Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Historia polityczna

Dlaczego to właśnie Lwów został stolicą Galicji i Lodomerii? Na ilustracji lwowski Rynek na pocztówce z końca XIX wieku.

artykuł | 16.04.2019 | Autor:

To wcale NIE było oczywiste. Dlaczego akurat Lwów został stolicą?

Za sprawą rozbiorów Lwów urósł do rangi najprawdziwszej stolicy. Niepozorne, leżące na uboczu miasto spotkał niesamowity awans. Jaki był powód tej zaskakującej decyzji?

Kobiety, które zasiadły w ławach Sejmu Ustawodawczego II RP miały do wykonania tytaniczną pracę. Mało kto traktował je poważnie, mimo że Polki zaczęły upominać się o swoje prawa jeszcze przed odzyskaniem niepodległości (na zdj. delegacja Ligi Kobiet Polskich w sprawie równouprawnienia w 1917 roku).

artykuł | 13.04.2019 | Autor:

Te kobiety wywalczyły Polkom ich prawa. Kim były pierwsze posełki w dziejach Polski?

„Oczywiście »babie« nie pozwoli przecież nikt z tych mężów stanu polityki prowadzić” – pisała w 1916 roku Zofia Moraczewska. Trzy lata później jako jedna z zaledwie ośmiu kobiet (na 436 mężczyzn!) weszła do Sejmu Ustawodawczego, który nadał kształt...

Cesarz Justynian przez niemal 40 lat rządził Bizancjum.

artykuł | 11.04.2019 | Autor:

Jedyny człowiek, który mógł odbudować Cesarstwo Rzymskie

Jego postać do dzisiaj fascynuje. W ciągu czterdziestu lat doprowadził Bizancjum do szczytu potęgi. Ze wszystkich władców wschodniego cesarstwa to on miał największe szanse na odbudowę rzymskiego imperium. Jak blisko tego celu się znalazł i dlaczego ostatecznie poniósł...

materiał promocyjny | 05.04.2019 | Autor:

Nieznana wojna polsko-niemiecka 1919-1920-1921

Był 15 sierpnia 1919 roku. Oczekujący od wielu godzin na wypłatę tłum górników stracił cierpliwość i wtargnął na plac mysłowickiej kopalni. Oddziały niemieckiego Grenzschutzu otworzyły ogień do nieuzbrojonych ludzi.

Za uwolnienie Ryszarda Lwie Serce Anglicy musieli zapłacić górę srebra.

artykuł | 29.03.2019 | Autor:

Najwyższy okup średniowiecza? Ile Anglicy musieli zapłacić za uwolnienie Ryszarda Lwie Serce?

Ryszard Lwie Serce władał Anglią zaledwie przez 10 lat. Mimo to zapisał się w historii jako wielki wódz, pogromca niezwyciężonego wcześniej Saladyna oraz człowiek, za którego zapłacono astronomiczny okup. Jego wysokość nawet dzisiaj przyprawia o zawrót głowy.

Iwan IV - pierwszy car Rosji.

materiał promocyjny | 21.03.2019 | Autor:

Kiedy Rosja stała się światowym graczem? Kulisy historii naszego wielowiekowego sąsiada

Swoją historię wywodzi od księstewka zależnego od Złotej Ordy. Przez wieki pozostawała na uboczu Europy. Dzisiaj jest jednym z najważniejszych graczy na arenie międzynarodowej. Jak Rosja zbudowała swoją potęgę i czy potrafi ją utrzymać?

Lewis Bernstein-Namierowski w 1915 roku (fot. domena publiczna)

artykuł | 10.03.2019 | Autor:

Czy niesławną linię Curzona wyznaczył… Polak?

Zaproponowana w 1920 roku wschodnia granica pozbawiała Polskę dużej części ziem tworzących niegdyś Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Jednak to nie lord George Curzon, od którego wzięła nazwę, ustalił jej przebieg. Za ograniczającą terytorium nowego państwa koncepcją stał… pewien polski...

Fragment grafiki K. Górskiego przedstawiającej wydarzenia w Polsce w latach 30. XI stulecia.

artykuł | 22.02.2019 | Autor:

Największa katastrofa w dziejach Polski. Nie mogą się z nią równać ani potop szwedzki, ani nawet druga wojna światowa

Po polskim mocarstwie, przed którym drżeli wszyscy sąsiedzi, zostały strzępy. A samo istnienie Polski stanęło pod znakiem zapytania.

Jak potoczyłyby się losy Polski, gdyby Bolesław Krzywousty nie podzielił jej między swoich synów?

artykuł | 12.02.2019 | Autor:

Prawdziwe skutki rozbicia dzielnicowego. Czy bez testamentu Krzywoustego Polska stałaby się w XIII wieku mocarstwem?

Co by było, gdyby Bolesław Krzywousty nie podzielił Polski między synów? Lub gdyby książę senior Władysław okazał więcej zdecydowania i pokonał młodszych braci? Krakowski historyk nie ma wątpliwości: losy naszego kraju i tej części Europy mogłyby potoczyć się...

Marian Zacharski zdobył dla Polski Ludowej wiele cennych dokumentów, między innymi plany F-15. Zdjęcie z 2016 roku.

artykuł | 05.02.2019 | Autor:

Spektakularna kariera pana Z. Jakim cudem zdobył dla Polski Ludowej plany F-15?

Mając 29 lat, wylądował w więzieniu federalnym, oskarżony o szpiegostwo. Sąd był bezlitosny – skazał go na dożywocie.  W końcu ten szpieg-amator zdobył dziesiątki tajnych dokumentów i przez lata wodził za nos amerykańskie służby… Jak to możliwe?

Czy to uchwalenie konstytucji 3 maja doprowadziło do rozbiorów?

ciekawostka | 31.01.2019 | Autor:

To jedna z najbardziej niewygodnych prawd o polskiej historii. Zdaniem sławnego historyka przyczyną upadku Rzeczpospolitej i rozbiorów była...

Co roku obchodzimy ten dzień jako jeden z najważniejszych w historii Polski. Zdaniem prof. Andrzeja Chwalby - wcale nie ma czego świętować.

Co musisz wiedzieć o ostatnim królu Polski?

historia obrazkowa | 17.01.2019 | Autorzy: i

Czy znasz te fakty z życia ostatniego polskiego króla?

Został zapamiętany jako erudyta, mecenas kultury i sztuki oraz… wyjątkowo kiepski polityk, znajdujący się pod przemożnym wpływem Katarzyny II. Czy rzeczywiście zasługuje na tak surową ocenę? 

Irena Kosmowska. Jedyna kobieta w gabinecie rządowym w całej historii II RP.

ciekawostka | 11.01.2019 | Autor:

ŻADNA kobieta w przedwojennej Polsce nie zrobiła takiej kariery w polityce

Zaszła najwyżej z wszystkich Polek. Po niej żadna inna kobieta tej epoki nie piastowała stanowiska w rządzie. Jej kariera trwała jednak tylko kilka dni. Kim była Irena Kosmowska i co zdążyła osiągnąć?

Zamach na carskiego urzędnika w wykonaniu kobiety. Rysunek Nowości Illustrowanych z 1906 roku, relacjonujących wydarzenia rozgrywające się w Warszawie

artykuł | 01.01.2019 | Autor:

Prawdziwe początki polskiego feminizmu. Czy pierwsze bojowniczki o równouprawnienie były terrorystkami?

Pomagały konstruować bomby, organizowały zamachy, kierowały magazynami broni. A jednocześnie: domagały się równouprawnienia w każdym obszarze życia. Zdaniem badaczy – to od nich zaczął się polski feminizm.

Krzyżacy przez kilka wieków stanowili dla Polski spore zagrożenie. Jak pojawili się na wschodzie Europy?

artykuł | 31.12.2018 | Autor:

Sprowadzenie Krzyżaków do Polski. Dlaczego Konrad Mazowiecki podjął jedną z najgorszych decyzji w dziejach kraju?

Plan Konrada Mazowieckiego wydawał się prosty. Wystarczy zaprosić bitnych Krzyżaków, by ci uporali się z krnąbrnymi poganami w Prusach. Książę nie przewidział jednak, że zakonnicy już wkrótce staną się jednym z największym zagrożeń – nie dla jego wrogów,...

Palatyn Sieciech zdobył na dworze książęcym mocną pozycję.

artykuł | 15.12.2018 | Autor:

Czy palatyn Sieciech naprawdę rządził Polską?

Satrapa i intrygant pożądający korony? A może raczej wierny stronnik władcy, dążący do umocnienia książęcej władzy i realizacji planów? Historycy do dzisiaj spierają się o to, kim naprawdę był palatyn Sieciech. Ale jedno nie ulega wątpliwości: jego kariera...

Kazimierz IV Jagiellończyk rządził w latach 1447-1492.

artykuł | 10.12.2018 | Autor:

Kazimierz Jagiellończyk. Najlepszy polski władca?

Był nieprzeciętnym przywódcą. Wygrał z papieżem i Krzyżakami, dzięki niemu Jagiellonowie rządzili znaczną częścią Europy, a jego państwo rozrosło się do rozmiaru ponad miliona kilometrów kwadratowych! Nie zawsze jednak wszystko szło jak po maśle. Wielokrotnie był tylko o...

Najkrwawszą akcją izraelskich terrorystów było podłożenie bomby w hotelu King David.

artykuł | 06.12.2018 | Autor:

Największe akcje izraelskich terrorystów

Dla syjonistów, marzących o utworzeniu państwa Izrael, wiek XX okazał się kluczowy. By osiągnąć swój cel, żydowscy bojownicy nie przebierali jednak w środkach i nie oglądali się na liczbę możliwych ofiar. Nawet, jeśli wśród zabitych mogli znaleźć się...

Kazimierz Odnowiciel w pełni zasłużył na swój przydomek.

artykuł | 04.12.2018 | Autor:

Najbardziej niedoceniany polski władca. Dlaczego o nim nie pamiętamy, mimo że podniósł kraj z ruiny?

W dzieciństwie był świadkiem wielkich triumfów swojego dziadka i ojca, ale potem na własnej skórze odczuł załamanie i krach ich wielkomocarstwowej polityki. To on musiał posprzątać bałagan, przywrócić dynastię do władzy i odbudować państwo prawie od podstaw. I...

Aleksander Jagiellończyk na portrecie z roku 1645.

ciekawostka | 29.11.2018 | Autor:

To chyba najbardziej zapomniany Jagiellon – a przecież tyle zrobił dla Polski!

Umocnił nadszarpniętą władzę królewską, dzięki sprytnym reformom zdołał wypełnić opustoszały skarbiec i zabezpieczyć granice atakowanego zewsząd państwa. A mimo to o jego zasługach – a nawet o nim samym – rzadko się wspomina. Dlaczego?

Wiec polskich sufrażystek w Krakowie w 1911 roku

artykuł | 28.11.2018 | Autor:

Sto lat temu Polki ZDOBYŁY prawa wyborcze. Zdobyły, bo to wcale nie był żaden prezent od mężczyzn!

Równo sto lat temu Polki otrzymały pełne prawa wyborcze. To akurat prawda. Ale twierdzenia, że za decyzją stali dobrotliwi, postępowi mężczyźni wypada włożyć między bajki.

Kiedy tak naprawdę rozpoczęła się historia Polski? Na ilustracji koronacja Piasta.

materiał promocyjny | 26.11.2018 | Autor:

Władcy Polski. Historia na nowo opowiedziana

Anglicy i Francuzi uczynili ze swoich królów towar eksportowy, książki o królowej-dziewicy Elżbiecie czy krwawej Margot czytają miliony. Nasi monarchowie, zasuszeni w obrazach Matejki, wydają się nudni i prowincjonalni, wegetują w rezerwacie szkolnych podręczników. A przecież historia Polski...

Stanisław Leszczyński na portrecie autorstwa Jeana Girardeta.

ciekawostka | 21.11.2018 | Autor:

Ten król Polski sam chciał przeprowadzić rozbiory i płaszczył się przed Szwedami. Dlaczego wspominamy go tak pozytywnie?

O polski tron walczył przez kilkadziesiąt lat. Zostawił po sobie legendę króla oświeconego, dobrze wykształconego i łaskawego. Jak się okazuje, za tą fasadą krył rozbuchane ego, a za cenę korony gotowy był doprowadzić nawet do podziału Rzeczpospolitej.

Przejmowanie władzy od Niemców w listopadzie 1918 roku na obrazie Stanisława Bagieńskiego.

artykuł | 11.11.2018 | Autor:

Polska wcale nie odzyskała niepodległości 11 listopada. Ta data po prostu nie ma sensu

Kiedy Polska odzyskała niepodległość? Można wskazywać różne terminy. Ale akurat 11 listopada wydaje się najgorszą datą z możliwych.

Ślub Daszyńskiego z Marysią Paszkowską wywołał skandal, który nieomal przekreślił jego karierę.

artykuł | 09.11.2018 | Autor:

Ten związek wywołał prawdziwy skandal. Czy szokujące małżeństwo mogło przekreślić karierę Ignacego Daszyńskiego?

Romans z mężatką i nieślubne dziecko? Cóż, każdemu może się zdarzyć. Małżeństwo z aktorką? Zdaniem krakowskiej inteligencji, Daszyński równie dobrze mógł wziąć za żonę prostytutkę! Nawet koledzy-socjaliści byli zszokowani jego wyborem – choć w ich przypadku w grę...

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.