Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Zamurował własną córkę żywcem wraz z koniem… Jak traktowano kobiety w starożytnych Atenach?

Nie mogły wychodzić z domu. Nie pozwalano im się uczyć. Bardziej ceniono hetery niż prawowite małżonki. Tak wyglądało życie kobiet w starożytnych Atenach - mieście, w którym zrodziła się demokracja.

fot.Granger/ domena publiczna Nie mogły wychodzić z domu. Nie pozwalano im się uczyć. Bardziej ceniono hetery niż prawowite małżonki. Tak wyglądało życie kobiet w starożytnych Atenach – mieście, w którym zrodziła się demokracja.

Wolnościowe hasła demokratycznych Aten nie objęły kobiet. Widziano w nich zwierzęta i przedmioty. Traktowane niczym własny dobytek musiały spełniać wszystkie rozkazy mężów. Jeśli zostały ofiarami gwałtu uznawano je za cudzołożnice, jeśli się sprzeciwiały – nierzadko skazywane były na śmierć.

Ponoć Zeus stworzył płeć niewieścią na zgubę ludzkości, a dowiodła tego już pierwsza kobieta – Pandora. W posagu dostała beczkę, z której wraz ze swoim mężem wypuściła na świat wszelkie nieszczęścia i choroby. Mit o puszce Pandory jest do dziś powszechnie znany. I ciekawe, że w gruncie rzeczy tak niewiele różni się od niego opowieść o Ewie, Adamie i zakazanym owocu z rajskiej jabłoni…

Jak podkreślała w swoich publikacjach prof. Lidia Winniczuk, filolog klasyczna, na której książkach wychowały się pokolenia miłośników starożytności w Polsce, przez wieki sytuacja kobiet w świecie greckim zmieniała się dość radykalnie. W rzeczywistości znanej z „Iliady” i „Odysei” nie były więźniarkami mężczyzn, podejmowały świadome decyzje, miały rzeczywisty wpływ na władzę. Helena Trojańska przechadzała się ulicami miasta, dając wszystkim możliwość podziwiania swojej urody. W czasach ateńskiej demokracji wzięto by ją natomiast za dziwkę. Nie wspominając o tym, że nikt nie rozpętałaby z jej powodu wojny, a żaden mąż nie wybaczyłby jej zdrady.

Na wieść o tym, że król Priam słuchał rad swojej małżonki Hekabe, a Hektor prowadził poważne rozmowy z Andromachą, Ateńczycy w epoce Peryklesa pękaliby ze śmiechu. Królewna feacka Nauzykaa za zakazaną rozmowę z obcym – rozbitkiem Odyseuszem – kilka wieków później zapłaciłaby w domu solidnym laniem, a może i utratą czci.

"Pandora" pędzla Johna Williama Waterhouse'a (1896). Nie tylko w Biblii, ale i w greckiej mitologii kobieta uchodzi za źródło zła i nieszczęść.

fot.domena publiczna „Pandora” pędzla Johna Williama Waterhouse’a (1896). Nie tylko w Biblii, ale i w greckiej mitologii kobieta uchodzi za źródło zła i nieszczęść.

Wygląda na to, że nawet jeśli to mężczyźni w dziełach Homera zaliczają romans za romansem (na przykład wspomniany już Odys), kobiety zajmują w jego eposach miejsce uprzywilejowane. Albo tak się przynajmniej wydaje, bowiem w okresie po Homerze, w epoce bezapelacyjnej władzy mężczyzn, które po wiekach feministki nazwały fallokracją, nie miały za wiele do powiedzenia. Kobiety traktowano wtedy jak wieczne dzieci, wymagające stałego nadzoru.

Czy wiesz, że ...

...w starożytnym Egipcie faraonowie mieli swoich prywatnych "dozorców odbytu"? Byli oni odpowiedzialni za zapobieganie jego wypadnięciu, co było częstym efektem ówczesnych chorób przewodu pokarmowego.

...Święty Hieronim miał co najmniej kontrowersyjne poglądy na wychowanie? Uważał, między innymi, że rodzona matka powinna oddać swoje dziecko teściowej, która na pewno wychowa je lepiej.

Komentarze (6)

  1. Evii Odpowiedz

    Niektórzy „mężczyźni” do dzisiaj maja problem z kobietami i widzieliby w nich tylko i wyłącznie sprzęt domowy i własnośc „pana”, choc nazywanie ich spadkobiercami starożytnych byłoby jakimś nadużyciem. Nie sposób pozbyc się wrażenia, że tego typu poglądy to jakaś emanacja własnych kompleksów i próby dowartościowywania się (ciekawe, że i kiedyś i teraz próbuje się dyskredytowac zarzucając złe prowadzenie się). W sumie to i teraz, jeśli kobieta ma jakiekolwiek ambicje wykraczające poza sferę domową, zdarza się byc krytykowana i deprocjonowana ( ach jakże niektórych boli istnienie feministek – jaką agresję budzi!). Musimy udowadniac, że wiedza o umiejętności nie są związane z płcią, a z cechami konkretnej osoby.

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Droga Evii, niestety z Pani refleksjami trudno się nie zgodzić… Aż niewiarygodne jest to, że w XXI wieku kobiety wciąż zarabiają w niektórych krajach mniej, zablokowane są dla nich pewne stanowiska i wciąż oczekuje się od nich robienia dwudziestu rzeczy naraz. Ale na szczęście czasy antyczne minęły, pytanie tylko czy dlatego, że dziś zamurowanie córki byłoby przestępstwem czy dlatego, że rzeczywiście kobiety są inaczej postrzegane… Zabrzmiało skrajnie, jednak odpowiedź wcale nie jest taka oczywista. Pozdrawiam.

  2. Anonim Odpowiedz

    Istnieje to Niemcy :P Pani kanclerz postanowiła nawet sprowadzić prawdziwych meszczyznow ze wschodu by jeszcze poprawić los kobiet w kraju a nawet całej Uni

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.