Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Dwudziestolecie międzywojenne

Spieszeni ułani podczas walk wiosną 1920 roku.

artykuł | 09.06.2019 | Autor:

Wyprawa kijowska 1920. Jaka jest prawda o wielkim triumfie Józefa Piłsudskiego?

Wyprawa na Ukrainę miała przede wszystkim cel polityczny. Zdobycie Kijowa wyszło niejako przez przypadek, choć często porównywane jest do osiągnięć Bolesława Chrobrego.

Hitler bardzo starał się, by prawda o jego pochodzeniu nie wyszła na światło dzienne. Co usiłował ukryć?

artykuł | 30.05.2019 | Autor:

Czy Adolf Hitler mścił się na Żydach za to, że... sam był Żydem?

Plotki o żydowskim pochodzeniu Adolfa Hitlera pojawiły się już w latach 20. ubiegłego wieku, niedługo po publikacji jego życiowego dzieła „Mein Kampf”. Czy jednak faktycznie w żyłach tego zbrodniarza płynęła „niearyjska” krew? I czy stało się to jedną...

Adolf Hitler z pochodzenia był Austriakiem. Kiedy oficjalnie został Niemcem?

artykuł | 25.05.2019 | Autor:

Jak to się stało, że Hitler został Niemcem?

On sam uważał się za Niemca niemal od urodzenia. Prawo długo nie stało jednak po jego stronie – urodził się przecież jako poddany monarchii austro-węgierskiej. I choć zamieszkał w przybranej ojczyźnie jeszcze przed I wojną światową, na obywatelstwo...

Kosiarz (fot. domena publiczna)

artykuł | 03.05.2019 | Autor:

Najważniejsza polska ustawa XX wieku. Przeszła tylko dzięki tej kobiecie

Na tę ustawę liczyły miliony wygłodniałych Polaków. Mieszkańcy zrujnowanego przez zaborców kraju coraz mocniej naciskali na swoich przedstawicieli w sejmie. Wszystko by przepadło, gdyby nie ona. Ta kobieta jednym sprytnym manewrem uratowała sprawę. 

Ten zniewalająco przystojny aktor do historii przeszedł jako hitlerowski kolaborant.

artykuł | 30.04.2019 | Autor:

Romansował z Dietrich i Ordonką. Zginął za kolaborację z Niemcami. Kim był najprzystojniejszy polski zdrajca?

Był bożyszczem przedwojennej Warszawy, gwiazdorem kina, playboyem. Igo Sym – syn Polaka i Austriaczki – w momencie próby wyparł się ojczyzny. Wybrał kolaborację z hitlerowskim okupantem. Za zdradę i współpracę z Niemcami podziemie skazało go na śmierć.

Praca w kopalniach na Kołymie była nieludzka, niemal nie do zniesienia.

artykuł | 29.04.2019 | Autor:

„Zaczęli młócić biedaka, tak jakby to był snop zboża”. Jak wyglądał los Polaków pracujących w kopalniach na Kołymie?

Mróz, sięgający minus pięćdziesięciu stopni. Głodowe racje żywnościowe. I niewolnicza praca, tak ciężka, że narzuconych przez strażników norm niemal nie sposób było wyrobić. Jak radzili sobie Polacy, którzy trafili do piekła na ziemi – kopalń na Kołymie?

Gdzie zniknął Eugeniusz Bodo? Dla niego samego byłoby lepiej, gdyby wylądował na egzotycznej wyspie, jak odgrywany przez niego bohater „Czarnej perły” (na zdj.). Los miał jednak wobec niego inne plany.

ciekawostka | 25.04.2019 | Autor:

Co stało się z Eugeniuszem Bodo? Tajemnica zaginięcia największego amanta w polskim kinie

W międzywojniu był prawdziwym celebrytą – jego twarz pojawiała się w filmach i reklamach. Znali go wszyscy i raczej trudno byłoby mu się ukryć. Mimo to w pewnym momencie nagle zniknął jak kamfora i przez lata nikt nie...

Podobnie jak carscy urzędnicy, bolszewicy zsyłali Polaków na Syberię. Jak więźniowie wspominali podróż?

artykuł | 24.04.2019 | Autor:

„Co nocy było słychać nieludzkie wrzaski, jęki, wycie”. Tak bolszewicy wieźli Polaków na Syberię

Bolszewicy odziedziczyli po upadłym caracie niechęć do Polaków. Za ich rządów kolejne transporty „wrogów Moskwy” trafiały na Syberię. Już sama podróż była wstępem do czekającego zesłańców piekła Gułagu. Jak więźniowie ją wspominają?

Kobieta korzystająca ze swoich praw wyborczych. Na zdjęciu wybory do Sejmu w 1930 roku (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 23.04.2019 | Autor:

Żeby nie brakło jej energii na „pracę nocną w alkowie”… Jak reagowano na pierwsze polskie posłanki?

Tego się polscy politycy nie spodziewali. Gdy kobiety uzyskały prawa wyborcze, masowo ruszyły do urn i wybrały swoje przedstawicielki do sejmu. Była to sytuacja tak nietypowa, że Piłsudski zaczął przemowę do zwycięzców od słów „Panowie posłowie!”, jak gdyby...

historia obrazkowa | 18.04.2019 | Autorzy: i

Najdziwniejsze (i najlepsze) przedwojenne reklamy wódki

Dzisiaj takich reklam już nie ma. Jak promowano wódkę w czasach, gdy nie obowiązywały niemal żadne prawne restrykcje? I czy takie anonse skusiłyby was do zakupu?

wideo | 17.04.2019 | Autor:

10 NAJLEPSZYCH dowódców w dziejach Polski

Zapomniany generał, który zatrzymał bolszewików pod Warszawą. Hetman zdolny tak pokierować husarią, by rozgromiła dziesięć razy silniejszego wroga. I wielki król, który wbrew kronikom wcale nie był „miłośnikiem pokoju”. Oto prawdziwi bogowie wojny.

konkurs | 16.04.2019 | Autor:

Szaleńcy, terroryści, desperaci. Polska historia obfituje w zamachowców – kim byli i dlaczego zabijali?

Na kogo polowali średniowieczni terroryści? Który polski król został zasztyletowany przez porywaczy? Dlaczego Ukraińcy chcieli zabić Piłsudskiego? Czy Bierut miał sobowtóra? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w książce Marcina Szymaniaka „Polskie zamachy”, którą możecie wygrać w naszym konkursie.

Kobiety, które zasiadły w ławach Sejmu Ustawodawczego II RP miały do wykonania tytaniczną pracę. Mało kto traktował je poważnie, mimo że Polki zaczęły upominać się o swoje prawa jeszcze przed odzyskaniem niepodległości (na zdj. delegacja Ligi Kobiet Polskich w sprawie równouprawnienia w 1917 roku).

artykuł | 13.04.2019 | Autor:

Te kobiety wywalczyły Polkom ich prawa. Kim były pierwsze posełki w dziejach Polski?

„Oczywiście »babie« nie pozwoli przecież nikt z tych mężów stanu polityki prowadzić” – pisała w 1916 roku Zofia Moraczewska. Trzy lata później jako jedna z zaledwie ośmiu kobiet (na 436 mężczyzn!) weszła do Sejmu Ustawodawczego, który nadał kształt...

Szczątki znalezione w masowym grobie w Zahko, w irackim Kurdystanie. (fot. James Gordon, lic. CC BY 2.0)

artykuł | 08.04.2019 | Autor:

Niemal żaden naród na świecie nie ma tak trudnej i tragicznej historii. Dzisiaj prawie nikt o niej nie mówi

Nie wiadomo do końca, skąd się wzięli. Jedni twierdzą, że stanowią mieszankę wielu wcześniejszych plemion. Inni dowodzą, że powstali w czasach króla Salomona w wyniku ślubu dżinów z 500 pięknymi Żydówkami. Jedno jest pewne – ich historia naznaczona...

Uczestnicy balu filmu polskiego z 1939 roku (fot. domena publiczna)

artykuł | 06.04.2019 | Autor:

Jedna z najbardziej wpływowych przedwojennych marek. Dlaczego tak rzadko się o niej mówi?

Nazwa tej firmy stała się synonimem wytwarzanego przez nią produktu. Ogromną popularność zdobyła w Polsce i zagranicą. Stała się nawet oficjalnym dostawcą cesarskiego dworu, a w II RP – polskim symbolem sukcesu. Czy wiesz o jakiej marce mowa?

materiał promocyjny | 05.04.2019 | Autor:

Nieznana wojna polsko-niemiecka 1919-1920-1921

Był 15 sierpnia 1919 roku. Oczekujący od wielu godzin na wypłatę tłum górników stracił cierpliwość i wtargnął na plac mysłowickiej kopalni. Oddziały niemieckiego Grenzschutzu otworzyły ogień do nieuzbrojonych ludzi.

W rodzie Radziwiłłów nie brakowało oryginałów. Na przykład Michał Kazimierz zwany „Rybeńko” zapisał się na kartach historii jako prawdopodobnie najgorszy hetman w dziejach Rzeczpospolitej.

artykuł | 12.03.2019 | Autor:

Szczyt magnackiej rozpusty. Jeden z najpotężniejszych rodów w Polsce był zbieraniną degeneratów i wariatów

Przez trzy wieki trzęśli Rzeczpospolitą. Byli kanclerzami, hetmanami, wojewodami i kardynałami. Budowali swą potęgę, pomnażali majątek, myśleli nawet o królewskiej koronie. Jednak wśród wielu naprawdę wybitnych przedstawicieli rodu Radziwiłłów nie brakowało też dziwaków, rozpustników i wariatów.

Lewis Bernstein-Namierowski w 1915 roku (fot. domena publiczna)

artykuł | 10.03.2019 | Autor:

Czy niesławną linię Curzona wyznaczył… Polak?

Zaproponowana w 1920 roku wschodnia granica pozbawiała Polskę dużej części ziem tworzących niegdyś Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Jednak to nie lord George Curzon, od którego wzięła nazwę, ustalił jej przebieg. Za ograniczającą terytorium nowego państwa koncepcją stał… pewien polski...

Ordonka nieszczególnie chyba kochała męża, choć ten z miłości do niej naraził się rodzinie, popełniając mezalians.

artykuł | 06.03.2019 | Autor:

Najgłośniejszy mezalians przedwojennej Polski

Podstarzały lowelas, hitlerowski konfident, oficer Armii Czerwonej – lista kochanków Ordonki była długa. Aktorka „seryjnie” zdradzała męża, hrabia Tyszkiewicz przymykał jednak oko na wybryki żony. Czy był aż tak naiwny, ślepo zakochany, a może… zawstydzony, bo poślubił ją...

Radosna dziewczyna przy wuju straciła pogodę ducha i ostatecznie popełniła samobójstwo.

ciekawostka | 28.02.2019 | Autor:

Czy Hitler sypiał ze swoją siostrzenicą i skłonił ją do samobójstwa?

Gdy w 1931 roku Geli Raubal, siostrzenica Hitlera, popełniła samobójstwo, przyszły dyktator na tydzień zamknął się w domu. W Niemczech zawrzało od plotek. Mówiono, że dziewczyna była w ciąży z wujem i że to on kazał ją zabić....

materiał promocyjny | 27.02.2019 | Autor:

Bitwa o Lwów 1918. Duchowa stolica ziem polskich w ogniu walk

Pierwszego listopada 1918 roku we Lwowie wybucha powstanie zbrojne koordynowane przez tajny Ukraiński Komitet Wojskowy. Skierowane jest bezpośrednio przeciwko upadającym władzom austriacko-węgierskim, jednak nie mniej ważnym celem staje się udaremnienie zajęcia Lwowa przez polskie władze.

Co tak naprawdę stało się z księżniczką Anastazją? Czy faktycznie udało jej się przeżyć egzekucję w Jekaterynburgu?

artykuł | 24.02.2019 | Autor:

Prawda wreszcie wyszła na jaw. Czy słynna Anastazja Romanowa przeżyła swoją egzekucję?

W 1920 roku w Berlinie pojawiła się dziewczyna, twierdząca, że jest cudownie ocalałą córką cara Mikołaja II. Rzekomo przeżyła egzekucję i przedostała się z Rosji do Niemiec. Domniemana księżniczka miała równie wielu zwolenników, co przeciwników. Ale czy w...

Film "Polonia Restituta” będzie można zobaczyć w warszawskim Kinie Iluzjon 27 lutego o godzinie 19.00.

materiał promocyjny | 21.02.2019 | Autor:

„Polonia Restituta 1918–1920”. Uroczysta repremiera w Kinie Iluzjon

27 lutego 2019 roku po ponad 90 latach na srebrny ekran powraca film dokumentalny „Polonia Restituta”, opisujący drogę Polski do odzyskania niepodległości. Pokazowi towarzyszyć będzie muzyka na żywo w wykonaniu Semi-Invented Trio. Pokaz organizowany jest w ramach obchodów 100-lecia powołania państwowej sieci archiwalnej.

Scena orgazmu w „Ekstazie" wywołała ogólnoświatowy skandal.

ciekawostka | 07.02.2019 | Autor:

Pierwszy orgazm w historii kina. Po premierze tego filmu wybuchł ogólnoświatowy skandal!

„Nieprzyzwoity, niemoralny”, „oburzający i lubieżny”, „obsceniczny” – brzmi jak recenzja „Pięćdziesięciu twarzy Greya”? Nic bardziej mylnego! Na takie opinie zasłużył sobie w 1933 roku film „Ekstaza”. Dlaczego? Bo po raz pierwszy w dziejach kinematografii pokazano w nim na...

Sztandar Krwi (na zdjęciu) miał w III Rzeszy status najświętszej relikwii.

ciekawostka | 22.01.2019 | Autor:

Jedna z najdziwniejszych zagadek III Rzeszy. Gdzie podziewa się hitlerowski Sztandar Krwi?

Jeśli uznać nazizm za religię polityczną, to Blutfahne, czyli Sztandar Krwi, był jedną z jej najważniejszych relikwii. Ale jak to się stało, że kawałek materiału ze swastyką „awansował” do rangi największej świętości?

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.