Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Najdziwniejsza korona Bolesława Chrobrego. Dlaczego polski król nosił na głowie pióropusz?

Czy korona z piór Chrobrego też była tak okazała? Na ilustracji rysunek Karla Bodmera.

fot.domena publiczna Czy korona z piór Chrobrego też była tak okazała? Na ilustracji rysunek Karla Bodmera.

Pióra na głowie nosił król Anglii, zresztą za radą samego papieża. Paradowały w nich cesarzowe Bizancjum, a nawet sam Justynian Wielki. Własny pióropusz miał też jeden z najsłynniejszych polskich monarchów. I nie był to w żadnym razie bezwartościowy rekwizyt!

Punktem wyjścia jest jedna z monet Bolesława Chrobrego, denar zwany – od napisu na nim wyrytego – przez numizmatyków DVX INCLITVS. Polski władca ma na nim nakrycie głowy. Wzorowano się w tym przypadku na monecie Ethelreda II Bezradnego, ówczesnego króla Anglii, przedstawiającego go z diademem z piórami na głowie.

W państwie pierwszych Piastów monety miały znaczenie przede wszystkim jako element propagandy, a nie środek płatniczy. Jeżeli Bolesław Chrobry kazał swoim mincerzom uwiecznić się w pierzastej koronie przypominającej indiański pióropusz, to musiał mieć konkretny cel. W żadnym przypadku nie było to myślenie w stylu „Ale ma fajną monetę ten Ethelred z Anglii, zróbmy taką samą”.

Chrobry chciał zamanifestować swoją władzę nad Morawami. Tę piękną krainę opanował prawdopodobnie w 1002 roku. Ostrożnie interpretując znaleziska archeologiczne i korzystając z argumentów z analogii, można się domyślać, że najpierw puścił z ogniem grody stawiające mu opór, a później dogadał się z miejscowymi elitami, które uznały go za swojego władcę. W późniejszych latach „morawscy wojownicy Bolesława” nieraz wspierali go w walkach z niemieckim królem Henrykiem II i jego sojusznikami.

Po podboju Moraw w drużynie Chrobrego walczyło wielu wojów z tamtych ziem,. Na ilustracji obraz Michała Byliny pod tytułem "Bolesławowa drużyna"

fot.materiały prasowe Po podboju Moraw w drużynie Chrobrego walczyło wielu wojów z tamtych ziem,. Na ilustracji obraz Michała Byliny pod tytułem „Bolesławowa drużyna”

Morawy pozostały w granicach państwa Piastów do 1031 roku (czasami proponuje się inne daty, jak np. 1021), kiedy zdobył je Brzetysław, syn czeskiego księcia Ołdrzycha. Jako władca Moraw zaczął wybijać monety z napisem BRACIZLAV, na których znalazło się przedstawienie… diademu z piórami.

Denar prawdę ci powie?

Przed wielu laty czeski numizmatyk Pavel Radoměrský stwierdził, że pierzasta korona była symbolem władzy nad Morawami. Próba zgadnięcia, co przedstawione jest na denarze sprzed prawie tysiąca lat, to niezłe wyzwanie, w każdym razie coś z piórami jest na rzeczy. Kilkanaście lat temu polski historyk Paweł Stróżyk zwrócił uwagę, że:

awers denara z napisem BRACIZLAV, który wyemitowany został przez Brzetysława I jako władcę morawskiego, rzeczywiście zdaje się przedstawiać (…) ceremonialne nakrycie głowy w kształcie diademu-przepaski z widocznymi sterczynami.

Nie ma też wątpliwości, że denary Bolesława Chrobrego z napisem DVX INCLITVS miały być czytelnym przekazem, że oto jest władcą Moraw, chociaż definitywnie nie przesądzał, czy mamy do czynienia z pierzastą koroną. – Czy owo ceremonialne nakrycie głowy jest diademem z piórami – na co wskazuje szczegółowy, jak na monetę, rysunek z denara morawskiego – czy nie, z całą pewnością nie rozstrzygniemy – pisał w artykule opublikowanym w 2002 roku na łamach prestiżowych „Roczników Historycznych”.

Epoka pierzastych koron

Innych źródeł brak, ale wątpić nie sposób, że musiał istnieć jakiś symbol sprawowania władzy nad Morawami, coś jak Miecz w Kamieniu w legendach arturiańskich czy święta opaska Andala z osadzonej w IX wieku powieści Ja, Dago Zbigniewa Nienackiego. Tymczasem pierzasta korona pasowałaby idealnie, bo we wczesnym i dojrzałym średniowieczu monarchowie często ozdabiali w ten sposób nakrycia głowy.

Czy wiesz, że ...

...Zawisza Czarny sporą część kariery wojskowej spędził pod obcymi sztandarami? Zaczynał w oddziałach margrabiego Prokopa Luksemburskiego, a potem zaciągnął się na służbę u węgierskiego króla Zygmunta Luksemburskiego.

...święta Jadwiga śląska znalazła nietypowe zastosowanie dla wody, w której obmywały nogi mniszki? Mianowicie polewała nią swoją twarz i głowę, a w dodatku urządzała w niej kąpiel dla... swoich wnucząt!

...jedno z pruskich plemion mordowało nowo narodzone dziewczynki? Galindzi byli bowiem przekonani, że nie opłaca się ich żywić. A matkom, które się temu sprzeciwiały - kazano obcinać piersi.

...króla Polski Władysława Warneńczyka swatano z kobietami z trzech pokoleń jednej rodziny? Najpierw polski dwór starał się o rękę dwuletniej Anny Habsburżanki, potem Władysławowi zaproponowała małżeństwo jej babcia, czterdziestoparoletnia Barbara Cylejska. Wreszcie polskiemu władcy rajono trzydziestoletnią Elżbietę Luksemburską, matkę Anny i córkę Barbary.

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.