Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Rosyjski podkop pod polską redutą. Najsłynniejsza legionowa legenda

Komendant Józef Piłsudski w okopach pod Kostiuchnówką. Rysunek Leopolda Gottlieba.

fot.domena publiczna Komendant Józef Piłsudski w okopach pod Kostiuchnówką. Rysunek Leopolda Gottlieba.

Bitwa pod Kostiuchnówką z początku lipca 1916 r. to jedno z najkrwawszych starć w dziejach I Brygady Legionów. Zanim jednak do niego doszło, strzelcy spędzili wiele tygodni nudząc się w okopach. Właśnie z tego okresu pochodzi bodaj najsłynniejsza legionowa legenda, mówiąca o tym, że Rosjanie mieli zamiar wysadzić w powietrze redutę Piłsudskiego.

Żołnierze I Brygady dotarli pod Kostichnówkę na początku maja 1916 r. Zluzowali tam swoich kolegów z II Brygady. Pozycja nad Styrem była ze wszech miar komfortowa. Doskonale przygotowane okopy, wygodne ziemianki, piękna pogoda oraz mała aktywność wroga sprawiały, że nie było wielu powodów do zmartwień.

Właściwie jedynym niebezpieczeństwem – jak zanotował w swych wspomnieniach „Cztery lata wojny w służbie Komendanta” Roman Starzyński – wydawał się podkop rosyjski, który rzekomo robiono pod naszą redutą.

Wspomniana reduta była najbardziej wysuniętym fragmentem polskich (a oficjalnie austriackich) umocnień. Od pozycji wroga dzieliło ją coś około 100 kroków i tam też była stale żywsza wymiana ognia. Nic zatem dziwnego, że wśród legionistów rozeszła się plotka o planowanym przez wroga wysadzeniu w powietrze tego ciernia w boku Moskali.

Rosjanie robią podkop?

Zgodnie z tym, co podaje Starzyński, historię o podkopie odziedziczono w spadku po II Brygadzie. Z kolei późniejszy premier II RP Sławoj Felicjan Składkowski stwierdzał w pamiętniku, że całą sprawę nagłośnił kapitan Albin Fleszar „Satyr”. Miał on słyszeć szmery podziemnej pracy w swej ziemiance, o czym niezwłocznie poinformował przełożonego, którym był nie kto inny jak major Michał Żymierski. Ten sam, który po latach zostanie komunistycznym marszałkiem Wojska Polskiego.

Reduta Piłsudskiego, plan zdjęty tachymetrycznie przez sierżanta kompanji saperskiej I Brygady inż. Komockiego. Plan jak i podpis (pisownia oryginalna) pochodzą z "Albumu Legionów Polskich", Warszawa 1933.

Reduta Piłsudskiego, plan zdjęty tachymetrycznie przez sierżanta kompanji saperskiej I Brygady inż. Komockiego. Plan jak i podpis (pisownia oryginalna) pochodzą z „Albumu Legionów Polskich”, Warszawa 1933.

Mniejsza jednak o to, kto pierwszy wyciągnął na światło dzienne historię z podkopem. Istotniejsze jest to, że Żymierski uznał, iż sprawy nie można bagatelizować. Jeszcze tego samego wieczora major w towarzystwie Składkowskiego oraz kilku innych oficerów udał się do kwatery komendy VI Batalionu, którym dowodził Fleszar.

Po dłuższym nasłuchiwaniu zebranych doszły szmery, chwilami głuche, jak kopanie, a chwilami dźwięczne, jak praca kilofami. Takie same dźwięki zgromadzeni usłyszeli w sąsiedniej ziemiance. Sytuacja robiła się poważna. A co jeśli to nie plotka i Rosjanie faktycznie mają zamiar cichcem przełamać polskie pozycje?!

Dla uzyskania całkowitej pewności następnego dnia usunięto wszystkich żołnierzy w promieniu 100 kroków od miejsca gdzie słychać było szmery i stuki. W absolutnej ciszy do uszu legionistów znów dotarły niewyjaśnione dźwięki.

Czy wiesz, że ...

... w Legionach Piłsudskiego służyło 648 Żydów oraz osób o żydowskim pochodzeniu? W trakcie wojny zginęło koło 80 spośród nich, a 190 otrzymało po wojnie różne odznaczenia.

...z powodu zatrucia grzybami zmarł sam Budda? Nastąpiło to po tym, jak zjadł potrawkę z grzybami podaną mu przez pewnego kowala. Zanim jednak następnego dnia wyzionął ducha, to przebaczył temu, kto zaserwował mu przez pomyłkę toksyczne danie.

...niewiele brakowało, by Włodzimierz Lenin został aresztowany tuż przed wybuchem rewolucji październikowej? Gdy szedł do Instytutu Smolnego,  by być bliżej centrum wydarzeń, dwójka młodych oficerów zapytała go o dokumenty. Wymknął się im tylko dzięki pomysłowemu koledze, który zaczął… udawać pijanego

Komentarze (1)

  1. dylemat Odpowiedz

    II Brygada – niedobitki będące pod wpływem Rosjan ( z Legionu Wschodniego ). Żołnierz nie wiedział o co chodzi w polityce Piłsudskiego. Ginął tylko w inię wolnej ojczyzny. Piłsudski też nie wiedział gdzie kieruje swoje kroki. Będąc w PPS , w organizacji utworzonej przez masonów starł się dogadać z Leo i Sikorskim ( wspieranych przez Żydów ) ale nigdy jemu to się nie udało. W 26 r. skorzystał z masonerii przy przewrocie a już w czasie II WŚ Sikorski w imię stałych uraz utworzył obóz w Szkocji dla piłsudczyków. Fakt jest, że Piłsudski stworzył wolną Polskę ale pozostawił wpływy rosyjskie i niemieckie do dziś. Przypominam że wojna wybuchła w związku z walką z kościołem w Europie. Austro Węgry ……………

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.