Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Dlaczego Otton III szedł boso do Gniezna?

Otton III. Skąd u niego takie zamiłowanie do chodzenia boso?W „polskiej” relacji ze słynnego zjazdu gnieźnieńskiego Gall Anonim wspominał przede wszystkim o niezwykłym bogactwie Bolesława Chrobrego i zaszczytach, które spotkały go ze strony niemieckiego cesarza, Ottona III. Niemcy zapamiętali wydarzenia z tysięcznego roku nieco inaczej. Biskup-kronikarz Thietmar zanotował: Gdy Otto ujrzał z daleka upragniony gród, zbliżył się doń boso ze słowami modlitwy na ustach (ks. IV, 45). Jak to w ogóle możliwe, że najwyższy władca Europy szedł do polskiej stolicy boso?

Nasze rodzime podręczniki tłumaczą to wydarzenie na dwa sposoby. Po pierwsze, Bolesław Chrobry był szczwanym politykiem i wiedział jak sobie okręcić wokół palca młodego cesarza. Wykupił ciało zamordowanego przez Prusów biskupa Wojciecha, sprowadził je do Gniezna i odpowiednio wykorzystał.

Do świętego tylko boso

Święty Wojciech, to do jego grobu pielgrzymował Otton III.

Święty Wojciech, to do jego grobu pielgrzymował Otton III.

Otton III właśnie do relikwii męczennika (a nie – broń Boże – do naszego poczciwego Bolesława!) udawał się boso, ze łzami, a może i we włosiennicy. Z tym wyjaśnieniem trudno się nie zgodzić.

Po drugie, historycy podkreślają, że Otton III był ogółem bardzo nietypowym władcą, który nawet jak na realia wczesnego średniowiecza przesadną wagę przywiązywał do ascezy, pokuty czy refleksji religijnej.

Słowem, był swego rodzaju cesarzem-dziwakiem i przez to wmaszerował do grodu Polan boso. Ile w tym prawdy? Bardzo niewiele.

Otton III rzeczywiście był ekstrawaganckim władcą, ale akurat w tym przypadku postępował zgodnie z popularną od kilkudziesięciu lat tradycją, która była doskonale zrozumiała dla jego świty i poddanych. Jeśli kogokolwiek dziwiło „pokutnicze” zachowanie cesarza, to tylko Polan.

Zresztą, nie można było oczekiwać od dworzan i drużynników Bolesława, że będą na bieżąco z zachodnioeuropejską „modą” religijną. Tym bardziej X-wieczne obyczaje nie są zrozumiałe dla ludzi żyjących w XXI wieku.

Na szczęście z pomocą przychodzą niemiecki mediewista Gerd Althoff i jego nowatorska książka „Potęga rytuału”. Ten wnikliwy historyk odtworzył osobliwy rytuał, który zyskał popularność wśród niemieckich władców i biskupów żyjących w X-XI wieku.

Chodzenie boso dla niemieckich władców nie było pierwszyzną. Praktykował je już Otton I.

Chodzenie boso dla niemieckich władców nie było pierwszyzną. Praktykował je już Otton I.

Zacznijmy od cytatu. Jak pisze Althoff, epoka dynastii ottońskiej była czasem, w którym władcy często ekspresyjnie poniżali samych siebie, co w rozumieniu współczesnych oznaczało wywyższenie (…). Pokutne szaty i gesty władców wyrażały dokładnie to, co formułowano jako etyczne podstawy ich urzędu (s. 102, 104).

Racja stanu wymaga, aby cesarz chodził boso

Czy wiesz, że ...

...w angielskich średniowiecznych klasztorach stosowano praktykę emerytalnego kontraktu, polegającego na dożywotnich dostawach porcji chleba i alkoholu? Zazwyczaj były to dwa bochenki oraz siedem i pół litra piwa dziennie na głowę jednego mnicha!

...wikingowie wcale nie byli rosłymi, niebieskookimi blondynami – a przynajmniej nie wszyscy. Mit o ich ponadprzeciętnym wzroście narodził się w 1880 roku, kiedy znaleziono grób nordyckiego wojownika mierzącego 181 cm. Dopiero później okazało się, że mężczyzna cierpiał na gigantyzm.

...papież Stefan VI „wsławił się”, każąc ekshumować swego dawnego wroga papieża Formozusa, po czym ubrać trupa w pontyfikalne szaty i osądzić? Wyrok na zmarłym brzmiał: poćwiartowanie  i wrzucenie w fale Tybru.

...Polacy wcale nie zmarnowali zwycięstwa pod Grunwaldem? Zdaniem profesora Roberta Frosta bitwa doprowadziła do kryzysu, który zapoczątkował nową wojnę trzynastoletnią. I który doprowadził do ostatecznej klęski zakonu i do podziału jego ziem.

Komentarze (19)

  1. Redakcja Odpowiedz

    Komentarz z naszego profilu na Facebooku:

    Jarosław Świtała: Tak właśnie kształtowało się owe sławetne kondominium…. A było nie zapraszać Cesarza, tylko odgrodzić się murem i fosą ;)

  2. student Odpowiedz

    należy zacząć od tego że nie było takiego plemienia jak Polanie. Ta nazwa została wymyślona przez historyków aby potwierdzić nazwę Polska, która nomen omen pochodzi prawdopodobnie od nazwy jakiej użył Bolesław Chrobry na swojej monecie.

    • Nasz publicysta | Autor publikacji |Kamil Janicki Odpowiedz

      Czyżby kolega czytał niedawny artykuł z Archeowieści?

      To bynajmniej nie jest jedyna koncepcja, ani nawet ta dominująca w nauce. Zresztą, Chrobry każąc wybić „Polonię” na monecie musiał mieć jakiś powód. Raczej nie była to nazwa plemienia, ale może jakiejś nowej koncepcji parapaństwowej. Zresztą Polonia pojawia się także w źródłach pisanych (sic!) z epoki.

      Według jednej z teorii Bolesław ukuł tę nazwę po zjeździe gnieźnieńskim lub po koronacji. W każdym razie najpierw ukuł, a potem przekuł na monetę;-).

      Jedno z czym się chyba każdy kto choć trochę liznął historię średniowieczną zgadza, to że oczywiście Polanie nie nazywali samych siebie Polanami. To rzecz oczywista, a taki termin używa się dla wygody. Tak samo np. mieszkańcy Imperium Bizantyjskiego nigdy by nie nazwali się Bizantyjczykami.

  3. Arkadiusz Kubicki Odpowiedz

    Według mnie wiele zależalo tez od mitologi.Jestem pewien że zarówno Boleslaw w jakiś sposob nie pozbył się tak jak inni slowianie od razu wlasnych bostw(a bylo ich dużo) etymologi ,może nawet demnologi .Może to też być nazwa zaporzyczona .Znaczenie nazwy moglo się powiększać od dawna i wg tego je wyrożniono

  4. Redakcja Odpowiedz

    I jeszcze kilka komentarzy z naszego facebookowego profilu
    https://www.facebook.com/ciekawostkihistoryczne/posts/1118962598132398

    Ciekawostki genetyczne:
    Rycina pięknie i wiernie ukazuje rudy kolor włosów cesarza. Jego ojciec, Otton II, nawet miał przydomek Rudy. Ciekawe, czy w cesarskiej rodzinie było więcej osób o tym pięknym kolorze włosów.

    Piotr M.:
    Bo się Cejrowskiego naoglądał…

    Rafa S.:
    Lysi go pod Cedynia skasowali
    Katarzyna J.:
    Również w pierwszej chwili pomyślałam : bo mu ukradli?
    Jolanta S.:
    Pani Kasiu, fajnie to pani wymyśliła

    Jolanta S.:
    Bo miał odcisk lub za małe sandały

  5. jol Odpowiedz

    poprawna politycznie bzdura – proszę spojrzeć co dokładnie znaczyło Święte Imperium Rzymskie Narodu Niemieckiego, z czego się składało i jak długo trwało

  6. Tusin88 Odpowiedz

    Bolesław chrobry wychowywał się z Otton 3 na dworze Ottona 2 ,, chrobry był zakładnikiem ,, .
    Otóż Otton 3 panował w Prusach a Chrobry miał panować na terenach słowiańskich i miało powstać wielkie księstwo chrześcijaństwa wschodniego typu coś jak Otton 3 i dlatego Otton 3 zdjął buty na znak pełnego oddania dla Chrobrego ale po śmierci Ottona 3 Niemcy się przestraszyli siły Bolesława i taki twór trzeba zniszczyć robią to do dzisiaj..

      • Slawek.ogr Odpowiedz

        Bolesław Wielki syn Mieszka,Król Polski od 992 roku, Cesarz Wschodu koronowany przez Ottona i cesarz Rzymski od 1025 roku. Pojechał z Wojem do Rzymu i się koronował, A Otton przyjechał na boso bo się bał Bolesława, Poczytajcie głupcy kroniki i biblię, Cytat „Wtenczas Bóg rozwarł szczelinę, a było to w Lechii i trysneła z niej woda (Samson)napił się, wzmocnił i ożył” Księga sędziów

        • Nasz publicysta |Anna Dziadzio

          @Slawek. ogr: Czyli według Pana przybycie Ottona (albo Bolesława – bo nie jest to dość jasne w komentarzu) zostało zapisane w Biblii, tak?

    • Nasz publicysta |Anna Dziadzio Odpowiedz

      @Jerzy Kamieniecki: Szanowny Panie Jerzy: kto i jakie bzdury? Proszę wypowiadać się nieco precyzyjniej.

  7. kkk Odpowiedz

    ……….Dzięki zaborom , mamy zupełnie zafałszowaną historię …okazuje się , że zajmowaliśmy całą północną Europę …zwano nas , Nordykami , Normanami , a nawet Germanami . Niemcy zwali się Dojczami i upaństwowili się dopiero w 998 roku po bitwie z Lechitami mad rzeką Lech w Bawarii , gdzie mówiono po polsku !!! Otto był jedynie królem który przywiózł Chrobremu koronę cesarską i to Chrobry jest na rycinach historycznych . Mamy 30 kronik !!! z dawnych czasów !!! Po zdobyciu Rzymu , ze względu na sławę , nazywano nas Słowinami !!! Psie pole „” było największą bitwą Tamtych czasów . Krzywousty walczył z całą Europą nasłaną przez Papierza . Rozgromił ich sromotnie ! Wcześniej papież przysłał swojego benkarta którego Chrobry musiał usynowić i dać mu pół królestwa . Za morderstwa na rodzinie Krzywousty oślepił benkarta , sąd ta wojna . Historia jest zupełnie inna !!!!! Już Etruskowie 5 wieków pne liczyli się Lechistanem ” który pokonał Cyrusa i Dariusza Wielkiego !!!!

  8. city ZEN Odpowiedz

    Otton III właśnie do relikwii męczennika (a nie – broń Boże – do naszego poczciwego Bolesława!) udawał się boso, ze łzami, a może i we włosiennicy. Z tym wyjaśnieniem trudno się nie zgodzić. Cch dalej uprawiaja turbo teutonizm

    • Nasz publicysta |Anna Dziadzio Odpowiedz

      Szanowny Panie, tworzenie neologizmów jest u nas mile widziane, ale obawiam się, że wiele innych Czytelników – jak i my – możemy nie do końca zrozumieć intencje Pana wypowiedzi. Dziś „Teutoni” rozumiani są głównie nie jako celtycki czy germański lud, ale jako ironiczne, a nawet obraźliwe określenie „typowych” Niemców. Pan uczynił z tego jeszcze w dodatku rzeczownik. Z tego co mi wiadomo nikt z nas nie ma niemieckich korzeni w drzewie genealogicznym, więc niestety trafił Pan kulą w płot ;) Pozdrawiamy.

  9. Krzysztof Wosik Odpowiedz

    Drodzy Czytelnicy , oraz Szanowna Redakcjo.Ten spór można załatwić przecież z przymrużeniem oka . Spójrzmy na postawę niemieckiego Cesarza tak, to On szedł na boso do Gniezna , a nie Chrobry do stolicy Cesarstwa, ha, ha, ha.Przepraszam mam dziś naprawdę dobry humor.Pozdrawiam.

  10. Krzysztof Wosik Odpowiedz

    Drodzy Czytelnicy, oraz Szanowna Redakcjo. Myślę że, ten spór można załatwić przecież z przymrużeniem oka. To niemiecki Cesarz szedł na boso do Gniezna, a nie Chrobry do stolicy Cesarstwa, ha, ha, ha.Przepraszam mam dziś naprawdę dobry humor. Pozdrawiam.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.