara (źródło: domena publiczna).

artykuł | 17.08.2016 | Autor:

Skąd wzięła się dynastia Romanowów?

Oni tworzyli carską Rosję – i wraz z nią upadli. Mieli być marionetkami w rękach dworzan, a stali się silną, autokratyczną dynastią. Ale zanim do tego doszło, byli mistrzami intryg… i sprowadzania na państwo nieszczęść. A ich wielka...

artykuł | 16.08.2016 | Autor:

Historyczna szkoła płodzenia. Nietypowe sposoby na zajście w ciążę sprzed 500 lat

Lepiej się pomodlić i zaaplikować sobie zioła, czy najeść się ziemniaków i natrzeć tłuszczem kozy? A może warto sprawdzić, czy mąż nie ma francy? W epoce renesansu spragnieni potomka małżonkowie musieli wziąć wiele rzeczy pod uwagę…