Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Mały gracz w wielkiej wojnie – jak Brytyjczycy budowali bombę atomową

fot.domena publiczna Eksplozja atomowa w trakcie Operacji Hurricane. Zdjęcie poglądowe.

Wielka Brytania brała aktywny udział w wyścigu zbrojnym zakończonym stworzeniem bomby atomowej. Do dziś trwa spór – czy udział naukowców z Wysp był kluczowy dla sprawy? Czy Churchill zaprzepaścił okazję do szybszego uzyskania potęgi nuklearnej?

Kiedy stało się jasne, że stworzenie bomby atomowej to jedynie kwestia czasu, kraje uczestniczące w II wojnie światowej od razu zabrały się do pracy. Latem 1939 roku dowiedziono, że broń wykorzystująca nuklearną reakcję łańcuchową uranu może być stosunkowo lekka i łatwa w użyciu – co jednak o wiele bardziej niepokojące, obliczeń dokonali naukowcy zbiegli z Berlina: Rudolf Peierls oraz Otto Frisch. Czyżby Niemcy już prowadzili swoje badania?
Pismo informujące o możliwości zbudowania bomby trafiło przed Komitet MAUD (nazwa pochodzi prawdopodobnie z dziwnego zapisu w telegrafie od Nielsa Bohra, w którym wspomina o swojej sprzątaczce nazywającej się Maud Ray) pod kierownictwem Henrego Tizarda. W 1942 roku naukowcy wchodzący w jego skład orzekli w raporcie, że:

Nawet gdyby wojna skończyła się przed wyprodukowaniem bomb, te wysiłki nie pójdą na marne, ponieważ żaden naród nie zaryzykowałby pozostania bez równie rozstrzygającej o wszystkim broni.

Trudne rozmowy

Podczas, gdy uczeni opracowywali wstępne projekty zakładające możliwość zderzania dwóch kawałków uranu w ustawionych naprzeciw siebie lufach dział opuszczanych na spadochronie (tak bowiem faktycznie wyglądały pierwsze plany broni nuklearnej), politycy mieli na głowach zupełnie inne problemy. Doradca Churchilla Frederick Lindemann nakłaniał premiera do bezzwłocznego zajęcia się programem nuklearnym na poważnie. „Musimy iść naprzód.” – mówił – „Byłoby niewybaczalne, gdybyśmy pozwolili Niemcom zrealizować ten program przed nami po to, aby mogli nas pokonać”. Jednocześnie twierdził, że Amerykanie mogą się okazać bardzo pomocni, ale nie można na nich polegać w stu procentach. Już wówczas na każdym kroku obawiano się wrogiego wywiadu, a zarówno w Ameryce jak w Wielkiej Brytanii funkcjonowało mnóstwo zwerbowanych szpiegów.

fot.Horton, domena publiczna Frederick Lindemann i Winston Churchil, 1941 rok

Dlatego też Lindemann był zdania, że prace powinny być prowadzone w kraju, czemu przytakiwał Churchill, promując sir Johna Andersona jako kandydata na ministra do spraw broni atomowej. Przeciwnikiem takiego rozwiązania był sam Henry Tizard, który uważał je za absurdalne ze względów taktycznych – bomby byłyby przecież konstruowane na terenie kraju znajdującego się w stanie wojny i ciągłego zagrożenia nalotem. W tamtym czasie ludność Wielkiej Brytanii stale obawiała się inwazji...

Niezależnie od tego podjęto jednak decyzję o rozpoczęciu programu zgodnie z zaleceniami Churchilla. Wkrótce Komitet MAUD przekazał pierwszy raport stronie amerykańskiej.

Czy wiesz, że ...

...w Republice Rosyjskiej w latach 80. rocznie umierało z powodu powikłań poaborcyjnych 600-700 kobiet? Wiele pacjentek po zabiegach w ogóle nie mogło już mieć dzieci. Inne, gdy zachodziły w kolejną ciążę i decydowały się ją donosić, rodziły przed terminem.

...najsłynniejszy diament świata, Koh-i-noor, wcale nie spodobał się Brytyjczykom, gdy zobaczyli go po raz pierwszy na wystawie w 1851 roku? Zanim uzyskał nowy szlif, dziennikarze pisali, że „jest w tym kamieniu coś odpychającego, bo im bardziej się go podświetla, tym mniej jest skłonny do pokazywania swojej wspaniałości”. 

...szpiegowskie gadżety mogły przybierać najbardziej niezwykłe formy? Posługujący się kodem Morse’a radionadajnik, który  informował żołnierzy U.S. Army o ruchach Wietkongu, miał kształt... psiej kupy!

...celem matki Natalie Wood było uczynienie z córki gwiazdy? Była w stanie zrobić wszystko, by dziewczynka dobrze zagrała. Pewnego razu rozdarła na strzępy żywego motyla w celu zmuszenia córki do płaczu na planie.

Komentarze (4)

  1. Prawda historyczna Odpowiedz

    Dobrze że nie udało się im wcześniej, bo ten zapijaczony degenerat Chujchil chciał po wojnie zbombardować atomami kraje słowiańskie w tym Polskę, pewnie chciał dokończyć dzieło swego kumpla Hitlera i tak jak on eksterminować jak największą liczbę Polaków

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.