Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Druga wojna światowa

Jaką strategię powinno przyjąć polskie dowództwo, aby nasze wojsko dłużej stawiało czoła niemieckiej inwazji?

ciekawostka | 19.02.2019 | Autor:

Jak Polska powinna się bronić przed Niemcami w 1939 roku? Zdaniem tego nazistowskiego feldmarszałka popełniliśmy poważny błąd

Wyczerpujące nocne odwroty. Ciągłe zagrożenie okrążeniem i niemieckie zagony pancerne pojawiające się w najmniej spodziewanym momencie. Tak dla wielu polskich żołnierzy wyglądał wrzesień 1939 roku. Czy można było temu zapobiec?

W pierwszej kolejności do ośrodków pracy przymusowej wysyłano Żydów.

artykuł | 16.02.2019 | Autor:

Głodowa dieta, mordercza praca, sadystyczni strażnicy. Jak wyglądał "zwyczajny" dzień w nazistowskim obozie pracy?

Do 1945 roku ponad 14 milionów ludzi zostało zmuszonych do pracy w specjalnych obozach działających dla korzyści III Rzeszy. Stworzono je po to, by maksymalnie wykorzystać „podludzi” oraz jeńców wojennych. Jak przyznawali sami naziści, chodziło o „eksterminację przez...

Głód sprawiał, że ludzie byli gotowi kraść żywność nawet najbliższej rodzinie. Zdjęcie poglądowe.

ciekawostka | 15.02.2019 | Autor:

"Jestem niegodziwcem. Życie się dla mnie skończyło". Unikatowa relacja konającego nastolatka z oblężonego Leningradu

Dla mieszkańców Leningradu trwające niemal 900 dni oblężenie było prawdziwym piekłem na ziemi. W ludziach budziły się najciemniejsze instynkty, a więzy rodzinne przestawały się liczyć. Na własnej skórze doświadczył tego Jura Riabinkin, który… kradł jedzenie własnej matce i siostrze.

Te cztery kobiety spłonęły żywcem, bo hitlerowcy nie chcieli urządzać "spektaklu". (Od góry od lewej: Andrée Borrel, Diana Rowden, Vera Leigh i Sonia Olschanezky)

ciekawostka | 14.02.2019 | Autor:

Te cztery agentki zostały... spalone żywcem w piecu krematoryjnym. Tak w okupowanej Francji karano za szpiegostwo

Szpieg musi być gotowy na to, że karą za jego złapanie jest śmierć, często poprzedzona torturami. Te pojmane przez hitlerowców agentki także oddały życie za sprawę – tyle tylko, że w ich przypadku oprawcy postanowili urządzić egzekucję… rodem...

Cmentarz Wołkowo w Leningradzie. Każdego dnia w mieście umierały tysiące ludzi (fot. RIA Novosti archive, image #216, Boris Kudoyarov, lic. CC-BY-SA 3.0)

artykuł | 10.02.2019 | Autor:

Ilu ludzi zjedzono w oblężonym Leningradzie? Dotarliśmy do dokładnych liczb i są zatrważające

Kiedy w 1941 roku Niemcy nie zdołali zdobyć Leningradu szturmem, Oberkommando der Wehrmacht postanowiło, że zmusi miasto do kapitulacji morząc je głodem. Niemcy nie spodziewali się, że leningradczycy mimo wszystko przetrzymają oblężenie. Tylko jakim kosztem?

Pierwsze obozy powstały już w 1933 roku. Na zdjęciu więźniowie Dachau.

artykuł | 09.02.2019 | Autor:

Za co „Aryjczyk” mógł zostać zesłany do obozu koncentracyjnego?

W III Rzeszy nawet „Aryjczycy” nie mogli czuć się bezpiecznie. Niewłaściwe poglądy polityczne, brak entuzjazmu wobec Führera, a niekiedy… noszone na nosie okulary – to wszystko mogło ich zaprowadzić do obozu koncentracyjnego. Co jeszcze znalazło się na liście...

Kobiety i dzieci czekające na eksterminację w 1944 roku. Po uśmierceniu ich ciała odzierano z resztek godności, wyrywając im dla zysku złote zęby (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 04.02.2019 | Autor:

Jedna z najohydniejszych tajemnic Auschwitz. Ile ton złota naziści pozyskali z zębów mordowanych więźniów?

Ten proceder wzbił się na wyżyny obrzydliwości. Nazistowscy zwyrodnialcy urządzili sobie w Auschwitz kopalnię złota, choć nie wbili w tym celu ani jednego kilofa.

materiał promocyjny | 04.02.2019 | Autor:

Kampania wrześniowa dzień po dniu. Jak walczyli nasi żołnierze?

We wrześniu 1939 roku Polska miała przeciwko sobie przeważające siły wroga. Jej sojusznicy zawiedli, więc do walki na śmierć i życie stanęła samotnie. Zacięty opór stawiany przez naszych żołnierzy pogrzebał nadzieje hitlerowców na łatwe, szybkie zwycięstwo. Ale czy...

Na Hel nacierały między innymi pancerniki "Schlesien" i "Schleswig-Holstein". Zdjęcie z ok. 1930 roku.

artykuł | 02.02.2019 | Autor:

Bohaterscy obrońcy Helu. Wytrwali wiele razy dłużej niż Westerplatte, ale dzisiaj niemal się o nich nie mówi

Hel znajdował się pod niemieckim ostrzałem od początku września. Początkowo działania nie toczyły się zbyt intensywnie. Niemcy, po doświadczeniach z Westerplatte i Oksywia, unikali zaangażowania załogi twierdzy w bezpośrednie walki. Wszystko zmieniło się, gdy półwysep został sam na...

materiał promocyjny | 02.02.2019 | Autor:

Oblężenie Leningradu. 900 dni piekła

Wrzesień 1941 roku. Wehrmacht staje u bram Leningradu. Odcięte od świata miasto czeka 29 miesięcy walki o przetrwanie. Przegra ją prawie milion cywilnych mieszkańców.

Edith Hahn-Beer przetrwała wojnę w sercu III Rzeszy... i u boku nazistowskiego męża. Zdjęcie z ksiązki "Żona nazisty. Jak pewna Żydówka przeżyła Zagładę".

artykuł | 01.02.2019 | Autor:

Zdecydowała się na poród bez znieczulenia, by nikt nie poznał prawdy o niej. Była jednocześnie Żydówką i żoną nazisty

Niedługo przed ślubem wyznała narzeczonemu, że jest Żydówką. Zwyczajna rzecz? Nie, jeśli zamierzasz wziąć ślub z członkiem NSDAP i zdeklarowanym poplecznikiem Hitlera. W jaki sposób Edith Hahn-Beer została towarzyszką nazisty i czy udało jej się przetrwać wojnę?

Blanka Kaczorowska miała na sumieniu dziesiątki działaczy AK, których wydała gestapowcom.

artykuł | 28.01.2019 | Autor:

Największe polskie zdrajczynie z czasów II wojny światowej

W 1939 roku dopiero wkraczały w dorosłość. Niestety, II wojna światowa nikomu nie dawały taryfy ulgowej. Walczyły w konspiracji, ale w pewnym momencie zaczęły „sypać”. Denuncjowały kolegów z podziemia, skazując ich na śmierć. Czy można uzasadnić ich postępowanie?

Victor Capesius, zdjęcie powojenne.

artykuł | 27.01.2019 | Autor:

To on pilnował, żeby w Auschwitz nie zabrakło Cyklonu-B

Przed wojną: uprzejmy przedstawiciel handlowy koncernu Bayer, który nadskakiwał swoim żydowskim klientom. A potem? Człowiek, który bez mrugnięcia okiem wysyłał ludzi do gazu. I osobiście wydawał rozkaz wrzucania do komór Cyklonu-B.

Wybitna kryptoanalityczna Elizebeth Smith Friedman (fot. domena publiczna)

artykuł | 25.01.2019 | Autor:

Amerykanie już dawno udowodnili, że kobiety są zdolniejsze od mężczyzn. Czy to one pozwoliły skrócić II wojnę światową o dwa lata?

Mówi się, że praca kryptologów pozwoliła skrócić II wojnę światową nawet o dwa lata i ocaliła tysiące ludzkich istnień. Wywiad radiowy armii i marynarki był podobno jedną z najlepszych tego typu służb w amerykańskiej historii. Tylko dlaczego nie pamiętamy,...

Sztandar Krwi (na zdjęciu) miał w III Rzeszy status najświętszej relikwii.

ciekawostka | 22.01.2019 | Autor:

Jedna z najdziwniejszych zagadek III Rzeszy. Gdzie podziewa się hitlerowski Sztandar Krwi?

Jeśli uznać nazizm za religię polityczną, to Blutfahne, czyli Sztandar Krwi, był jedną z jej najważniejszych relikwii. Ale jak to się stało, że kawałek materiału ze swastyką „awansował” do rangi największej świętości?

Danuta Siedzikówna "Inka" została aresztowana, poddana torturom i zabita. Bezpiece wydała ją dawna koleżanka – Regina Mordas-Żylińska.

artykuł | 20.01.2019 | Autor:

Była gotowa zdradzić za porcję lodów. To przez nią zginęła "Inka"

Odznaczona Krzyżem Walecznych za poświęcenie i odwagę w latach hitlerowskiej okupacji, po wojnie z równym oddaniem… denuncjowała kolegów z AK. To za jej sprawą ubecy dopadli 17-letnią „Inkę”. Dlaczego Regina Mordas-Żylińska przeszła na stronę wroga?

Fragment maszyny Purple pozyskany w ambasadzie Japonii w Berlinie w 1945 roku (fot. Daderot, lic. CC0)

artykuł | 18.01.2019 | Autor:

Japońska enigma. Zapomniana maszyna szyfrująca, która zmieniła losy II wojny światowej

O sławnej Enigmie na pewno słyszałeś. Ale czy wiesz także o jej japońskim odpowiedniku? Choć Amerykanie złamali jego kod, nie uchroniło ich to przed najgorszym. Ale depesze „purpurowe” i tak stały się dla nich jednym z najcenniejszych źródeł...

James Bond miał zawsze do dyspozycji szereg pomocnych gadżetów. A czym posługiwali się i posługują prawdziwi agenci?

artykuł | 14.01.2019 | Autor:

Najbardziej zaskakujące i najdziwniejsze gadżety, których używali PRAWDZIWI szpiedzy

Prawdziwi szpiedzy mieli i mają do dyspozycji cała gamę „zabawek”, o których James Bond mógłby co najwyżej pomarzyć. Czym naprawdę posługiwali się agenci wywiadu? Niektóre pozycje nas zupełnie zaskoczyły. A inne były po prostu… odstręczające.

Królowa Jadwiga zdecydowanie była "babą z jajami". Zresztą silnych kobiet w historii Polski bynajmniej nie brakowało!

ranking | 13.01.2019 | Autor:

Największe twardzielki w dziejach Polski. 10 kobiet, które pokazały facetom, że mają…

Kobiety to słaba płeć? Zapomnij! W naszej historii nie brakuje pań, których niesamowita siła i męstwo zawstydziłyby niejednego faceta. Te Polki, gdy przychodziło co do czego, zakasywały rękawy i na przekór całemu (zdominowanemu przez mężczyzn) światu pokazywały, kto...

Najcenniejszą zdobyczą Einsatzkommando Paulsen był ołtarz Wita Stwosza.

ciekawostka | 09.01.2019 | Autor:

To oni mieli unicestwić polską kulturę i dokonać największej grabieży w dziejach Rzeczpospolitej

Przetrząsnęli dziesiątki muzeów, archiwów i uczelni, kradnąc wszystko co miało wartość dla naszego dziedzictwa. W ogromnym stopniu to na ich barkach – berlińskiego profesora prehistorii Paulsena i jego ochoczych pomagierów – spoczywa odpowiedzialność za straty polskiej kultury sięgające...

konkurs | 07.01.2019 | Autor:

Nazizm tworzyli nie tylko ludzie. Nowe spojrzenie na historię hitlerowskich Niemiec

Czym bawiły się dzieci w nazistowskich Niemczech? Co oznaczał plakat informujący o niewłaściwym zaciemnieniu domu? Dlaczego Brytyjczycy zabrali Hessowi kalesony? Dowiecie się tego dzięki książce „Trzecia Rzesza w 100 przedmiotach”, którą możecie wygrać w naszym konkursie.

Hitler był przekonany, że jego zarost będzie ostatnim krzykiem mody. I miał rację.

ciekawostka | 06.01.2019 | Autor:

Jak Adolf Hitler dbał o swój ikoniczny wąsik?

Ciemne, równo przycięte wąsy obok grzywki i opaski ze swastyką na ramieniu były znakiem rozpoznawczym Führera. Ich pielęgnacja wymagała jednak sporo czasu i odpowiednich narzędzi. Jak radził z tym sobie Hitler?

Stanisław Ryniak był pierwszym polskim więźniem Auschwitz.

artykuł | 05.01.2019 | Autor:

Pierwszy polski więzień Auschwitz

Zesłanie do Auschwitz brzmiało jak pewny wyrok śmierci i zwykle tym właśnie było. Jednak los lubi zaskakiwać – okazuje się, że można było przybyć do obozu w pierwszym transporcie, otrzymać najniższy numer i… przeżyć. A później doczekać nie...

Genrał Rómmel mógł zginąć już w 1939 roku... z ręki Piłsudskiego.

ciekawostka | 04.01.2019 | Autor:

Piłsudski chciał zastrzelić polskiego generała… we wrześniu 1939 roku!

Pod koniec września 1939 roku kolejni polscy dowódcy z ciężkim sercem podejmowali decyzje o kapitulacji. Często spotykali się przy tym z niezrozumieniem we własnych szeregach. Tak było w przypadku generała Juliusza Rómmla, który rozkazu złożenia broni omal nie...

konkurs | 31.12.2018 | Autor:

Czy Polki faktycznie są najpiękniejszymi kobietami na świecie? Sprawdźcie, jak zapracowały sobie na taką opinię

Dla słynących z urody Polek XX wiek był czasem walki o ojczyznę i o własne prawa. Wydawałoby się, że nie miały głowy do zajmowania się modą. A mimo to przeprowadziły prawdziwą modową rewolucję. Przeczytacie o niej w książce...