Historia z mniej (choć nie zawsze) poważnej strony. Ciekawostki, odkrycia, kontrowersje, czyli „jak to naprawdę było” w formie przystępnej dla każdego.

[Recenzja] „Gambit hetmański”. Bezpardonowa rozgrywka, w której stawką był polski tron

Maria Kazimiera d'Arquien Sobieska była wytrawną graczką gambitu w hetmańskim wydaniu. Obraz autorstwa Jacoba Ferdinanda Voeta (źródło: domena publiczna).Paryż. Październik 1671 roku. Marysieńka, żona hetmana Sobieskiego, odwiedza o zmroku wszechwładnego kardynała. Oddaje mu się za kufer ze złotem, konieczny do wzniecenia w Polsce wojny domowej. Tak właśnie rozpoczyna się „Gambit hetmański” Roberta Forysia.

„Gambit hetmański” to wydane w jednym tomie potrójne dzieło. Pierwsza część: „Bóg, honor, trucizna”, miała premierę dwa lata temu. Druga: „Krew, ogień i łzy”, oraz trzecia: „Złoto i tron”, to zupełnie nowe powieści, które opowiadają dalsze losy Marysieńki, Sobieskiego, króla Korybuta Wiśniowieckiego i innych, prowadząc ich aż do finału wielkiej rozgrywki.

Wydawnictwo Otwarte oddaje do rąk czytelnika kolejną książkę autora, który od lat tworzy powieści historyczne i fantastyczne. Robert Foryś z wykształcenia jest archeologiem, a z zamiłowania historykiem. Daje mu to wiedzę potrzebną do odtwarzania realiów życia w dawnych wiekach wiernie i plastycznie.

Akcja tego pokaźnego, ponad tysiącstronicowego dzieła, zamyka się w dwóch latach panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Jego krótkie rządy to czas zakulisowej walki o władzę między dwoma stronnictwami. Walki prowadzonej przede wszystkim przez kobiety, których główną bronią jest seks.

Akcja powieści dzieje się za panowania Michał Korybuta Wiśniowieckiego (źródło: domena publiczna).

Akcja powieści dzieje się za panowania Michał Korybuta Wiśniowieckiego (źródło: domena publiczna).

Za królem wiernie stoi jego matka, Gryzelda Zamoyska. Podobnie czyni żona Michała, cesarska córka Eleonora. Wprawdzie brzydzi się homoseksualizmu męża, ale dla władzy jest gotowa na wszystko. Do tego jej przyjaciółka, Klara Pac, wykorzystuje dla niej swoje wpływy i… wdzięki.

Tymczasem żona hetmana Sobieskiego Marysieńka knuje przeciw władcy. Działa wykorzystując pieniądz, truciznę i własne ciało na rzecz osadzenia na tronie najpierw francuskiego księcia, a potem – własnego męża. I odnosi sukces.

Nieocenioną pomocą służy Marysieńce Charlotta – doświadczona francuska kurtyzana, skrytobójczyni i szpieg. Wachlarz silnych żeńskich postaci uzupełnia Katarzyna, siostra hetmana, która darzy Marysieńkę szczerą nienawiścią, ale często musi działać z nią ręka w rękę. Za to jej córka, Teofila, pod okiem cioteczki przeżywa swój pierwszy, namiętny romans.

To wszystko znajdziecie w powieści Roberta Forysia pod tytułem "Gambit hetmański" (Wyd. Otwarte 2016).

To wszystko znajdziecie w powieści Roberta Forysia pod tytułem „Gambit hetmański” (Wyd. Otwarte 2016).

W „Gambicie hetmańskim” poznajemy nie tylko świat upudrowanych dworów i pozornie pełnych ogłady magnatów. Odkrywamy też życie z perspektywy karczm, żydowskich domostw, ziemianek, namiotu tatarskiego czy wnętrza oblężonej twierdzy, zyskując przegląd społeczeństwa lat 70. XVII wieku.

Autor nie pomija też tematów z życia codziennego. Na przykład poznajemy świetny opis tego, jak Charlotta została w oblężonej twierdzy ogłoszona uzdrowicielką-cudotwórczynią. A to wszystko dlatego, że potrafiła zbić gorączkę oraz… poradzić sobie z przesądem, że kołtunów nie można wycinać.

Genialny fragment dotyczy także arsenału trucicielskiego. W plastycznym i szczegółowym przeglądzie możemy dowiedzieć się, jakie działanie i historię miały używane wówczas niebezpieczne specyfiki. A to tylko najciekawsze przykłady z licznych, interesujących opisów w tej powieści.

Jedną z bohaterek powieści jest Katarzyna z Sobieskich Radziwiłłowa, siostra hetmana Jana (źródło: domena publiczna).

Jedną z bohaterek powieści jest Katarzyna z Sobieskich Radziwiłłowa, siostra hetmana Jana (źródło: domena publiczna).

Robert Foryś nie boi się scen erotycznych i jednego na pewno nie można mu zarzucić – pruderii. Autor gustuje w odważnych opisach igraszek między bohaterami. Zaproponowane przez niego konfiguracje miłosne zaskoczą nawet fanów „Pięćdziesięciu twarzy Greya”.

Autor „Gambitu hetmańskiego” w ciekawy i przystępny sposób przedstawia skomplikowaną rzeczywistość Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Nie boi się używać oryginalnych porównań i metafor. Potrafi zadziałać na emocje czytelnika, a jego sugestywne opisy pobudzają wyobraźnię. Śmiech, gniew, obrzydzenie i zaciekawienie mieszają się na każdej karcie powieści.

Autor: Robert Foryś
Tytuł: Gambit hetmański
Wydawca: Wyd. Otwarte
Data wydania: 2016
Oprawa: Twarda
Liczba stron: 1080
ISBN: 978-83-7515-343-9
Cena: 59,90 zł (ale z ciekawostkowym rabatem możesz kupić „Gambit hetmański” już za 38,94 zł)
Ocena recenzenta: 5-/6