Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Mieszko I (-992)

Mieszko I według Jana Matejki

fot.domena publiczna Mieszko I według Jana Matejki

Mieszko I (-992) – książę z dynastii Piastów, pierwszy chrześcijański władca Wielkopolski. Urodził się około roku 935. Władzę po ojcu, Siemomyśle, przejął w latach pięćdziesiątych X wieku, szybko wplątując się w trudną wojnę z zachodnim sąsiadem – związkiem słowiańskich plemion określanych wspólną nazwą Lutyków. W walkach stracił jednego z braci, a dla odwrócenia losów konfliktu zdecydował się na sojusz z księciem Czech, Bolesławem Okrutnym.

W 965 roku poślubił czeską księżniczkę Dobrawę, a w 966 – najprawdopodobniej za jej namową – zdecydował się przyjąć chrzest. W tym celu miał odprawić grono wcześniejszych żon, czy też nałożnic – wedle kronikarskiej notatki było ich łącznie siedem. Gall Anonim utrwalił też moralizatorską opowieść, wedle której Mieszko do siódmego roku życia był ślepcem. W powszechnym przekonaniu nie należy doszukiwać się w niej prawdziwego tła.

Na skutek zwycięskiej wojny z Lutykami książę zajął część Pomorza. Prawdopodobnie na początku swojego panowania podbił też Mazowsze. Za sprawą granicznych utarczek i sojuszu z Czechami wdał się w konflikt z władcami Niemiec: Ottonami I i II. W 972 roku wygrał potyczkę pod Cedynią z niemiecki margrabią Hodonem, a w 979 najpewniej odparł cesarską inwazję na swój kraj. W tym samym lub kolejnym roku zawarł drugie małżeństwo, tym razem z niemiecką możnowładczynią Odą, córką margrabiego Marchii Północnej Teodoryka.

W ostatnich latach panowania zerwał sojusz z Czechami i doprowadził do podboju Śląska oraz Małopolski. Większość historyków to jemu przypisuje włączenie w obszar kraju przyszłej stolicy – Krakowa. Zacieśnił też współpracę z Rzeszą niemiecką, a w źródłach był nawet określany mianem niemieckiego „margrabiego”. Niewykluczone, że to z jego inicjatywy rosnące w siłę państwo zyskało nazwę Polski. Zmarł w roku 992, władzę w państwie dzieląc między Bolesława urodzonego przez pierwszą żonę oraz synów z drugiego małżeństwa. Zdaniem historyków podział ten znajduje odbicie w dokumencie znanym jako „Dagome Iudex”.

Dowiedz się więcej o Mieszku I:

Fragment mozaiki na tak zwanej Górze Czcibora pod obecną Cedynią

ciekawostka | 10.01.2019 | Autor:

Nie było żadnej bitwy pod Cedynią. To miejsce zmyślono z czysto politycznych względów

Wbrew temu, czego uczą nas podręczniki, żadna kronika nie wspomina ani słowem o „bitwie pod Cedynią”. Co w takim razie nastąpiło w 972 roku? Albo raczej: gdzie nastąpiło?

Bitwa pod Cedynią obrosła całym szeregiem mitów. Powyżej ilustracja z książki "Polskie triumfy".

artykuł | 02.01.2019 | Autor:

Prawda o bitwie pod Cedynią. Czy istotnie było to wielkie starcie, w którym Polacy po raz pierwszy przełamali teutońską butę?

Pierwsza konfrontacja z Niemcami urosła do rangi mitu. I, jak to bywa z mitami, w opisach bitwy pod Cedynią więcej jest przekłamań, zmyśleń i pobożnych życzeń niż twardych faktów.

Bolesław Chrobry od samego początku swych rządów wykazywał się bezwzględnością i okrucieństwem. Na ilustracji XIX-wieczna podobizna władcy. Koloryzacja: Rafał Kuzak.

artykuł | 06.09.2017 | Autor:

Początki Polski skąpane w krwi. Jak bardzo brutalni i nieludzcy byli pierwsi Piastowie?

Ludzie transportowani jak bydło, mężczyźni o zmiażdżonych jądrach, kobiety – codziennie gwałcone. Poddani pozbawieni rąk, dłoni, języków. Niepokorni władcy: z wypalonymi oczodołami. Sadyzm? Nie. To Polska.

Postrzyżyny Mieszka. Grafika z Albumu Wileńskiwgoe Jana Kazimierza Wilczyńskiego.

artykuł | 23.04.2016 | Autor:

Imię odkryte tysiąc lat później. Kim była matka Mieszka I?

Historycy coraz odważniej przyznają, że Gall Anonim wcale nie był bajkopisarzem, a przed Mieszkiem I rządzili nie tacy znowu legendarni Siemowit, Lestek i Siemomysł. Warto zrobić jeszcze jeden krok w tył. Bo przecież za każdym silnym mężczyzną stała…

artykuł | 14.04.2016 | Autor:

Kłamstwo 966 roku. Czy to Bolesław Chrobry, trzydzieści lat później, ochrzcił Polskę?

Nie brakuje teorii przesuwających chrzest Polski nawet o sto lat w tył. Znacznie więcej źródeł przemawia jednak za wprost odwrotną wersją wydarzeń. Czy to możliwe, że Mieszko umarł jako poganin, a dopiero jego syn przyjął chrześcijaństwo za sprawą…

Scena chrztu w XIII-wiecznym manuskrypcie "Bible moralisée".

artykuł | 27.03.2016 | Autor:

Kiedy naprawdę doszło do chrztu Polski?

Episkopat już rozsyła zaproszenia na obchody rocznicy chrztu Polski. Na poświęcenie czekają dwa wielkie, ceremonialne dzwony – Mieszko i Dobrawa – a pan prezydent pewnie właśnie szykuje przemówienie. Jest tylko jeden problem. Wszystkim chyba pomyliła się data. A…

Prawdziwe oblicze Bolesława Chrobrego?

artykuł | 16.12.2015 | Autor:

Mafijne początki Polski. Czy pierwsi Piastowie byli zwyczajnymi gangsterami?

Wykopaliska archeologiczne z ostatnich dekad postawiły na głowie tradycyjne wyobrażenia o narodzinach Polski. Nasze państwo wcale nie krzepło przez sto kilkadziesiąt lat, stopniowo rozszerzając swoje wpływy i granice. Stworzyła je jedna szczególnie bezwzględna rodzina, gotowa na wszystko dla…

artykuł | 14.12.2015 | Autor:

Wyczyn godny króla. Czy pałac w Poznaniu powstał gdy Mieszko wciąż był poganinem?

Dwie wysokie kondygnacje, nawet kilkanaście pomieszczeń i trzysta osiemdziesiąt metrów kwadratowych powierzchni. Gdyby nie problemy ze światłem dziennym, typowe dla rezydencji tej epoki, nawet dzisiejsi milionerzy nie wzgardziliby takim domem. Bardzo możliwe, że ten cud architektury zbudowano, gdy…

Czy Mieszko naprawdę pławił się we wdziękach siedmiu nałożnic?

artykuł | 10.12.2015 | Autor:

Siedem nierządnych nałożnic. Czy Mieszko I naprawdę miał własny harem?

Gall Anonim wyjaśniał, iż pierwszy chrześcijański władca Polski „w takich pogrążony był błędach pogaństwa, że wedle zwyczaju swego ludu siedmiu żon zażywał”. Liczba partnerek została zapewne wyssana przez kronikarza z palca. Ale co z samą instytucją haremu u…

Amazonki... czy to z nimi wojował Mieszko I?

ciekawostka | 03.01.2012 | Autor:

Czy Polska Mieszka I sąsiadowała z… miastem Amazonek?

Zapewne pamiętacie z lekcji historii niejakiego Ibrahima Ibn Jakuba – żydowskiego podróżnika z muzułmańskiej Hiszpanii, który jako pierwszy napisał coś na temat państwa polskiego. Ciekawski kupiec opowiedział o obyczajach Słowian, o dzielnych wojach księcia Mieszka, a także o…

Ciekawe materiały o Mieszku I z portalu TwojaHistoria.pl:

Najlepsze książki o Mieszku I:

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.