Ciekawostki Historyczne
Dwudziestolecie międzywojenne

Czy Piłsudski kochał Żydów?

Jaki był stosunek Piłsudskiego do Żydów? Odpowiedź na to pytanie przynosi sensacyjny wywiad z polskim przywódcą przeprowadzony przez Israela Cohena w 1918 roku.

Artykuł w wydawanym w Chicago czasopiśmie „Sentinel”, nr 173 z 6 VI 1935, s. 8; jęz. angielski.

Śmierć polskiego Dyktatora Piłsudskiego była opłakiwana przez Żydów na całym świecie, chociaż stał on na czele rządu, który prowadził politykę ekonomicznej dyskryminacji swoich żydowskich obywateli. Czy Piłsudski kochał Żydów? Odpowiedź na to pytanie przynosi sensacyjny wywiad, przeprowadzony przez znanego angielsko-żydowskiego dziennikarza Israela Cohena z polskim Dyktatorem 17 lat temu. My publikujemy go jako pierwsi.

Pogromy Żydów w Polsce

(…) Marszałek Piłsudski wszedł powoli, kaszląc. Miał na sobie strój wojskowy – czarne spodnie, szarą kurtę z wysokim kołnierzem i białymi mankietami. Gdy poprosił, żebym usiadł, zauważyłem jego stanowcze, ukradkowe spojrzenie, opadający wąs i krótko przystrzyżone włosy, powszechnie znane dzięki wszechobecnym w kraju pocztówkom z jego podobizną. Najwyraźniej był przeziębiony, z jego kieszeni wystawało kilka chusteczek, oprócz tej, której używał akurat do ocierania nosa.

Zacząłem od pytania, w jakim języku moglibyśmy porozmawiać – po angielsku, francusku czy niemiecku. „Po niemiecku” – odparł. Wyjaśniłem, że przybyłem z Anglii, żeby przyjrzeć się sytuacji Żydów w Polsce, w związku z niekorzystnym wrażeniem, jakie wywołały pogromy.

PIŁSUDSKI: Pogromy wybuchły z powodu nagłego załamania się austriackich rządów, z braku władz i z nienawiści do żydowskich handlarzy – jedynej grupy, która odniosła korzyści z wojny. Prawdą jest, że zyskali na niej kupcy we wszystkich częściach świata. Ale ponieważ tak wielu Żydów w Galicji parało się handlem, nienawiść łatwo skierowała się przeciw nim.

I.C.: Czy także polscy ziemianie i chłopi nie skorzystali na wojnie?

PIŁSUDSKI: Jeśli tak, to dzięki temu, że handlowali z Żydami. Skupiono złość na Żydach, ponieważ to oni byli szmuglerami i pracowali jako Kettenhändler (pośrednicy), podbijając ceny.

Czytaj też: Polacy mordowali nie tylko w Jedwabnem. Trzy pogromy, których powinniśmy się wstydzić

„Obecna przemoc nie może dłużej trwać”

I.C.: Czy rząd nie zamierza potępić pogromów?

PIŁSUDSKI: Dlaczego pan oczekuje, że rząd oświadczy, że potępia pogromy? To by sugerowało, że składa się ze zwolenników pogromów. To oczywiste, że rząd nie pochwala pogromów ani jakiejkolwiek przemocy przeciwko komukolwiek.

Zdaniem Piłsudskiego pogromy wynikały z faktu, że Żydzi jako jedyni dorobili się na wojnie, co wzbudzało nienawiść w Polakachfot.domena publiczna

Zdaniem Piłsudskiego pogromy wynikały z faktu, że Żydzi jako jedyni dorobili się na wojnie, co wzbudzało nienawiść w Polakach

I.C.: W takim razie co ze strzelaniną w żydowskiej części miasta, na Nalewkach, kiedy w zeszłą niedzielę zostało rannych siedmiu Żydów?

PIŁSUDSKI: Nie wydaje mi się, żeby to było poważne zajście, nie otrzymałem też jeszcze na jego temat pełnego raportu. Muszę zapoznać się ze szczegółami. Na razie, zważywszy na całą sytuację, muszę powiedzieć, że Polacy nie są filosemitami. To trzeba przyznać. Żydów w Polsce jest bardzo wielu i stanowią obcą grupę, której wielu chciałoby się pozbyć. Po pierwsze trzeba jednak powiedzieć, że Polacy z natury nie są dzikim ludem, a obecna dziś przemoc nie może dłużej trwać. Po drugie, gdy tylko zapadła decyzja o zadeklarowaniu niepodległości Polski, Żydom przyznano równe prawa, tak jak w zachodnich demokracjach. Nie było żadnych wyjątkowych praw odnoszących się do Żydów.

Źródło:

Tekst stanowi fragment książki Jolanty Żyndul „Żydzi i Piłsudski. Wybór źródeł do historii stosunków polsko-żydowskich w okresie międzywojennym”, która ukazała się właśnie nakładem Wydawnictwa ŻIH.

KOMENTARZE

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

W tym momencie nie ma komentrzy.

Zobacz również

Dwudziestolecie międzywojenne

Pogrom lwowski w 1918 roku

W listopadzie 1918 roku we Lwowie doszło do pogromu ludności żydowskiej. Falę rabunków, podpaleń i morderstw Żydów zapoczątkowali Polacy. Dlaczego?

20 grudnia 2021 | Autorzy: Marcin Moneta

Dwudziestolecie międzywojenne

Grzechy pierworodne. Krwawe narodziny niepodległej Polski

Budowanie siły odrodzonej Polski szło Piłsudskiemu jak po grudzie. Każdy szarpał w swoją stronę. Kiedy na szczytach władzy spierano się o to, czy nowe państwo...

23 października 2020 | Autorzy: Maciej Gablankowski

Dwudziestolecie międzywojenne

Najbardziej kontrowersyjny rozkaz Piłsudskiego

Dlaczego Wódz Naczelny pisał o swoim wojsku, że wolało stan „rozdziwaczonej k***y niż stan dobrej służby”?

13 października 2020 | Autorzy: Maciej Gablankowski

Druga wojna światowa

Kto był sprawcą zbrodni w Jedwabnem?

Po latach od odkrycia zbrodni w Jedwabnem, wciąż podnoszone są wątpliwości, co do jej sprawców. Pojawiają się wezwania, aby IPN wznowił śledztwo. Ale czy w...

7 lutego 2018 | Autorzy: Krzysztof Persak

Druga wojna światowa

Polacy mordowali nie tylko w Jedwabnem....

Gwałcili, mordowali, wyrywali złote zęby, rozbijali o ściany główki malutkich dzieci. To nie zbrodnie nazistów, nie dzieło bolszewików, nie rajd band UPA. To Polacy rozprawiali...

1 lutego 2016 | Autorzy: Daniela Wołos

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Najciekawsze historie wprost na Twoim mailu!

Zapisując się na newsletter zgadzasz się na otrzymywanie informacji z serwisu Lubimyczytac.pl w tym informacji handlowych, oraz informacji dopasowanych do twoich zainteresowań i preferencji. Twój adres email będziemy przetwarzać w celu kierowania do Ciebie treści marketingowych w formie newslettera. Więcej informacji w Polityce Prywatności.