Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

To nie żaden kawał. Polak, Rusek i Niemiec grali w jednej reprezentacji

Friedrich Egon Scherfke w wyobrażeniu twórców projektu "Eastern Allstars".

Friedrich Egon Scherfke w wyobrażeniu twórców projektu „Eastern Allstars”.

„Farbowane lisy”. Kilka lat temu Jan Tomaszewski właśnie tak nazwał obcokrajowców pragnących grać w futbol z białym orłem na piersi. Nic nowego. Już 80 lat temu zagraniczni piłkarze weszli do reprezentacji Polski. I podbili serca kibiców.

Polski futbol narodził się stosunkowo późno. Kiedy w 1863 roku powstawała Angielska Federacja Piłkarska, Polacy wykrwawiali się walcząc w powstaniu styczniowym. Jednak jeszcze przed odzyskaniem niepodległości powstał Polski Związek Piłki Nożnej, a w 1927 roku rozgrywki zainaugurowała liga piłkarska. Jedną z jej gwiazd był napastnik Warty Poznań, Fryderyk Scherfke.

Fryc kopie polską piłkę

„Fryc”, bo tak nazywali go koledzy z boiska, urodził się w 1909 roku w Poznaniu jako Friedrich Egon Scherfke. W wieku 17 lat zadebiutował w tamtejszej Warcie, w której strzelił 134 gole, do dziś utrzymując tytuł najskuteczniejszego zawodnika w dziejach klubu. Dwanaście razy zagrał również w reprezentacji Polski, dla której zdobył  bramkę w meczu przeciwko Brazylii na mistrzostwach świata w 1938 roku.

Początek meczu Polska-Brazylia w 1938 roku.

Początek meczu Polska-Brazylia w 1938 roku.

Wspaniałą karierę Scherfkego przerwał wybuch drugiej wojny światowej. Z racji swojego pochodzenia piłkarz został zawodnikiem 1. FC Posen, ale długo tam nie zabawił. Bardzo szybko wcielono go do Wehrmachtu. Został ranny w czasie walk w Jugosławii, dostał się do niewoli, a po zakończeniu wojny zamieszkał w Berlinie Zachodnim, gdzie prowadził sklep meblowy.

Nazistowski piłkarz czy polski bohater?

W komunistycznej Polsce „Fryc” został okrzyknięty zdrajcą, a peerelowska propaganda przemilczała jego zasługi dla Polaków w czasie okupacji. Scherfke ostrzegł co najmniej kilka osób przed grożącym im aresztowaniem, ale najciekawiej przedstawia się sprawa brata piłkarza, Günthera. Za zbrodnie przeciwko Polakom został on skazany przez polskie podziemie na śmierć, jednak wyroku nigdy nie wykonano. Niektórzy z członków ruchu oporu twierdzili, że egzekucji zaniechano, by w ten sposób wynagrodzić „Frycowi” jego dokonania. Czy tak było w istocie – nie wiadomo.

Czy wiesz, że ...

...z powodu zatrucia grzybami zmarł sam Budda? Nastąpiło to po tym, jak zjadł potrawkę z grzybami podaną mu przez pewnego kowala. Zanim jednak następnego dnia wyzionął ducha, to przebaczył temu, kto zaserwował mu przez pomyłkę toksyczne danie.

...na początku XX wieku kobiety musiały być bardzo pomysłowe, by dostać się na studia? Przykładowo utalentowana ilustratorka, Zofia Stryjeńska, przez rok studiowała na niemieckiej uczelni, posługując się dokumentami swojego brata.

...Marii Skłodowskiej-Curie po I wojnie światowej zabrakło pieniędzy na dalsze badania? Wprawdzie w czasie wojny radiologia udowodniła swoją użyteczność, ale po zawieszeniu broni nikogo nie było stać na zakup rzadkiego i kosztownego radu. 

...jednym ze sposobów na przeżycie w gułagu było samookaleczanie? W ten sposób można było uniknąć pracy ponad siły. Można było symulować chorobę przez wsypywanie do oczu pyłku z ołówka albo wstrzykiwanie ropy naftowej pod skórę, a pewna kobieta przebiła sobie palec u nogi na wylot wielkim gwoździem.

Komentarze (6)

  1. silvermane Odpowiedz

    II RP była wielonarodowa i siłą rzeczy znajdowało to odbicie w piłce. W reprezentacji grali, oprócz Scherfkego, również Niemcy Otto Riesner i Emil Görlitz, nie licząc tych którzy za Niemców mogli być uważani z racji korzeni, jak Erwin Nyc (Nytz) czy Leonard Piontek (później Piątek). Było również kilku Żydów, natomiast ani jednego Ukraińca (chyba najbardziej nielubiana narodowość).

  2. Amadi Odpowiedz

    Nawet najsłynniejszy chyba polski piłkarz przedwojenny – Ernest Wilimowski – też miał niemieckie korzenie. Grał w Chorzowie, gdzie miał wyśmienite statystyki, a że był bardzo dobry przez długi czas (to on strzelił 4 gole Brazylii w ’34, a łącznie w reprezentacji zdobył 21 goli w 22 meczach), to po zajęciu Polski wcielono go do reprezentacji Niemiec i tam dalej błyszczał (8 spotkań – 13 bramek). Jego kariera seniorska trwała 25 lat, a statystykami dorównuje najlepszym piłkarzom w historii futbolu.

    • silvermane Odpowiedz

      Wilimowski był Niemcem, urodził się jako Ernest Prandella, natomiast miał polskiego ojczyma, którego nazwisko przejął.

  3. Anonim Odpowiedz

    To nie do końca to samo. Scherfke urodził się w Poznaniu, w polskim mieście. Bułanow uciekł przed bolszewikami, spędził wiele lat w Polsce, deklarował przywiązanie, walczył w polskich oddziałach. A ww. Olisadebe? Nic wspólnego z Polską. Obraniak ma chociaż przodków, chociaż tyle.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.