Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Thomas Woodrow Wilson (1856-1924)

Woodrow Wilson przez dwie kadencje zajmował stanowisko prezydenta USA.

fot.Harris & Ewing/domena publiczna Woodrow Wilson przez dwie kadencje zajmował stanowisko prezydenta USA.

Thomas Woodrow Wilson (1856-1924) – prezydent Stanów Zjednoczonych w latach 1913-1921. Urodził się 28 grudnia 1856 roku w Staunton w stanie Wirginia. Jego ojciec był pastorem i młody Thomas otrzymał religijne wychowanie. Kształcił się na Davison University w Karolinie Północnej oraz na uniwersytecie w Princeton, który ukończył w 1879 roku. Przez następne lata rozwijał karierę akademicką. W 1886 roku obronił doktorat na uniwersytecie Johna Hopkinsa. Od 1890 roku wykładał w Princeton nauki polityczne; w latach 1902-1910 był rektorem tej uczelni.

Działalność polityczną rozpoczął w 1906 roku, wiążąc się z Partią Demokratyczną. W 1910 roku został z jej ramienia gubernatorem New Jersey. Jego zdecydowane działania, które doprowadziły między innymi do uchwalenia w tym stanie ustaw o odpowiedzialności pracodawców czy praktykach antykorupcyjnych, a także podziały wewnętrzne w partii zagwarantowały mu miejsce w wyścigu o fotel prezydencki w 1912 roku. W październiku tego roku został wybrany na pierwszą kadencję. Dzięki jednoczesnemu zwycięstwu demokratów w wyborach parlamentarnych był w stanie przeprowadzić w kolejnych latach szereg istotnych ustaw, między innymi w sprawie powołania Systemu Rezerwy Federalnej i utworzenia Federalnej Komisji Handlu. Angażował się również w sprawy Ameryki Łacińskiej.

Po wybuchu I wojny światowej zadeklarował neutralność Stanów Zjednoczonych. Utrzymał to stanowisko nawet po zatopieniu przez Niemców w maju 1915 roku transatlantyku „Lusitania”, na pokładzie którego znajdowali się amerykańscy obywatele. Zdanie zmienił już po reelekcji, do której doszło w 1916 roku. Na wypowiedzenie wojny Niemcom zdecydował się dopiero na początku kwietnia 1917 roku, po ogłoszeniu przez nich nieograniczonej wojny podwodnej i ujawnieniu ich starań zmierzających do wywołania wojny amerykańsko-meksykańskiej.

Od początku zaangażowania w konflikt Wilson podkreślał, że wojna powinna doprowadzić do ustanowienia nowego ładu światowego, opartego na sprawiedliwych zasadach. Jego kształt zaproponował 8 stycznia 1918 roku, prezentując w orędziu skierowanym do Kongresu program 14 punktów. Jednym z nich było przywrócenie na mapę świata niepodległej Polski.

Swój program Wilson promował podczas trwającej od stycznia 1919 do stycznia 1920 roku konferencji pokojowej w Paryżu. Jego osiągnięciem było włączenie do traktatu wersalskiego Paktu Ligi Narodów. Nie udało mu się jednak zyskać poparcia dla tego projektu w kraju – mimo prowadzonej w całym kraju kampanii i wielomiesięcznej agitacji zarówno traktat wersalski, jak i Pakt Ligi Narodów nie zostały ratyfikowane przez Senat. Wysiłki prezydenta zostały docenione natomiast przez Akademię Szwedzką, która przyznała mu w 1919 roku pokojową Nagrodę Nobla.

Pod koniec drugiej kadencji Wilsonowi coraz bardziej dokuczało zdrowie. Przeżywał załamania nerwowe, w czasie których rzeczywistą władzę w kraju sprawowała jego żona, Edith. Doczekał jednak do końca kadencji i dopiero później wycofał się z życia politycznego. Zmarł 3 lutego 1924 roku w Waszyngtonie.

Dowiedz się więcej o Thomasie Woodrow Wilson:

Premier Ignacy Jan Paderewski pozyskał w USA potężnych sojuszników sprawy polskiej. Kto zasłużył się najbardziej?

artykuł | 14.01.2018 | Autor:

Najwyższa pora im podziękować. Pięciu obcokrajowców, którzy pomogli Polsce wywalczyć niepodległość

„Można Polakom wybaczyć, że wierzą, iż w 1918 roku sami wywalczyli sobie niepodległość. Tak jednak nie było” – pisał Norman Davies. I miał rację. Kto pomógł nam w stworzeniu wolnej Polski? I czy zapamiętaliśmy ich zasługi?

Niejedna Pierwsza Dama miała ogromny wpływ na swojego męża. Ta kobieta, gdy mąż leżał złożony chorobą, podejmowała samodzielnie najważniejsze decyzje w państwie.

artykuł | 03.01.2018 | Autor:

Pierwsza kobieta, która rządziła Stanami Zjednoczonymi. Władza była w jej rękach, a ty nigdy o niej nie słyszałeś

Wojna już się skończyła, ale w Białym Domu tylko pozornie zapanował spokój. Schorowany i częściowo sparaliżowany prezydent nie był w stanie podejmować nawet najprostszych decyzji. Bezkrólewie skrzętnie tuszowano. Tak jak fakt, że przez szereg tygodni państwem rządziła Pierwsza…

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.