Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Artykuł

Maria Teresa na koniu (fot. domena publiczna)

artykuł | 16.01.2019 | Autor:

Najpotężniejsza Niemka w dziejach i kobieta, która rozerwała Polskę na strzępy

Kiedy dochodziła do władzy wszystko zdawało się pracować przeciwko niej – pokój zawarty niedawno z Turkami był upokarzający, skarbiec świecił pustkami, a zastępy wrogów czyhały na jej tron. Ona się jednak nie poddała, pokonała przeciwników i zbudowała potężne...

Koh-I-Noor obecnie zdobi brytyjską koronę. Na zdjęciu replika słynnego klejnotu.

artykuł | 15.01.2019 | Autor:

Mroczne dzieje najcenniejszego i najsłynniejszego diamentu świata

Temat nieskończonych legend, plotek i najdziwniejszych opowieści. Właściciele tego diamentu popadali w obłęd, zapadali na niezrozumiałe choroby, byli podtruwani i mordowani. Czy to Koh-i-noor przynosił im same nieszczęścia?

James Bond miał zawsze do dyspozycji szereg pomocnych gadżetów. A czym posługiwali się i posługują prawdziwi agenci?

artykuł | 14.01.2019 | Autor:

Najbardziej zaskakujące i najdziwniejsze gadżety, których używali PRAWDZIWI szpiedzy

Prawdziwi szpiedzy mieli i mają do dyspozycji cała gamę „zabawek”, o których James Bond mógłby co najwyżej pomarzyć. Czym naprawdę posługiwali się agenci wywiadu? Niektóre pozycje nas zupełnie zaskoczyły. A inne były po prostu… odstręczające.

Co doprowadziło do upadku znaczenia husarii?

artykuł | 12.01.2019 | Autor:

Upadek husarii. Co sprawiło, że najlepsza jazda Europy stała się bezużyteczna?

W czasach świetności husarzy podziwiała cała Europa. W pewnym momencie ich bojowy czar zaczął się jednak wyczerpywać. Jak doszło do tego, że z wzbudzających lęk jeźdźców stali się „żołnierzami pogrzebowymi”?

Czy husarze używali w walce skrzydeł? A może były one tylko dekoracją?

artykuł | 07.01.2019 | Autor:

Po co husarze nosili skrzydła?

Chyba nic nie kojarzy się z husarią bardziej, niż ten niezwykły element wyposażenia. Wśród naukowców budzi on jednak wiele kontrowersji. Czas wreszcie rozstrzygnąć: gdzie i po co legendarni jeźdźcy nosili skrzydła?

Stanisław Ryniak był pierwszym polskim więźniem Auschwitz.

artykuł | 05.01.2019 | Autor:

Pierwszy polski więzień Auschwitz

Zesłanie do Auschwitz brzmiało jak pewny wyrok śmierci i zwykle tym właśnie było. Jednak los lubi zaskakiwać – okazuje się, że można było przybyć do obozu w pierwszym transporcie, otrzymać najniższy numer i… przeżyć. A później doczekać nie...

Czy husarze byli żołnierzami doskonałymi? Na ilustracji akwarela Juliusza Kossaka "Towarzysz husarski".

artykuł | 03.01.2019 | Autor:

Co dawni Polacy i Europejczycy NAPRAWDĘ myśleli na temat husarii?

Inni wojownicy wyglądali przy husarii po prostu żałośnie – z tym stwierdzeniem zgodziłaby się w okresie świetności polskiej jazdy cała Europa. Naszych wojowników wysławiano za męstwo, animusz i wzrok „gryzący orzechy”. A oni robili wszystko, by ten wizerunek...

Bitwa pod Cedynią obrosła całym szeregiem mitów. Powyżej ilustracja z książki "Polskie triumfy".

artykuł | 02.01.2019 | Autor:

Prawda o bitwie pod Cedynią. Czy istotnie było to wielkie starcie, w którym Polacy po raz pierwszy przełamali teutońską butę?

Pierwsza konfrontacja z Niemcami urosła do rangi mitu. I, jak to bywa z mitami, w opisach bitwy pod Cedynią więcej jest przekłamań, zmyśleń i pobożnych życzeń niż twardych faktów.

Zamach na carskiego urzędnika w wykonaniu kobiety. Rysunek Nowości Illustrowanych z 1906 roku, relacjonujących wydarzenia rozgrywające się w Warszawie

artykuł | 01.01.2019 | Autor:

Prawdziwe początki polskiego feminizmu. Czy pierwsze bojowniczki o równouprawnienie były terrorystkami?

Pomagały konstruować bomby, organizowały zamachy, kierowały magazynami broni. A jednocześnie: domagały się równouprawnienia w każdym obszarze życia. Zdaniem badaczy – to od nich zaczął się polski feminizm.

Krzyżacy przez kilka wieków stanowili dla Polski spore zagrożenie. Jak pojawili się na wschodzie Europy?

artykuł | 31.12.2018 | Autor:

Sprowadzenie Krzyżaków do Polski. Dlaczego Konrad Mazowiecki podjął jedną z najgorszych decyzji w dziejach kraju?

Plan Konrada Mazowieckiego wydawał się prosty. Wystarczy zaprosić bitnych Krzyżaków, by ci uporali się z krnąbrnymi poganami w Prusach. Książę nie przewidział jednak, że zakonnicy już wkrótce staną się jednym z największym zagrożeń – nie dla jego wrogów,...

Czarniecki pod Warką na obrazie Juliusza Kossaka.

artykuł | 28.12.2018 | Autor:

Bitwa pod Warką. Pierwsze wielkie zwycięstwo Polaków ze Szwedami w czasie Potopu

W 1655 roku Szwedzi zajęli niemal całą Koronę. Kolejne próby zahamowania Potopu kończyły się porażką, a wyczekiwane zwycięstwo w otwartym polu nie nadchodziło. Nadzieja pojawiła się dopiero, gdy król Jan Kazimierz wrócił do kraju, a Stefan Czarniecki przyprowadził...

Królowie tak jak inni śmiertelnicy biorą udział w tańcu śmierci - przypominali średniowieczni ilustratorzy.

artykuł | 27.12.2018 | Autor:

Najbardziej kuriozalne śmierci władców

Królowanie nigdy nie było bezpiecznym zajęciem. Niektórzy władcy zapomnieli jednak, że czyhają na nich także zupełnie przyziemne niebezpieczeństwa. Jakie na przykład? I kto z nich umarł w najdziwaczniejszy sposób?

Kraków. Żołnierz niemiecki i młoda kobieta w dorożce (fot. domena publiczna)

artykuł | 26.12.2018 | Autor:

Jak w okupowanej Polsce rozpoznawano kobiety kolaborujące z Niemcami? Były na to zadziwiająco proste sposoby

Drobne szczegóły potrafiły powiedzieć wszystko. Która kobieta sypiała z Niemcem, robiła interesy z władzami okupacyjnymi, albo robiła nielegalne interesy? Wystarczyło spojrzeć na…

Walki w Poznaniu rozpoczęły się wieczorem 26 grudnia 1918 roku.

artykuł | 25.12.2018 | Autor:

Poznań 1918. Jak rozpoczęło się największe zwycięskie powstanie w naszej historii?

Od paranoicznego stanu napięcia po niekontrolowany wybuch. Tak wyglądały pierwsze godziny zrywu, który do historii przeszedł jako powstanie wielkopolskie. Centrum polsko-niemieckiego boju o przynależność Wielkopolski był Poznań. To tam rozległy się pierwsze strzały i padły pierwsze ofiary.

Anthony Sandys, Helena Trojańska.

artykuł | 24.12.2018 | Autor:

Nieumalowana, nadmiernie owłosiona i ogólnie zaniedbana. Czy tak wyglądał starożytny ideał piękna?

Nie wychodzisz z domu bez makijażu? Dwa tysiące lat temu zostałabyś… wyśmiana! Starożytnym Grekom i Rzymianom nie podobały się wypacykowane damy z upudrowaną twarzą i pomalowanymi oczami. Cenili naturalność – i nie przebierali w słowach, krytykując kobiety za...

Stół wigilijny. A co znajduje się na Waszym (fot. Przykuta, lic. GNU FDL)

artykuł | 23.12.2018 | Autor:

Najdziwniejsze *tradycyjne* potrawy wigilijne, o których prawdopodobnie nie słyszałeś

Wielkimi krokami zbliża się najbardziej uroczysta kolacja w roku. Już za kilka dni połamiemy się opłatkiem i zasiądziemy do elegancko nakrytych stołów, a na nich będzie czekało ogromne bogactwo potraw. Niektóre z nich… bardzo dziwne.

Aleksandra Szczerbińska na fotografii z młodości

artykuł | 22.12.2018 | Autor:

Szef robi pracownicy inspekcję i oznajmia, że ją kocha. Tak Piłsudski poznał swoją przyszłą żonę... i nie zrobił na niej zbyt dobrego wrażenia

Aleksandra Szczerbińska nie spodziewała się, że będzie „tą drugą”. Tym bardziej nie spodziewała się, że wpadnie w oko Piłsudskiemu. On w każdym razie w pierwszym momencie wcale jej nie zawrócił w głowie.

Kartka bożonarodzeniowa wydana przez Krakowski Komitet Okręgowy Towarzystwa Popierania Budowy Publicznych Szkół Powszechnych w 1937 roku (fot. NAC, domena publiczna)

artykuł | 21.12.2018 | Autor:

Boże narodzenie w przedwojennej Polsce. Jak wtedy przygotowywano się do świąt?

Z radia atakuje nas świąteczna muzyka, a gdziekolwiek się nie obejrzymy szczerzą się do nas ubrane jak w reklamie coca coli Mikołaje. Zanim jednak wpadniemy w szał gotowania, pieczenia i sprzątania, warto się zatrzymać i sprawdzić, jak do...

Kalina Jędrusik w 1952 roku (fot. Edward Hartwig, lic. domena publiczna)

artykuł | 19.12.2018 | Autor:

Te kobiety zmieniły oblicze polskiej mody. Ikony stylu w PRL-u

Szafa pęka w szwach, a i tak nie wiesz, co na siebie włożyć? Nasze matki i babcie miały w młodości zgoła inny problem. Choć ich wybór był ograniczony, doskonale wiedziały, jak chcą wyglądać. Jak Nina Andrycz, Pola Raksa...

Sprzedaż karpia w Krakowie w 1932 roku (zdjęcie pochodzi z książki "Dwudziestolecie od kuchni" autorstwa Aleksandry Zaprutko-Janickiej)

artykuł | 18.12.2018 | Autor:

Wigilijny karp to zaprzeczanie tradycji. Co jest autentycznym staropolskim obyczajem?

W szczycie przedświątecznej gorączki zewsząd atakują nas reklamy z barszczem, choinką i karpiem, który urasta niemal do rangi symbolu Gwiazdki. Tymczasem, wbrew temu, co próbują nam od lat wcisnąć marketingowcy, karp na wigilijnym stole jest stosunkowo młodym wynalazkiem.

Żołnierze 1 Pułku Ułanów Krechowieckich na ulicach Bolonii.

artykuł | 17.12.2018 | Autor:

Ostatni wielki triumf Polaków w czasie II wojny światowej. Czy wiesz, o którą bitwę chodzi?

Losy Polski były już przypieczętowane. Nasi żołnierze nie zamierzali jednak składać broni. W ostatnich dniach wojny zadali Niemcom dotkliwą klęskę. I to oni wkroczyli jako wyzwoliciele do jednego z najważniejszych miast Włoch.

Palatyn Sieciech zdobył na dworze książęcym mocną pozycję.

artykuł | 15.12.2018 | Autor:

Czy palatyn Sieciech naprawdę rządził Polską?

Satrapa i intrygant pożądający korony? A może raczej wierny stronnik władcy, dążący do umocnienia książęcej władzy i realizacji planów? Historycy do dzisiaj spierają się o to, kim naprawdę był palatyn Sieciech. Ale jedno nie ulega wątpliwości: jego kariera...

Fragment obrazu Szymona Boguszowicza przedstawiającego bitwę pod Kłuszynem w 1610 roku.

artykuł | 14.12.2018 | Autor:

Bitwa pod Kłuszynem. Triumf, który otworzył Polakom drogę do zdobycia Moskwy w 1610 roku

Rosyjskiego cara zgubiła nadmierna pewność siebie. 4 lipca 1610 roku miał miażdżącą przewagę nad wrogiem. Ten zdołał go jednak podejść nocą, zaskoczyć niemal we śnie i zepchnąć do defensywy. Jak do tego doszło?

W szeregach Armii Czerwonej nie brakowało Polaków.

artykuł | 12.12.2018 | Autor:

„Na trupie podporucznika leżały zwłoki sierżanta, na nich kaprala”. Krwawa polsko-polska bitwa nad Berezyną w 1920 roku

Kiedy polskie wojska urządziły się w Kijowie, bolszewicy natychmiast zaczęli przygotowywać się do ataku. Żołnierze Wojska Polskiego byli gotowi bronić się do ostatniej kropli krwi. Nie wiedzieli jednak, że na północnym froncie, nad Berezyną, będą musieli walczyć… także...

Członkowie sztabu drugiego pułku piechoty Legionów.

artykuł | 11.12.2018 | Autor:

Zbrodnicza i bezsensowna rzeź Polaków. Dlaczego sojusznicy zrobili z naszych żołnierzy mięso armatnie?

Historycy z lubością piszą o „ofierze krwi” i o wielkim poświęceniu. Uczciwiej byłoby powiedzieć, że naszych wysłano na rzeź. Bez uzasadnienia i bez celu.