Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Niezręczny epizod powstania warszawskiego. Prawda o tym, jak Amerykanie pomogli nazistom

Dwie "Latające Fortece" lecą na kolejną misję w ramach Operacji "Frantic".Był 18 września 1944 r. Około godz. 14.00 niebo nad ogarniętą powstaniem stolicą wypełniło się rykiem setek potężnych silników lotniczych. Nadciągała wielka wyprawa amerykańskich bombowców. Jej zadaniem był zrzut broni i zaopatrzenia dla powstańców. Pierwsza, i niestety jedyna, taka operacja podjęta przez amerykańskie lotnictwo nie zdołała uratować Polaków.

Rząd emigracyjny zabiegał w Waszyngtonie o wsparcie Powstania Warszawskiego drogą lotniczą praktycznie od momentu jego wybuchu. Już 6 sierpnia 1944 r. ambasador Jan Ciechanowski, działając na polecenie prezydenta Władysława Raczkiewicza, zwrócił się do Amerykanów o udzielenie takiej pomocy. Spotkało się to z pozytywnym odzewem ze strony rządu USA i sztab amerykańskiego lotnictwa w Europie rozpoczął tworzenie planów operacji.

Zakładano, że uda się dostarczyć zaopatrzenie w ramach przeprowadzanych właśnie kolejnych operacji o kryptonimie „Frantic”. Były to loty wahadłowe. W ich trakcie amerykańskie bombowce, w silnej osłonie myśliwców, startując z baz w Anglii lub we Włoszech, atakowały cele na terenie Niemiec lub ich państw sojuszniczych.

Starania Jana Ciechanowskiego o wsparcie lotnicze Powstania trafiły w Waszyngtonie na podatny grunt.

Starania Jana Ciechanowskiego o wsparcie lotnicze Powstania trafiły w Waszyngtonie na podatny grunt.

Następnie lądowały na przydzielonych im przez Sowietów lotniskach na Ukrainie. Po uzupełnieniu paliwa i amunicji wracały do macierzystej bazy, ponownie wykonując różnego rodzaju zadania bojowe. Do 6 sierpnia 1944 r. przeprowadzono w sumie pięć takich operacji.

Stalin mówi „niet”

W trakcie przygotowywanej misji „Frantic 6” Amerykanie zaproponowali Rosjanom, że zbombardują wskazane przez nich lotniska Luftwaffe w rejonie Warszawy, a następnie zrzucą powstańcom zasobniki z bronią i zaopatrzeniem.

Stalin wówczas gwałtownie zaprotestował i, mimo interwencji samego prezydenta Roosevelta, odmówił przyjęcia amerykańskich samolotów na swoich lotniskach. Sowiecki wódz zakomunikował, że wznowienie wypraw lotniczych odbędzie się wyłącznie pod warunkiem, że Amerykanie nie będą próbowali wspierać powstańców.

Takie przepychanki trwały przez kolejny miesiąc i operacja „Frantic 6” doszła do skutku dopiero 11 września, kiedy to z angielskich lotnisk wyruszyły amerykańskie bombowce i zaatakowały tak naprawdę nic nieznaczące cele we wschodnich Niemczech.

…a potem zmienia zdanie

Niespodziewanie 12 września Stalin zmienia jednak zdanie i zezwala na lądowanie amerykańskich bombowców na radzieckich lotniskach. Bynajmniej nie był to akt miłosierdzia ze strony sowieckiego dyktatora. Wódz widocznie skalkulował, że Powstanie i tak wkrótce upadnie i tego faktu nie zmieni nawet amerykańska pomoc.

Kadr z amerykańskiego filmu propagandowego nagranego na zlecenie Departamentu Wojny pt. "Operation Titanic". Widać tutaj trasy lotów amerykańskich samolotów startujących z baz w Wielkiej Brytanii i Włoszech, a następnie lądujących na radzieckich lotniskach w trakcie operacji "Frantic".

Kadr z amerykańskiego filmu propagandowego nagranego na zlecenie Departamentu Wojny pt. „Operation Titanic”. Widać tutaj trasy lotów amerykańskich samolotów startujących z baz w Wielkiej Brytanii i Włoszech, a następnie lądujących na radzieckich lotniskach w trakcie operacji „Frantic”.

Powstanie tymczasem faktycznie powoli dogorywało. Niemcy z początkiem września ostatecznie zdobyli Stare Miasto, padła Sadyba. Z kilku stron zostało zaatakowane, przy silnym wsparciu lotnictwa i artylerii, Śródmieście. Powstańcom brakowało broni, amunicji, żywności, medykamentów.

W takich warunkach 9 września wysłannicy gen. Bora-Komorowskiego nawiązali kontakt z gen. Güntherem Rohrem, jednym z dowódców niemieckich, w sprawie rozmów kapitulacyjnych.

Czy wiesz, że ...

...chcąc zwrócić na siebie uwagę i skłonić Hitlera do małżeństwa z nią, Ewa Braun dwukrotnie próbowała popełnić samobójstwo, w 1932 i 1935 roku. Mimo to Hitler pozostawał niewzruszony na jej wołanie o uwagę i nie zamierzał wchodzić z nią w formalny związek.

…grupy dezerterów z amerykańskiej armii były postrachem ludności cywilnej w zachodniej Europie? Złą sławą okrył się m.in. zorganizowany przez nich gang, który współpracował z korsykańską mafią i zarabiał na nielegalnym handlu.

...odpowiedzialność za najkrwawszy zamach izraelskich grup politycznych wzięła organizacja, której przewodził późniejszy premier Izraela, Menachem Begin? W wybuchu bomby, podłożonej pod hotelem King David, zginęło 91 osób.

...brat Hermanna Göringa Albert pomagał w ucieczkach więźniów z obozów koncentracyjnych? Nazistowski dygnitarz próbował wykorzystać ten fakt jako okoliczność łagodzącą w trakcie procesu norymberskiego. Bezskutecznie.

Komentarze (13)

  1. Anonim Odpowiedz

    Szkoda, że amerykanie nie byli tak chętni wysłać naszych spadochroniarzy, którzy sami chcieli pomóc do Warszawy, tylko zamiast tego dali ich do „idealnej” operacji Market Garden.

    • Anonim Odpowiedz

      Aha, tylko że brygada niewiele by zmieniła, a tak czy tak by się zmarnowała. Może i spadochroniarze mieliby czyste sumienie… a warszawiacy nie byliby aż tak osamotnieni. Ale w ostatecznym rozrachunku nic by to nie poprawiło.

    • peregrino Odpowiedz

      to była decyzja Monty a nie Eisenhowera cała Market Garden to był efekt egoizmu Montgomerego i jego niechęci do Pattona, który mógł dotrzeć do Zagłęba Ruhry już na jesieni 44

  2. Zbigniew Odpowiedz

    Sporo takich niefortunnych nalotów było najwyraźniej z nad USSR, podczas jedynego bombardowania Lublina, które odbyło się również z „małymi stratami własnymi” – zrzucając 90% ładunku bomb na okoliczne wsie.

  3. Dar Odpowiedz

    Tak więc widać,że Ci którym tak chętnie wchodzą po palcu dziś nawet do d….bardzo się postarali,aby Polacy nie mieli szans…w walce też przyłączyli się dopiero wtedy,kiedy realnie zaczęła im bezpośrednio zagrać….Jak zwykle widać łatwość manipulacji,aby wszyscy myśleli,że naprawdę tak bardzo chcieli pomóc,co jest wybrukowane dobrymi chęciami…;)?!Historia o Judaszu można by rzec….

  4. Córka żołnierza AK z oddziału "Zapory." Odpowiedz

    Taka już jest ta nasza polska historia. Tak kiedyś jak i obecnie, chora ambicja maluczkich prowadzi na zagładę Tych Wielkich.

    • Nasz publicysta |Anna Dziadzio Odpowiedz

      Droga Pani, bardzo mocny wpis, w dodatku silnie refleksyjny. Jednak wydaje mi się, że metafora trafna i naprawdę piękna, chociaż wydźwięk ma smutny. Pozdrawiam serdecznie.

  5. Leszek1 Odpowiedz

    Czesc zrzutow wpadla w polskie rece.
    Czy mam przez to rozumiec, ze Amerykanie chcieli pomoc polskim Nazistom, a przypadkowo pomogli Nazistom niemieckim.
    Myslalem, ze Powstancy walczyli z Niemcami, a nie z jakimis zagadkowymi Nazistami.

    ***
    Przepraszam ze czepiam sie drobiazgu w dobrym i rzeczowym artykule.
    Jednak czesto slysze o „polskich nazistach” i juz zaczyna mnie uwierac to okreslenie.

    Wprawdzie kazdy czlonek NSDAP musial byc Niemcem, jednak nie wszyscy Niemcy byli czlonkami NSDAP.

    Dlatego mowienie o Niemcach „nazisci”, to w najlepszym wypadku niescislosc.

    Pozdrawiam Autora i dziekuje za dobry artykul.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.