Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Polecane

Najcenniejszą zdobyczą Einsatzkommando Paulsen był ołtarz Wita Stwosza.

ciekawostka | 09.01.2019 | Autor:

To oni mieli unicestwić polską kulturę i dokonać największej grabieży w dziejach Rzeczpospolitej

Przetrząsnęli dziesiątki muzeów, archiwów i uczelni, kradnąc wszystko co miało wartość dla naszego dziedzictwa. W ogromnym stopniu to na ich barkach – berlińskiego profesora prehistorii Paulsena i jego ochoczych pomagierów – spoczywa odpowiedzialność za straty polskiej kultury sięgające...

Stanisław Ryniak był pierwszym polskim więźniem Auschwitz.

artykuł | 05.01.2019 | Autor:

Pierwszy polski więzień Auschwitz

Zesłanie do Auschwitz brzmiało jak pewny wyrok śmierci i zwykle tym właśnie było. Jednak los lubi zaskakiwać – okazuje się, że można było przybyć do obozu w pierwszym transporcie, otrzymać najniższy numer i… przeżyć. A później doczekać nie...

Najkrwawszą akcją izraelskich terrorystów było podłożenie bomby w hotelu King David.

artykuł | 06.12.2018 | Autor:

Największe akcje izraelskich terrorystów

Dla syjonistów, marzących o utworzeniu państwa Izrael, wiek XX okazał się kluczowy. By osiągnąć swój cel, żydowscy bojownicy nie przebierali jednak w środkach i nie oglądali się na liczbę możliwych ofiar. Nawet, jeśli wśród zabitych mogli znaleźć się...

Czołgi T-55 na ulicach Zbąszynia podczas stanu wojennego.

artykuł | 20.10.2018 | Autor:

Czy Polacy popierali wprowadzenie stanu wojennego?

W 1981 roku – gdy Wojciech Jaruzelski zdecydował o wprowadzeniu stanu wojennego – nikt nie prowadził wiarygodnych ankiet czy sondaży. Wszelkie dane, którymi dysponujemy skłaniają jednak do jasnego wniosku w tej sprawie.

Dlaczego Bolesław Krzywousty podzielił swoje państwo między synów?

artykuł | 25.07.2018 | Autor:

Dlaczego Bolesław Krzywousty doprowadził do rozbicia dzielnicowego?

Kiedy w 1138 roku umarł Bolesław Krzywousty, jego państwo zostało podzielone na kilka części. Wszystko odbyło się w zgodzie z wolą zmarłego. Tylko dlaczego książę zdecydował się na rozbicie własnego dziedzictwa?

Król Karol Robert, twórca potęgi węgierskich Andegawenów, na XVIII-wiecznej podobiźnie.

artykuł | 14.07.2018 | Autor:

Klątwa Andegawenów. Co zabiło jedną z najpotężniejszych dynastii na kontynencie?

Trąd, syfilis, a może rak skóry? Tajemnicze schorzenie od całych stuleci rozpala wyobraźnię historyków. To z jego winy rozpadło się imperium Andegawenów. To ono mogło też przyczynić się do śmierci polskiej królowej Jadwigi.

W bitwie zginął między innymi jeden z rzymskich konsulów.

artykuł | 29.04.2018 | Autor:

Największa rzeź starożytnego świata. Kto stoczył tę bitwę i ile osób w niej zginęło?

To starcie starożytnych potęg mogło kosztować życie prawie 60 tysięcy ludzi. Naprzeciwko siebie stanęły dwie ogromne armie. Zwyciężyły determinacja i strategia, tak pomysłowa, że wzorują się na niej nawet współcześni dowódcy.

artykuł | 24.02.2018 | Autor:

Zamurował własną córkę żywcem wraz z koniem… Jak traktowano kobiety w starożytnych Atenach?

Wolnościowe hasła demokratycznych Aten nie objęły kobiet. Widziano w nich zwierzęta i przedmioty. Traktowane niczym własny dobytek musiały spełniać wszystkie rozkazy mężów. Jeśli zostały ofiarami gwałtu uznawano je za cudzołożnice, jeśli się sprzeciwiały – nierzadko skazywane były na...

Ludwik XIV na portrecie Charlesa le Bruna.

artykuł | 25.01.2018 | Autor:

Tego króla znają wszyscy. Ale dlaczego wychwalające go podręczniki milczą o ohydnych zbrodniach, którymi skrwawił sobie ręce?

Bezwzględne bombardowania miast, bez zważania na los cywilów. Wysyłanie wojsk, by zarzynały jego własnych poddanych. Nieludzkie kary dla tych, którzy ośmieli się inaczej wierzyć w Boga. Ten monarcha nie cofał się przed niczym. To dlatego zdobył sobie przydomek,...

Kazimierz Wielki na obrazie pędzla M. Bacciarellego.

artykuł | 08.01.2018 | Autor:

Gdy Kazimierz Wielki zasiadł na tronie, Polska była na skraju upadku. Jak król uratował kraj przed katastrofą?

Do starcia, które zdecydowało o losach Polski nie doszło na polu bitwy, ale w pałacowych komnatach, w toku potajemnych negocjacji. Kazimierz Wielki zgodził się zapłacić kwotę, za którą można było kupić 20 zamków, 60 miasteczek, albo… 40 000...

Marta Bryła jako Aldona Anna w serialu Korona królów

artykuł | 06.01.2018 | Autor:

Teściowa zrobiła z niej pośmiewisko, biskup nią poniewierał, mąż życzył jej śmierci. Dlaczego życie Aldony Anny zamieniło się w koszmar?

Aldona Anna budziła politowanie dworzan oczekujących narodzin królewicza i wstręt księży, widzących w niej frywolną utracjuszkę. Nie szanował jej papież. A mąż? Po dziesięciu latach małżeństwa chyba tylko życzył jej śmierci.

Zygmunt August jako dziecko na drzeworycie z 1521 roku. Z prawdziwym wyglądem królewicza portret ten niewiele ma wspólnego. Zygmunt August miał wówczas zaledwie roczek

artykuł | 31.12.2017 | Autor:

Zygmunta Augusta koronowano za życia ojca, co nie zdarzyło się nigdy wcześniej w dziejach Polski. W jaki sposób doszło do tej unikalnej ceremonii?

Nawet samemu królowi pomysł koronacji syna, Zygmunta Augusta, gdy on wciąż żyje wydawał się absurdem. Poddani też nie chcieli słyszeć o żadnej elekcji vivente rege. Kto w takim razie przepchnął całą sprawę? I właściwie po co?

Władysław Łokietek na rysunku Marka Szyszki. Ilustracja publikowana za zgodą autora

artykuł | 18.12.2017 | Autor:

Jak wyglądała koronacja Władysława Łokietka?

20 stycznia 1320 roku Polska na powrót stała się królestwem. W krakowskiej katedrze rozegrała się jedna z najbardziej niezwykłych uroczystości w dziejach tego miejsca. Jak dokładnie wyglądała ceremonia koronacji Władysława Łokietka?

Jak w rzeczywistości wyglądała królowa Jadwiga?

historia obrazkowa | 10.12.2017 | Autor:

Jak wyglądała królowa Jadwiga?

Jan Długosz utrzymywał, że „nie było piękniejszej niewiasty”. Ale na najstarszych portretach widać zezowate straszydło z krzywym i haczykowatym nosem oraz niezdrowo zapadniętymi oczodołami. Jak naprawdę wyglądała królowa Jadwiga?

Nie jest znany żaden portret Jadwigi Kaliskiej. Powyżej tablica prezentująca stroje dworskie XIV stulecia. Można sobie wyobrażać, że podobnie ubierała się także polska królowa.

artykuł | 15.11.2017 | Autor:

Jadwiga Kaliska. Potężna polska królowa, która zrobiła z męża pantoflarza. Dlaczego o niej nie pamiętamy?

Władzy nie chciała oddać ani za życia męża, ani po jego śmierci. „Królowa może być tylko jedna” – mówiła otwarcie Jadwiga Kaliska. I nawet jako siedemdziesięcioletnia staruszka wciąż trzęsła polską polityką.

artykuł | 12.11.2017 | Autor:

Toksyczny związek, który niesłusznie upudrowano. Jak bardzo nieudane było małżeństwo Jadwigi Andegaweńskiej i Władysława Jagiełły?

Król nie krył się nawet z tym, że nie jest w stanie przebywać w towarzystwie żony. Jadwiga była wiecznie osamotniona i pogardzana. Jej związek z Jagiełłą przeobraził się w serię kłótni, wymówek i pretensji.

Elżbieta Łokietkówna wraz z rodziną. Fragment obrazu "Gniew Felicjana Zacha" pędzla Somy Orlai-Petricha. Druga połowa XIX wieku.

artykuł | 22.10.2017 | Autor:

Ta niezwykła Polka trzęsła całą średniowieczną Europą. Dlaczego nigdy o niej nie słyszałeś?

Najpotężniejsi królowie błagali ją o wstawiennictwo i radę. Papieże uciekali się do niej o pomoc. Była najbogatszą kobietą na kontynencie. Ale była też dumną córą polskiego rodu Piastów. Czy wiesz o kim mowa?

artykuł | 04.09.2017 | Autor:

Co naprawdę zabiło Aleksandra Wielkiego?

Trucizna dosypana do wina? Zemsta żony lub nienawistnego żołnierza? A może raczej… zwyczajna choroba, wywołana przez ugryzienie muchy? Co naprawdę było przyczyną śmierci jednego z największych wodzów w dziejach?

Bolesław Chrobry z drużyną – rysunek Karola Stobieckiego.

artykuł | 30.08.2017 | Autor:

Sztuka wojny Chrobrego. Gdzie krył się sekret morderczej skuteczności największego polskiego zdobywcy?

Rusini drżeli przed jego potęgą. Niemcy czuli do niego respekt większy, niż do jakiegokolwiek innego wodza. Wikingowie bali się go spotkać na polu boju. Dlaczego jego wojowie byli niepokonani?

Kto by pomyślał, że jedna niepozorna kobieta wywróci życie polskiego wieszcza do góry nogami. Podobno żadna inna, tak jak Xawera Deybel, nie zdołała rozkochać w sobie Mickiewicza w takim stopniu.

artykuł | 22.08.2017 | Autor:

Czy to ta kobieta wpędziła Mickiewicza do grobu?

Magnetyczna uwodzicielka, wcielenie szatana, wampir. Współcześni i potomni nie szczędzili jej tych „pieszczotliwych” określeń. Kim była tajemnicza Xawera i jaką rolę odegrała w życiu narodowego wieszcza?

W Afganistanie kobiety w miejscach publicznych muszą zakładać burki.

artykuł | 11.05.2017 | Autor:

Ojczyzna pogardy. Kiedy kobiety w Afganistanie przegrały walkę o swoją godność?

Pół wieku temu miały prawo głosu. Trzydzieści lat wcześniej trzęsły miejscową polityką. Dlaczego więc straciły elementarne prawa? I czy naprawdę wszystkiemu winni są talibowie?

artykuł | 20.04.2017 | Autor:

Co robił Stefan Batory zanim został królem Polski?

Gdy wybrano go królem Polski, miał już 42 lata. Był pierwszym naszym monarchą, który w rubryce ojciec nie był w stanie wpisać „książę” albo „król”. O wszystko, co posiadał, musiał zawalczyć własnoręcznie. Nawet jeśli wymagało to ścinania głów wrogom i...

Egzekucja Ludwika XVI na na rysunku Georga Heinricha Sievekinga (źródło: domena publiczna). Ile takich egzekucji naprawdę przeprowadzono w czasie rewolucji?

artykuł | 16.03.2017 | Autor:

Ile osób naprawdę zgilotynowano w czasie rewolucji francuskiej?

Wolność, równość, braterstwo… i gilotyna. Nowoczesna maszyna do dekapitacji początkowo była symbolem postępu. Szybko zamieniła się w narzędzie terroru, równie bezwzględnie ścinające głowy królewskie, co mieszczańskie. Aż w końcu zwróciła się przeciw dzieciom rewolucji. Ile dokładnie osób padło...

artykuł | 27.02.2017 | Autor:

Dlaczego husaria nie obroniła nas przed szwedzkim potopem?

Jeszcze na początku XVII stulecia za jej sprawa gromiliśmy Szwedów. Pół wieku później husaria na nic nam się jednak nie przydała. Kraj padł łupem wroga, a król był zmuszony salwować się ucieczką. Dlaczego skrzydlaci rycerze nas nie ochronili?

Podboje Alessandra pochłonęły trudną do zliczenia liczbę istnień ludzkich. Na ilustracji obraz Nicolaesa Pietersza Berchema przedstawiający bitwę nad Hydaspes (źródło: domena puliczna).

artykuł | 25.02.2017 | Autor:

Wielkie podboje czy wielkie zbrodnie? Czterech najbardziej krwiożerczych wodzów starożytności

Marzyli o tym, by świat legł u ich stóp. I nie cofali się przed niczym, by osiągnąć zamierzony cel. Gdyby żyli dzisiaj, jak nic oskarżono by ich ludobójstwo. O kim konkretnie mowa?